Alarm në anijen turistike: Hantavirusi shkakton 3 viktima, OBSH heton variantin e rrallë që mund të transmetohet mes njerëzve
Një vatër e pazakontë e Hantavirusit në një anije turistike ndërkombëtare ka vënë në lëvizje autoritetet shëndetësore evropiane, amerikane dhe ndërkombëtare, pasi disa pasagjerë dhe anëtarë ekuipazhi janë sëmurur rëndë, ndërsa tre persona kanë humbur jetën.
Zhvillimi më serioz lidhet me anijen turistike MV Hondius, e cila ishte nisur nga Ushuaia, Argjentinë, drejt Atlantikut, me ndalesa të planifikuara përmes Kabo Verdes dhe më pas drejt Evropës. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, më 2 maj 2026, Britania e Madhe njoftoi OBSH-në për një grup rastesh me sëmundje të rëndë respiratore në bordin e anijes.
Deri më 4 maj 2026, në MV Hondius ishin identifikuar 7 raste të lidhura me Hantavirusin: 2 të konfirmuara laboratorikisht dhe 5 të dyshuara. Bilanci ishte i rëndë: 3 viktima, 1 pacient në gjendje kritike dhe 3 persona me simptoma të lehta. Në bord ndodheshin gjithsej 147 pasagjerë dhe anëtarë ekuipazhi, nga shumë shtete të ndryshme.
Rasti ka marrë vëmendje të madhe ndërkombëtare, sepse hetimet po përqendrohen te mundësia që infeksioni të lidhet me variantin Andes të Hantavirusit. Ky variant, i përhapur kryesisht në Argjentinë dhe Kili, është ndër të paktët hantavirusë për të cilët është dokumentuar transmetim i kufizuar nga njeriu te njeriu, zakonisht në kontakte shumë të afërta.
Sipas raportimeve të mediave amerikane, përfshirë Associated Press, një burrë që kishte udhëtuar me MV Hondius dhe më pas ishte kthyer në Zvicër, rezultoi pozitiv për variantin Andes. Autoritetet afrikano-jugore kanë konfirmuar gjithashtu këtë variant pas testimeve te persona të evakuuar drejt Afrikës së Jugut.
Edhe mediat evropiane kanë raportuar zhvillime të reja. Euronews shkruan se qeveria spanjolle ka pranuar transferimin urgjent në Ishujt Kanarie të mjekut të anijes MV Hondius, i cili raportohet në gjendje të rëndë për shkak të Hantavirusit. Transferimi pritet të kryhet me avion të specializuar mjekësor, pas një kërkese formale nga qeveria holandeze.
Çështja ka shkaktuar edhe debat politik në Spanjë. Udhëheqësi rajonal i Ishujve Kanarie, Fernando Clavijo, kundërshtoi lejimin e menaxhimit të situatës përmes Kanarieve pa kritere teknike të qarta dhe pa informacion të mjaftueshëm për sigurinë publike. Ai kërkoi diskutim urgjent me kryeministrin spanjoll Pedro Sánchez, duke e kthyer krizën shëndetësore edhe në çështje të menaxhimit kufitar dhe transparencës publike.
The Guardian raportoi se në bord ndodheshin rreth 150 persona, përfshirë 19 shtetas britanikë dhe 4 anëtarë britanikë të ekuipazhit. Sipas raportimeve, disa pasagjerë dhe anëtarë ekuipazhi me simptoma të rënda respiratore pritet të evakuohen për trajtim, ndërsa pasagjerëve u është kërkuar të qëndrojnë në kabina gjatë masave të dezinfektimit dhe kontrollit shëndetësor.
Qendra Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve, ECDC, ka konfirmuar se po monitoron vatrën e lidhur me anijen MV Hondius. Sipas ECDC-së, në bord ndodheshin persona nga 23 vende, ndërsa rreziku për Evropën vlerësohet aktualisht si shumë i ulët. Edhe OBSH nuk flet për alarm pandemik, por për një vatër serioze që kërkon hetim të plotë, gjurmim kontaktesh, testime laboratorike dhe koordinim ndërkombëtar.
