BE përplaset për Serbinë: Në tryezë pezullimi i fondeve pas ligjeve për gjyqësorin

Saturday, 28 February 2026 15:35

• Written by Mexhis

Më 25 shkurt, me nismën e Gjermanisë, ambasadorët e vendeve anëtare të Bashkimit Evropian zhvilluan një diskutim urgjent mbi zhvillimet e fundit në Serbi, pas miratimit të ligjeve të reja për gjyqësorin, të cilat Komisioni Evropian i cilësoi si një hap prapa në fushën e sundimit të ligjit.

Debati nuk prodhoi vendime konkrete, por disa shtete kërkuan që të shqyrtohet mundësia e pezullimit të fondeve nga Plani i Rritjes për Serbinë, në rast se ligjet e kontestuara mbeten në fuqi. Në të njëjtën kohë, një pjesë e vendeve anëtare vlerësuan deklarimin e Beogradit se nuk do ta zbatojë ligjin deri në publikimin e opinionit të Komisionit të Venecias, i cili pritet në qershor.

Sipas burimeve diplomatike, disa vende – mes tyre shtete skandinave, baltike dhe Holanda – shprehën shqetësim të thellë, duke theksuar se ndryshimet në sistemin gjyqësor përbëjnë një regres në një nga shtyllat kryesore të procesit të integrimit evropian. Disa prej tyre i kërkuan Komisionit Evropian të marrë në konsideratë ngrirjen e pagesave nga Plani i Rritjes nëse rekomandimet e Komisionit të Venecias nuk respektohen.

Në diskutim u përmend edhe retorika në rritje anti-BE në Serbi, si dhe qëndrimi i Beogradit për të abstenuar në votimin e rezolutës për Ukrainën në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së, çështje që shtuan rezervat e disa kryeqyteteve evropiane.

Nga ana tjetër, një grup shtetesh – përfshirë Francën, Italinë, Hungarinë dhe Sllovakinë – mbështetën një qasje më të kujdesshme, duke argumentuar se një pezullim i menjëhershëm i fondeve do të dëmtonte perspektivën strategjike të afrimit të Serbisë me BE-në. Këto vende rikujtuan se edhe në dhjetor 2025 kishin mbështetur rikthimin në tryezë të hapjes së Grupit 3 në negociatat e anëtarësimit, duke u bazuar në parimin e meritës dhe në vlerësimin teknik të Komisionit Evropian se Serbia kishte përmbushur kushtet e nevojshme.

Burimet diplomatike bëjnë të ditur se disa shtete anëtare theksuan gjithashtu se kritikat ndaj ligjeve për gjyqësorin do të kishin më shumë peshë nëse BE-ja do të pranonte edhe përparimet e arritura nga Serbia në fusha të tjera.

Diskutime të ngjashme janë zhvilluar disa herë gjatë muajit shkurt në kuadër të Grupit të Punës për Zgjerimin dhe Vendet Kandidate (COELA), ku janë analizuar pasojat e mundshme të këtyre ndryshimeve ligjore.

Komisionerja për Zgjerimin, Marta Kos, ka deklaruar se Komisioni Evropian do të vlerësojë nëse Serbia ka përmbushur kushtet paraprake për disbursimin e fondeve nga Plani i Rritjes. Sipas rregullave në fuqi, këto kushte përfshijnë funksionimin e sistemit demokratik, respektimin e sundimit të ligjit dhe, në rastin e Serbisë dhe Kosovës, angazhimin konstruktiv në dialog.

“Simbol uniteti në skenën politike”: çfarë presidenti i duhet Kosovës sot?

Friday, 27 February 2026 21:44

• Written by Mexhis

Individi që e ka mbajtur pozitën e presidentit të Kosovës jo rrallëherë është konsideruar fytyra e vendit jashtë kufijve. Përveç rolit në politikë të jashtme, përgjegjësitë dhe obligimet e personit në këtë pozitë janë shumë të qarta.

Mes tjerash, presidenti i Kosovës garanton respektimin e Kushtetutës nga institucionet tjera, është komandant i Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK), ka rol në drejtësi në emërimet e anëtarëve të Gjykatës Kushtetuese, si dhe emëron shefin e Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë (AKI).

