Zgjedhjet lokale në Serbi - BBC: Terror ndaj zgjedhësve, dhunë dhe blerje votash

Monday, 30 March 2026 13:53

• Written by Mexhis

Edhe pse ato shihen gjerësisht si një sizmograf i trazirave politike në vend, zgjedhjet lokale të sotme në Serbi duhet të japin një përgjigje të qartë vetëm për një pyetje – kush do të udhëheqë qeveritë lokale në një qytet dhe nëntë komuna në katër vitet e ardhshme, shkruan BBC.

Kjo nuk do të thotë që nuk pritet lëkundje e terrenit politik, sepse shkuarja në votime në vitin 2025 tregoi se lufta zgjedhore në nivel lokal mund të bëhet e pasigurt.

Dita e zgjedhjeve të marsit tregoi gjithashtu se qendrat e votimit mund të shndërrohen në fusha beteje me konfrontime fizike dhe frikësim.

Nga mëngjesi i së dielës deri në mbylljen e qendrave të votimit, pati raportime për sulme ndaj studentëve, aktivistëve dhe vëzhguesve, kryesisht në Bor, i vetmi qytet midis dhjetë qendrave të votimit.

Karakteristika kryesore e ditës së zgjedhjeve ishte terrori kundër votuesve dhe pjesëmarrësve në zgjedhje, përmes sulmeve fizike dhe frikësimit, njoftoi organizata Crta, e cila monitoron zgjedhjet. Partia Progresive Serbe akuzoi kundërshtarët politikë për sulme, kërcënime dhe ngacmime.

Koalicioni qeverisës rreth Partisë Progresive Serbe (SNS) arriti kryesisht fitore bindëse deri në vitin 2024.

Megjithatë, që nga rënia e tendës në Novi Sad më 1 nëntor dhe përfshirja e studentëve në protestat antiqeveritare, mbështetja për SNS-në dhe partnerët e saj ka qenë në rënie, siç tregohet nga rezultatet e zgjedhjeve lokale të vitit 2025 në Mionicë, Negotin, Sečnje , Zaječar dhe Kosjerić.

Dita e zgjedhjeve në Bor, ndryshe nga shumica e vendeve të tjera ku u zhvillua votimi, ishte me diell, por jo e ndritshme. Ajo u shënua nga tensione, incidente, akuza dhe ankesa për parregullsi të dyshuara, blerje votash dhe dhunë.

Në disa momente, incidentet ndodhën pothuajse njëkohësisht në pjesë të ndryshme të qytetit ose në fshatrat përreth.

Situata në Kula u bë gjithnjë e më e tensionuar. Edhe pse u raportua për parregullsi zgjedhore, të tilla si blerja e votave dhe listat e dyfishta të votuesve, pothuajse që nga hapja e qendrave të votimit, situata në rrugë u nxeh vetëm pasdite.

Kordonet e policisë ndanë mbështetësit e qeverisë dhe opozitës, luftimet e të cilëve nganjëherë përshkallëzoheshin në përleshje fizike. Burra të maskuar të panjohur, sipas vendasve, mbështetës të Partisë Progresive Serbe (SNS) në pushtet, sulmuan gazetarë dhe aktivistë të opozitës në disa raste.

Zgjedhjet në Serbi/ Vuçiç si Rama - Përgjakje të dhunshme, vjedhje votash dhe Milan Radoçiç në terren për presion

Monday, 30 March 2026 10:44

• Written by Mexhis

Zgjedhjet lokale të mbajtura ditën e djeshme në 10 qytete dhe komuna të Serbisë janë shoqëruar me dhunë, tensione të forta dhe akuza serioze për manipulim të procesit zgjedhor, ndërsa opozita dhe vëzhguesit flasin për një proces të deformuar, në kontrast me deklaratat zyrtare të institucioneve.

Sipas raportimeve të mediave lokale, dita e votimit u karakterizua nga kaos i hapur në disa qytete si Bor, Bajina Bašta dhe Kula. “Lista paralele, shkopinj, sherre, koka të përgjakura… të gjitha këto u panë gjatë ditës” – shkruan portali serb N1. Në Bajina Bašta, që në orët e para të mëngjesit, u shpuan gomat e gjashtë makinave që i përkisnin misioneve të vëzhgimit, ndërsa më pas situata degjeneroi në dhunë fizike në rrugë.

Gjatë ditës, persona të veshur me të zeza u panë duke sulmuar qytetarë dhe gazetarë. Një prej tyre, gazetari i portalit “Zoomer”, Darko Gligorijević, u dhunua teksa tentonte të filmonte. “Teksa po largohesha, një djalë i ri i shëndoshë me të zeza mu afrua dhe tentoi të më rrëmbente telefonin… ai më goditi disa herë në kokë”, deklaroi ai. Në një tjetër video, një person shihet duke dalë nga makina me armë në dorë, ndërsa policia nuk dha sqarime për identitetin e tij. Kryetarja e Parlamentit, Ana Brnabić, doli në mbrojtje të këtyre grupeve duke deklaruar se “kjo është një përpjekje për të mbrojtur demokracinë nga bllokuesit”.