Në të njëjtën linjë, Africa CDC ka njoftuar se po ndjek nga afër situatën, për shkak të lidhjes së anijes me rajonin afrikan dhe evakuimeve të mundshme mjekësore. Rasti ka marrë karakter ndërkontinental, pasi përfshin autoritete në Evropë, Afrikë, Amerikën e Jugut dhe organizata globale të shëndetit publik.
Hantavirusi nuk është një virus i vetëm, por një grup virusesh që zakonisht transmetohen nga brejtësit te njerëzit. Infektimi ndodh kryesisht kur njeriu thith grimca të kontaminuara nga urina, jashtëqitjet ose pështyma e brejtësve, sidomos në ambiente të mbyllura, magazina, kasolle, shtëpi të vjetra apo zona ku ka prani minjsh. Transmetimi mund të ndodhë edhe nga kontakti me materiale të kontaminuara ose, më rrallë, nga kafshimi i brejtësit.
Në shumicën dërrmuese të rasteve, Hantavirusi nuk përhapet nga njeriu te njeriu. Pikërisht për këtë arsye varianti Andes është shqetësues, sepse ai është përjashtimi më i njohur ku janë dokumentuar raste të transmetimit mes njerëzve në kontakte shumë të afërta.
Sëmundja mund të nisë me simptoma si ethe, lodhje, dhimbje muskujsh, dhimbje koke, të përziera apo shqetësime abdominale. Në format më të rënda, sidomos në kontinentin amerikan, ajo mund të kalojë në sindromë pulmonare nga Hantavirusi, me vështirësi të rënda në frymëmarrje dhe grumbullim lëngjesh në mushkëri. Kjo formë mund të jetë fatale, sidomos kur diagnostikimi vonohet ose kur pacienti arrin në fazë të rëndë respiratore.
Në Evropë dhe Azi, disa hantavirusë lidhen më shpesh me forma që prekin veshkat dhe shkaktojnë ethe hemorragjike me sindromë renale, por tabloja klinike ndryshon sipas llojit të virusit dhe rajonit.
Pavarësisht bilancit të rëndë në MV Hondius, autoritetet ndërkombëtare theksojnë se nuk ka shenja për rrezik pandemik. Hantavirusi nuk përhapet lehtësisht në komunitet si gripi apo COVID-19. Rreziku kryesor mbetet ekspozimi ndaj brejtësve, ndërsa në rastin e variantit Andes, kontaktet shumë të afërta me persona të infektuar.
Megjithatë, rasti i MV Hondius mbetet serioz për shkak të kombinimit të disa faktorëve: anije ndërkombëtare me pasagjerë nga shumë vende, 3 viktima, raste të rënda respiratore, dyshimi për variantin Andes dhe mundësia e transmetimit të kufizuar njeri-njeri.
Për momentin, mesazhi kryesor i OBSH-së dhe ECDC-së është i qartë: vatra kërkon hetim dhe monitorim të ngushtë, por rreziku për publikun e gjerë mbetet i ulët. Në fokus janë testimet, gjurmimi i kontakteve, izolimi i rasteve të dyshuara dhe menaxhimi i sigurt i pasagjerëve dhe ekuipazhit.
Parandalimi i Hantavirusit lidhet kryesisht me kontrollin e brejtësve dhe shmangien e kontaktit me jashtëqitjet, urinën apo materialet e kontaminuara prej tyre. Ekspertët rekomandojnë pastrim të kujdesshëm të ambienteve të dyshuara, shmangien e ngritjes së pluhurit gjatë pastrimit, përdorimin e masave mbrojtëse dhe kontroll të vazhdueshëm të brejtësve në banesa, magazina dhe vende pune.