Një tjetër obligim shumë i rëndësishëm: presidenti duhet të jetë simbol i unitetit në skenën politike. Visar Ymeri, drejtues i Institutit “Musine Kokalari”, beson se presidentja aktuale, Vjosa Osmani, e cila e synon edhe një mandat, nuk e ka kaluar testin në këtë drejtim.

Ymeri thotë për Radion Evropa e Lirë se Osmani nuk ka qenë figurë uniteti më 2025, në vitin e krizës institucionale në Kosovë, dhe ka anuar nga Lëvizja Vetëvendosje (LVV) e kryeministrit Albin Kurti disa herë, përfshirë shpalljen e zgjedhjeve të parakohshme parlamentare më 28 dhjetor – siç kishte kërkuar kjo parti.

Edhe partitë opozitare e kanë kritikuar me raste presidenten për njëanshmëri. Por, në anën tjetër, Osmani është lavdëruar për përforcim të lidhjeve me Perëndimin, sidomos me Shtetet e Bashkuara të Amerikës – aleaten më të rëndësishme të vendit. Osmanit i skadon mandati pesëvjeçar më 4 prill, ndërsa Kuvendi i Kosovës ka afat deri më 4 mars që ta votojë emrin e presidentit për mandatin e ri.

Pse LVV-ja nuk po e propozon Osmanin?

Vjosa Osmani u bë presidente më 2021, me propozim të LVV-së. Për propozimin e një kandidati në Kuvend nevojiten 30 nënshkrime deputetësh, ndërsa LVV-ja, e vetme, i ka 57 sosh.

Për zgjedhjen e kandidatit nevojiten të paktën 80 vota në njërin nga dy rundet e para, ose 61 në të tretin. Sipas Ymerit, ekzistojnë dy arsye kryesore pse LVV-ja nuk dëshiron ta propozojë Osmanin për presidente:

-Ajo nuk ka përtuar ta zëvendësojë Kurtin në marrëdhëniet me SHBA-në, kur zyrtarët amerikanë nuk kanë dashur të flasin me Kurtin. Rrjedhimisht, nuk ia garanton nivelin e besnikërisë që e kërkon kryeministri.

-Mandati i dytë nënkupton mandatin e fundit të mundshëm për Osmanin, dhe kësisoj ajo mund të jetë edhe më e pavarur në marrjen e vendimeve.

Edhe Toby Vogel, analist në Këshillin për Demokratizimin e Politikave në Bruksel, thotë për Radion Evropa e Lirë se zyrtarët e huaj e konsiderojnë Osmanin më pragmatike në krahasim me Kurtin, “i cili nuk duket shumë i gatshëm për kompromise”.

Osmani, përmend ai, ka marrëdhënie të ngushta me amerikanët, të cilat Kurti nuk i ka.

“Ajo e ka shfrytëzuar këtë në maksimum. Ajo është parë në fotografi me [presidentin amerikan, Donald] Trump të paktën dy herë, dhe disa herë tjera me Sekretarin amerikan të Shtetit, Marco Rubio. Nuk ka shumë politikanë ashtu në gjithë botën. Mund të ketë diskutime të gjata se pse është ashtu, lobimet, prapavija dhe të gjitha këto, mirëpo simbolikisht kjo është goxha e fuqishme”.

Duke mos dashur që t’ia nënvlerësojë arritjet, Ymeri rikujton që Osmani nuk është udhëheqësja e vetme e shtetit të Kosovës që ka pasur raporte të mira me partnerët, sidomos me SHBA-në.

“Të njëjtat i ka pasur edhe [Hashim] Thaçi, edhe [Ibrahim] Rugova, edhe [Fatmir] Sejdiu, të mos flasim për Atifete Jahjagën, e cila po ashtu e ka pasur një pritje të jashtëzakonshme në SHBA. Kjo tregon që, në fakt, nuk është presidenti ai që po e përcakton këtë marrëdhënie, por është Kosova dhe interesi i Kosovës”.

Uniteti i brendshëm apo përfaqësimi i jashtëm?

Ymeri beson se mund të gjendet një person që mund t’i bëjë të dyja, prandaj partitë opozitare duhet ta bëjnë të pamundurën që zëri i tyre të dëgjohet në këtë proces.

Megjithatë, ai ka vërejtur se nuk ekziston “një matricë kriteresh dhe tiparesh të cilën po e përdorin partitë politike për ta diskutuar emrin konsensual”, pasi diskutimet janë më tepër në rrafshin e taktikave politike.