Përplasjet më të forta u regjistruan në qytetin Bor, përpara selisë së Partia Progresive Serbe, e lidhur me presidentin Aleksandar Vučić. Një dëshmitar deklaroi për TV Nova: “Sulmuan tre djem që mbështesin listën e studentëve. Ua thyen kokat dhe të gjithë u kthyen në fondin PIO”. Në video dëgjohet edhe një kërcënim i drejtpërdrejtë: “Do të të thyej çdo kockë në trupin tënd…”. Mes të plagosurve ishte edhe gazetari Lazar Dinić, i cili përfundoi në spital me lëndime në kokë, si dhe një vëzhgues zgjedhor.

Dhuna nuk kurseu as studentët dhe aktivistët. Në Bor, një grup personash sulmoi një vajzë studente dhe më pas rrëzoi përtokë një student, duke e shqelmuar ndërsa ishte i shtrirë. Studentët kishin tentuar të dokumentonin një makinë që, sipas tyre, mbante lista paralele votuesish. Akuza për manipulim u ngritën edhe në qytete të tjera si Arandjelovac dhe Knjaževac, ku u raportua për përdorimin e skemës së njohur si “treni bullgar”. “Sillnin fletëvotime të bardha… dhe largoheshin me fletëvotimet e plotësuara”, deklaroi një vullnetare. Ajo shtoi se ishte ndjekur nga persona të dyshimtë pasi kishte filmuar automjete me xhama të errët dhe targa të ndryshme.

Gazetarët dhe vëzhguesit identifikuan gjithashtu lokale dhe hotele të përdorura si qendra organizimi për strukturat e partisë në pushtet. “A janë këto lista paralele votuesish?” – pyeti gazetari i N1, Mladen Savatović, gjatë një përpjekjeje për të hyrë në një qendër të dyshuar operative.

Në një raportim për Euronews Albania, gazetarja Ardita Beluli konfirmoi se zgjedhjet u shoqëruan me “përplasje fizike, kërcënime ndaj votuesve dhe akuza për blerje votash”, ndërsa opozita dhe lëvizja studentore ngritën shqetësime serioze për parregullsi pas mbylljes së votimeve. Sipas saj, rezultatet paraprake favorizojnë Partinë Progresive Serbe të Vuçiç, ndërsa Komisioni Zgjedhor Republikan deklaroi se procesi ishte “i rregullt”, duke krijuar dy narrativa të kundërta mbi zgjedhjet.

Ndërkohë, burime të sigurisë të cituara nga KosovaPress pretendojnë se presidenti Aleksandar Vučić ka angazhuar struktura kriminale për të ndikuar në procesin zgjedhor në disa komuna kyçe. Sipas këtyre burimeve, në këtë skemë është përfshirë edhe Milan Radoičić, së bashku me rrjetin e tij, si dhe individë nga të ashtuquajturat “struktura ilegale” dhe “mbrojtja civile”.

“Këta persona pritet të përdoren për të deformuar procesin zgjedhor përmes kërcënimeve, blerjes së votës dhe manipulimeve të organizuara”, thuhet në burim.

Në total, zgjedhjet e djeshme në Serbi kanë nxjerrë në pah një situatë të tensionuar politike, ku raportimet për dhunë dhe manipulim përplasen drejtpërdrejt me deklaratat zyrtare për një proces të rregullt, ndërsa opozita dhe studentët paralajmërojnë për një krizë serioze të standardeve demokratike në vend.

“Gabim i rëndë?” - Kongresi kërkon rikthimin urgjent të non-gratës ndaj Milorad Dodikut

Monday, 30 March 2026 10:44

• Written by Mexhis

Një grup dypartiak senatorësh dhe kongresistësh amerikanë i kanë bërë thirrje administratës së presidentit amerikan, Donald Trump që t’i rikthejë sanksionet ndaj ish-liderit të serbëve të Bosnjës, Milorad Dodik për shkak të, siç kanë thënë ata, minimit të paqes dhe sigurisë së Ballkanit.

Kjo iniciativë vjen pesë muaj pasi Trump i ka hequr të gjitha masat ndëshkuese kundër Dodikut, familjarëve dhe bashkëpunëtorëve të tij.

Në një letër të publikuar nga Komiteti për Punë të Jashtme i Senatit amerikan, ligjvënësit i kanë kërkuar Sekretarit amerikan të Thesarit, Scott Bessant dhe Sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio që të sanksionohet Dodiku në përputhje me ligjin federal, duke përmendur që sanksionet ishte planifikuar të vazhdoheshin më 18 mars, sipas rregulloreve.

