SHKUP/ Studentët shqiptarë në protestë për gjuhën: “Pa shqipen, s’ka drejtësi!”

Wednesday, 08 April 2026 13:13

• Written by Mexhis

Studentë shqiptarë nga disa universitete në Shkup kanë protestuar këtë të martë para Ministrisë së Drejtësisë, duke kërkuar që provimi i jurisprudencës të mundësohet edhe në gjuhën shqipe. Protesta vjen pas qëndrimeve të fundit të institucionit, i cili e konsideron provimin si test profesional që duhet të zhvillohet vetëm në maqedonisht.

Të organizuar përmes peticioneve dhe rrjeteve studentore, protestuesit e kanë cilësuar situatën si diskriminim institucional dhe shkelje të drejtpërdrejtë të të drejtave gjuhësore. Në pankartat e tyre dominonin mesazhe si “Respekto ligjin për gjuhët”, “Ndal diskriminimit” dhe “Pa shqipen, s’ka drejtësi”, duke e lidhur çështjen jo vetëm me provimin konkret, por me një problem më të gjerë të zbatimit të ligjit për përdorimin e gjuhëve.

Sipas raportimeve në mediat shqipe në RMV, studentët theksojnë se nuk kërkojnë privilegje, por zbatim të një të drejte që buron nga ligji dhe nga parimi i barazisë gjuhësore. Ata argumentojnë se përjashtimi i shqipes nga një provim kyç për hyrjen në sistemin juridik përbën një precedent të rrezikshëm që cenon përfaqësimin e shqiptarëve në institucionet e drejtësisë.

Protesta ka pasur edhe tone politike. Gjatë marshimit janë dëgjuar thirrje për dorëheqjen e ministrit të Drejtësisë, Igor Filkov, por kjo nuk rezulton të jetë një kërkesë zyrtare e artikuluar në mënyrë të unifikuar nga organizatorët apo pjesë e peticionit të studentëve. Kërkesa qendrore mbetet garantimi i përdorimit të gjuhës shqipe në provimin e jurisprudencës.

Ndërkohë, qeveria ka sinjalizuar se çështja është në shqyrtim dhe pritet një zgjidhje përmes ekspertëve juridikë, ndërsa debati publik vijon të thellohet mes palëve politike dhe në opinionin publik në Maqedonia e Veriut.

5 kërkesat kryesore të studentëve:

1. Provimi i jurisprudencës të mbahet edhe në gjuhën shqipe.
2. Të dy pjesët e provimit (me shkrim dhe me gojë) të zhvillohen në shqip.
3. Materialet dhe dokumentacioni i provimit të jenë në gjuhën shqipe.
4. Zbatim i plotë i Ligjit për Përdorimin e Gjuhëve dhe ndalimi i diskriminimit institucional.
5. Zgjidhje urgjente nga Ministria e Drejtësisë dhe mbajtje përgjegjësie për qëndrimet refuzuese.

Pas Greqisë, Izraeli lidh aleancë me Serbinë – armë, dronë dhe eksporte në rritje

Tuesday, 07 April 2026 16:53

• Written by Mexhis

Bashkëpunimi ushtarak mes Serbisë dhe Izraelit po hyn në një fazë të re, me projekte konkrete në industrinë e mbrojtjes dhe marrëveshje të mëdha armësh, sipas raportimeve të mediave ndërkombëtare dhe rajonale.

Sipas Haaretz, Serbia po përgatitet të prodhojë dronë në bashkëpunim me gjigantin izraelit të mbrojtjes Elbit Systems. Projekti pritet të realizohet në partneritet me kompaninë shtetërore serbe SDPR dhe përfshin prodhimin e dy kategorive të mjeteve ajrore pa pilot: dronë të armatosur me rreze të shkurtër dhe UAV me rreze të gjatë.

Ky zhvillim nuk është i izoluar. Ai vjen në vijim të marrëveshjeve të mëdha të armëve mes dy vendeve. Që në vitin 2025, Serbia kishte firmosur një kontratë prej rreth 335 milionë dollarësh me Elbit Systems për sisteme të avancuara artilerie dhe dronë. Raportime të tjera ndërkombëtare flasin edhe për një marrëveshje shumë më të madhe, që arrin rreth 1.64 miliardë dollarë, për sisteme raketore dhe artilerie me rreze të gjatë dhe UAV të avancuar, ku Serbia identifikohet si blerësi europian.

Në të njëjtën kohë, bashkëpunimi mes dy vendeve nuk kufizohet vetëm te importet. Media serbe N1, duke cituar burime si Haaretz dhe BIRN, raportojnë se Serbia ka rritur ndjeshëm eksportet e armëve drejt Izraelit. Sipas këtyre raportimeve, eksportet arritën rreth 114 milionë euro në vitin 2025, me shumicën e kontratave të menaxhuara nga SDPR. Edhe raportime të mëhershme nga media izraelite kanë theksuar një rritje të fortë të këtyre eksporteve, veçanërisht pas konfliktit në Gaza.

Megjithatë, një element i rëndësishëm mbetet ende në zhvillim: ndonëse raportimet për prodhimin e dronëve në Serbi janë publikuar nga burime serioze si Haaretz dhe janë riprodhuar nga media serbe, nuk ka ende një konfirmim të plotë në formën e një njoftimi zyrtar të detajuar nga qeveria serbe, nga vetë Elbit Systems apo nga agjenci ndërkombëtare si Reuters apo Associated Press.