Zëvendëskryeministri i vendit, Glauk Konjufca, tha më 25 shkurt se LVV-ja nuk dëshiron ta kandidojë një figurë për ta vendosur opozitën para aktit të kryer, ndërsa beson se një konsensus automatik e siguron vetëm dikush nga familja e heroit Adem Jashari. Orë më vonë, vetë anëtarë të familjes hodhën poshtë mundësinë e përfshirjes në garë.

Për Ymerin, përmendja e familjes Jashari ditëve të fundit është bërë për arsye simbolike, dhe është përdorur sakrifica e familjes dhe respekti që kanë qytetarët për të.

“Kur po vendoset theksi te familja Jashari dhe te sakrifica, po e shmangin këtë diskutim të nevojshëm se çfarë presidenti i duhet Kosovës, sepse respekti ndaj familjes dhe sakrificës së familjes po e mbulon këtë diskutim të rëndësishëm politik”.

Kurti, deri më tani, është takuar me kryetarët e Partisë Demokratike të Kosovës dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës, por takimet, përveç kërkesës për figurë unifikuese ose një marrëveshjeje politike, nuk kanë rezultuar me diçka konkrete.

Dështimi për finalizim të këtij procesi e çon vendin në zgjedhje të parakohshme, proces që organizatat e shoqërisë civile kanë bërë thirrje të shmanget. Ato kanë kërkuar që interesi qytetar të vendoset para atij partiak./REL

Ish-diplomati serb: Marco Rubio i prezantoi Gjuriqit marrëveshjen e fshehtë për të njohur Kosovën

Friday, 27 February 2026 21:17

• Written by Mexhis

Ish-diplomati serb, Nebojsha Vujoviq, ka komentuar vizitën e kryediplomatit serb, Marko Gjuriq, në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Sipas tij, Gjuriqit i është treguar marrëveshja e fshehtë dhe detyruese nga Sekretari Amerikan, Marko Rubio, për njohjen e pavarësisë së Republikës së Kosovës

Sipas Vujoviq, ky ka qenë qëllimi kryesor se pse Gjuriq është ftuar në SHBA, që në emër të Qeverisë dhe Shtëpisë së Bardhë t’i propozohet marrëveshja “e fshehtë dhe detyruese”.

“Gjuriq u ftua në Uashington në mënyrë që Rubio, në emër të qeverisë amerikane dhe Presidentit Donald Trump, ta prezantonte atë me marrëveshjen e fshehtë detyruese për njohjen e pavarësisë së Kosovës. Ky ishte qëllimi kryesor i ftesës së Gjuriqit në Uashington. Çdo ditë, hap pas hapi, Serbia po i afrohet formalizimit dhe njohjes zyrtare të Kosovës si shtet i pavarur”, ka thënë ish-diplomati serb për agjencinë e lajmeve Beta.

REL: Zgjedhjet e parakohshme në horizont për Kosovën?

Friday, 27 February 2026 21:07

• Written by Mexhis

Sikur të mos mjaftonin një palë zgjedhje të parakohshme dhjetorin e vitit të kaluar, dhe një vit i plotë i humbur legjislativ – siç ishte 2025 – partitë politike në Kosovë rrezikojnë të nisin fushatë zgjedhore përsëri brenda disa javësh, meqë nuk po gjejnë konsensus për një emër për president të vendit.

Kanë ngelur vetëm edhe pesë ditë deri në afatin e fundit kur Kuvendi i Kosovës duhet të votojë për ta zgjedhur presidentin e ri, përndryshe, sipas Kushtetutës, ai shpërndahet dhe shpallen zgjedhjet e reja.

Presidentes aktuale, Vjosa Osmani, i skadon mandati pesëvjeçar më 4 prill, por Kuvendi duhet të votojë për presidentin për mandatin e ri më së largu deri më 4 mars.

Presidentja e ka bërë të ditur synimin për një mandat shtesë, mirëpo votat e nevojshme duket se nuk i ka.

Ajo e fitoi mandatin e parë me propozimin e Lëvizjes Vetëvendosje (LVV), mirëpo kjo parti tani nuk e përmend emrin e saj. Partitë opozitare e kanë kritikuar me raste se ka qenë e njëashme në të mirë të LVV-së dhe nuk duket se kanë disponim për ta votuar për një tjetër mandat.