Iniciativa është shtyrë përpara nga senatorja demokrate, Jeanne Shaheen, dhe senatori republican, Thom Tillis. Në mesin e nënshkruesve janë edhe: Chuck Grassley, Roger Wicker, Dick Durbin, Elizabeth Earren, Mike Turner dhe Ann Wagner.

Ligjvënësit amerikanë pretendojnë se Dodiku i ka vazhduar veprimet që “minojnë direkt Marrëveshjen e Dejtonit”, përfshirë qasjen pro ndarjes së Republikës Sërpska – entitetit serb të Bonje dhe Hercegovinës, duke sfiduar juridiksionin e institucioneve shtetërore, dhe duke shkelur Aktin e Autorizimit për Mbrojtje Kombëtare të vitit 2026.

“Ndonëse e kuptojmë që heqja e sanksioneve mund të jetë nxitur nga dëshira për stabilitet më të madh politik në Bosnje, veprimet e Dodikut e demonstrojnë qartë që ai nuk ka qëllime për ta ndjekur atë rrugë”, përmendet në letër.

Në një shtojcë të letrës, ligjvënësit rikujtojnë se Akti i Autorizimit për Mbrojtje Kombëtare kërkon vendosjen e sanksioneve jo më vonë se 90 ditë prej hyrjes së ligjit në fuqi dhe citojnë shembuj pse Dodiku përmbush kriteret – prej festimit të Ditës së Republikës Sërpska, festë jokushtetuese, deri te lobimi në Uashington për “pavarësinë e Republikës Sërpska”.

Mes tjerash, zyrtarët amerikanë kanë përmendur rastin e Stasha Kosharacit, i cili pasi është larguar nga lista e të sanksionuarave nga Shtetet e Bashkuara e ka dërguar “një helmetë të periudhës naziste” në Zyrën e Përfaqësuesit të Lartë, të cilës ai vazhdimisht i është referuar si “strukturë pushtuese”.

“Ky incident është pjesë e një modeli të vazhdueshëm sjelljeje të Dodikut dhe ndihmësve të tij, të cilët vazhdimisht kritikojnë dhe minojnë autoritetin e Zyrës së Përfaqësuesit të Lartë”, kanë thënë nënshkruesit e letrës.

Ligjvënësit kanë përmendur se Shtetet e Bashkuara “kanë luajtur rol kyc në ruajtjen e paqes dhe stabilitetit në Bosnje-Hercegovinë” dhe që “është në interesin kombëtar të SHBA-së që t’i mbajë përgjegjës ata që synojnë ta minojnë paqen e fituar mbi 30 vjet më parë”.

Millorad Dodik, ish-president i Republikës Sërpska, është larguar nga zyra më 2025, është dënuar me një vit burgim dhe i është vendosur një ndalesë prej gjashtë vjetësh për t’u marrë me aktivitete politike, për shkak të shkeljes së Marrëveshjes së Dejtonit, e cila u ka dhënë fund luftimeve në këtë shtet.

Administrata e ish-presidentit amerikan, Joe Biden e ka sanksionuar Dodikun më 2022 për korrupsion dhe kërcënim të stabilitetit dhe integritetit territorial të Bosnje-Hercegovinës dhe në fillim të vitit 2025, sanksionet janë zgjeruar edhe tek anëtarët e familjes së tij.

Trump ia ka hequr sanksionet në tetor, pa ndonjë sqarim shtesë. Sipas mediave amerikane, disa zyrtarë serbë pretendojnë se janë duke punuar vazhdimisht për t’i përmirësuar marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara, ndërkohë që kultivojnë lidhje të ngrohta me Rusinë./REL

Lëkundjet e Vuçiqit në politikën e jashtme

Sunday, 29 March 2026 21:22

• Written by Mexhlis

Politika e jashtme serbe, si praktikisht çdo gjë tjetër, udhëhiqet nga një njeri: Aleksandar Vuçiq, Presidenti i Serbisë. Qeveria serbe është vetëm një vëzhgues i heshtur i marrëveshjeve diplomatike dhe marrëveshjeve të biznesit me vendet individuale. Kjo është gjithashtu arsyeja pse kjo politikë shënohet nga improvizime dhe agjenda personale e Presidentit të Serbisë.

Kësaj duhet shtuar fakti se ngjarjet gjeopolitike shikohen gjithashtu nga perspektiva e një njeriu dhe se lëvizjet e mëtejshme të Serbisë në fushën e politikës së jashtme përshtaten mbi këtë bazë. Në praktikë, kjo do të thotë që Aleksandar Vuçiq vlerëson ngjarjet botërore bazuar në parametra që i di vetëm ai dhe përpiqet t'i paraqesë veten publikut si një njeri me zgjidhje të veçanta, i cili, si një lloj profeti televiziv, parashikon se kur dhe ku do të shpërthejë lufta, kush po përgatitet për këtë apo atë lëvizje dhe kush do të jetë kundër kujt dhe me kë.

Read more ...