Kjo do të thotë se, ndërsa drejtimi i përgjithshëm i bashkëpunimit është i qartë dhe i dokumentuar – me marrëveshje të mëdha armësh, rritje eksportesh dhe plane industriale – disa nga detajet më të fundit, si projekti konkret i prodhimit të dronëve, mbeten ende në fazë raportimi mediatik dhe pritje për konfirmim zyrtar të plotë.

Greqia blen teknologji izraelite – Çfarë fshihet pas sistemeve raketore PULS?

Tuesday, 07 April 2026 14:46

• Written by Mexhis

Ministritë e Mbrojtjes të Izraelit dhe Greqisë kanë nënshkruar këtë të hënë në Athinë një nga marrëveshjet më të mëdha të eksportit ushtarak në vitet e fundit.

Kontrata, me vlerë rreth 2.3 miliardë shekelë (rreth 650 milionë dollarë), parashikon furnizimin e ushtrisë greke me sistemet e avancuara të lëshimit të raketave të shumfishta, PULS.

Kompania izraelite “Elbit Systems” do të jetë kontraktori kryesor, duke i siguruar Greqisë lëshuesit dhe një paketë gjithëpërfshirëse municionesh, që përfshin raketa të telekomanduara me rreze të ndryshme veprimi. Marrëveshja parashikon një implementim prej katër vitesh, i ndjekur nga një periudhë 10-vjeçare për mbështetje dhe mirëmbajtje teknike, sipas Ynet.

“Marrëveshja do të zbatohet gjatë një periudhe katërvjeçare, e pasuar nga një periudhë mbështetjeje dhe mirëmbajtjeje 10-vjeçare,” — bëhet e ditur nga burimet zyrtare pas nënshkrimit.

Sistemi PULS njihet për shkathtësinë e tij, duke qenë i aftë të lëshojë raketa dhe predha në distanca të ndryshme, një teknologji që tashmë është adoptuar nga disa vende të NATO-s.

Një detaj i rëndësishëm i kontratës është përfshirja e industrisë vendase greke, ku disa komponentë do të prodhohen në Greqi për të nxitur prodhimin lokal.

“Kjo marrëveshje vjen mes luftës së vazhdueshme mes Izraelit dhe Iranit dhe është pjesë e një rritjeje globale të kërkesës për sistemet e armëve izraelite,” — nënvizojnë ekspertët e mbrojtjes, duke vënë re rritjen e interesit nga vendet evropiane për të forcuar kapacitetet e tyre mbrojtëse.

Në ceremoninë e nënshkrimit morën pjesë krerët e drejtorive të investimeve të mbrojtjes nga të dyja vendet, duke vulosur këtë partneritet afatgjatë strategjik midis Athinës dhe Tel Avivit. Ky hap konsiderohet si një lëvizje kyçe për balancën e fuqive në Mesdheun Lindor.

Skandali i madh i subvencioneve në Greqi/ Hetime nga BE, dorëheqje ministrash dhe deputetë nën akuzë

Tuesday, 07 April 2026 13:07

• Written by Mexhis

Një skandal i gjerë me subvencionet bujqësore ka tronditur Greqinë, duke përfshirë hetime ndërkombëtare, dorëheqje në nivelet më të larta politike dhe dyshime për një sistem të organizuar abuzimi me fondet e Bashkimit Europian.

Në qendër të çështjes është agjencia shtetërore OPEKEPE, e cila menaxhon miliarda euro fonde të BE-së për fermerët. Hetimet e European Public Prosecutor’s Office kanë zbuluar një skemë të dyshuar mashtrimi, ku përfitues të ndryshëm deklaronin në mënyrë të rreme toka, kullota dhe aktivitete bujqësore për të marrë subvencione që nuk u takonin.

Sipas raportimeve të mediave ndërkombëtare dhe greke, skema përfshinte jo vetëm përfitues privatë, por edhe ndërhyrje të mundshme brenda vetë sistemit administrativ, duke ngritur dyshime për një rrjet të organizuar që manipulonte kontrollet dhe procedurat.

Çështja ka marrë përmasa të mëdha politike. Prokurorët europianë kanë kërkuar heqjen e imunitetit për 11 deputetë aktualë, ndërsa disa ish-zyrtarë të lartë dhe ministra janë gjithashtu nën hetim. Ndërkohë, disa ministra kanë dhënë dorëheqjen, duke detyruar qeverinë e Kyriakos Mitsotakis të ndërmarrë ndryshime të shpejta në kabinet.

Në nivel financiar, Bashkimi Europian ka vendosur një gjobë rekord prej qindra milionë eurosh ndaj Greqisë për keqmenaxhimin e fondeve, ndërsa vendi përballet edhe me reduktime të ardhshme në subvencionet bujqësore.

Reagimi i qeverisë ka qenë i menjëhershëm, me premtime për reforma të thella në sistemin e shpërndarjes së fondeve dhe bashkëpunim me institucionet europiane. Kryeministri Mitsotakis ka kërkuar përshpejtim të hetimeve dhe ka theksuar nevojën për transparencë, ndërsa opozita e akuzon qeverinë për tolerim të një sistemi klientelist.

Ndërkohë, Komisioni Europian dhe institucionet e BE-së po mbajnë nën vëzhgim të afërt zhvillimet, ndërsa pritet që kontrollet dhe auditimet të vazhdojnë në muajt në vijim.

Skandali nuk ka prekur vetëm politikën, por edhe fermerët, pasi vonesat dhe bllokimet në pagesa kanë krijuar probleme serioze financiare për përfituesit e ligjshëm.