Por, këto parti as nuk po përmendin emra tjerë potencialë për pozitën e presidentit.

Deri më tani dihet se kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, lider i partisë në pushtet, Lëvizjes Vetëvendosje (LVV), është takuar ndaras me liderët e partive kryesore opozitare: Bedri Hamzën e Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) dhe Lumir Abdixhikun e Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK).

Përparim pas takimeve nuk pati.

Analisti Rrahman Paçarizi, profesor në Departamentin e Gazetarisë në Universitetin e Prishtinës, i thotë Radios Evropa e Lirë (REL) se mungesa e transparencës e vë në dyshim seriozitetin e partive politike për ta zgjedhur presidentin e ri në kohë.

“Ndoshta ka një vullnet të fshehur mes partive politike, përfshirë edhe partinë më të madhe, Lëvizjen Vetëvendosje, që vendi të shkojë sërish në zgjedhje”, thotë Paçarizi.

Asnjë parti nuk përmend emra, megjithëse PDK-ja tha ditë më parë se ka një, por nuk e identifikoi me emër.

Kurti pretendoi ditë më parë se po bën “çdo përpjekje” për t’i shmangur zgjedhjet e parakohshme, por nuk tregoi se kush do të ishte kandidati i tij e as nëse do të mbështeste presidenten Osmani.

Kush u përmend për këtë pozitë?

Me ditë u përfol mundësia që në krye të shtetit të jetë ndonjë pjesëtar i familjes së heroit Adem Jashari, përfshirë edhe nga vetë zëvendëskryeministri Glauk Konjufca.

Megjithatë, anëtarë të kësaj familjeje e kanë bërë të qartë për media se nuk kanë ambicie për këtë pozitë.

Për dallim prej tyre, ish-ministri i Administratës Publike dhe i Arsimit, Arsim Bajrami, ka shprehur gatishmërinë për t’u bërë president.

Njëjtë, gatishmëri ka shprehur javë me parë edhe kryetari i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK), Ramush Haradinaj, mirëpo partitë tjera nuk i kanë dhënë mbështetje.

Për të propozuar një kandidat për president duhet siguruar 30 nënshkrime deputetësh, ndërsa LVV-ja, e vetme, i ka 57 sosh.

Për zgjedhjen e kandidatit nevojiten të paktën 80 vota në njërin nga dy rundet e para, ose 61 në të tretin, prej 120 votave në total.

Sa janë gjasat për një marrëveshje?

Ka raportime se Kurti mund t’i takojë Hamzën dhe Abdixhikun përsëri të premten, në përpjekje për të arritur një marrëveshje.

Sipas Paçarizit, gjasat për një marrëveshje nuk duken edhe aq të mira.

“Ka gjasa të pajtohen, por përderisa nuk kemi pasur takime publike mes udhëheqësve të partive opozitare për t’u koordinuar apo pajtuar për një emër të cilin do t’ia vinin zotit Kurti në tavolinë…. nuk duket se sot mund të ketë marrëveshje”.

Megjithatë, ai nuk e përjashton se takimi i mundshëm i së premtes mund të prodhojë “lëvizje përpara, pajtim për parimet në kohën kur Jasharët kanë refuzuar dhe në kohën kur nuk e dimë qasjen e Kurtit ndaj presidentes Osmani”.

Sipas tij, më shumë se çdo gjë, çështjen e ndërlikon mungesa e bashkërendimit mes partive opozitare për një emër, të cilin do të mund t’ia paraqisnin kryeministrit Kurti.

“Kam frikë se më i vështirë është koordinimi ndërmjet PDK-së dhe LDK-së për kandidatin, sesa që Kurti do ta pranonte një kandidat konsensual për të cilin do të pajtoheshin partitë opozitare. Unë më shumë e shoh problemin te partitë opozitare, sesa te raporti me Kurtin në këtë kuptim”, shton ai.

Kështu, Kosova rrezikon të përballet me zgjedhje, pa i bërë ende një muaj prej kur u bë me Qeveri të re.

Kjo do të ishte një goditje tjetër për vendin, pasi këto do të ishin zgjedhjet e dyta të parakohshme brenda muajsh.

Organizata të shoqërisë civile kanë bërë thirrje që një proces i tillë të shmanget, duke kërkuar që interesi qytetar të vendoset para atij partiak.