Goditja e avionit amerikan në Arabinë Saudite dobëson aftësitë e SHBA-së për të monitoruar kërcënimet iraniane

Monday, 30 March 2026 23:37

• Written by Mexhis

Shkatërrimi i një avioni E-3 Sentry të Forcave Ajrore Amerikane në një sulm iranian në Bazën Ajrore Prince Sultan në Arabinë Saudite mund të dëmtojë ndjeshëm aftësitë e SHBA-së për të monitoruar kërcënimet iraniane nga distanca, thonë analistët.

Imazhet e gjeo-lokuara nga CNN tregojnë bishtin e thyer dhe kupolën e radarit të rrotullueshëm të avionit, një komponent kyç i sistemit AWACS, i cili ofron paralajmërim dhe kontroll ajror. Analisti i CNN, Cedric Leighton, ish-kolonel i Forcave Ajrore të SHBA-së, tha se humbja e AWACS është “një goditje serioze për aftësitë e mbikëqyrjes”, duke ndikuar potencialisht në drejtimin e avionëve luftarakë dhe mbrojtjen e tyre nga sulmet armiqësore.

AWACS mund të monitorojë deri në 120,000 milje katrorë hapësirë ajrore dhe mund të gjurmojë rreth 600 objektiva në të njëjtën kohë, duke përfshirë avionë, raketa, dronë dhe objekte tokësore, ndërsa informacioni mund të transmetohet në kohë reale tek komandantët dhe te Pentagoni.

Sulmi është pjesë e një fushate më të gjerë kundërajrore iraniane që synon radarët, tankerët dhe AWACS-ët amerikanë, thonë analistët. Peter Layton nga Instituti Griffith Asia thekson se radarët ajrorë zgjasin në mënyrë eksponenciale kohën e zbulimit të kërcënimeve, duke i bërë AWACS-ët objektiva më të vështirë për t’u goditur.

Flota amerikane e E-3 është e kufizuar, me vetëm 17 avionë në dispozicion dhe shumë prej tyre të vjetër, të cilët operojnë që nga vitet 1970. Avionët E-3 kushtuan rreth 270 milionë dollarë secili në vlerë të vitit 1998, ekuivalente me 540 milionë dollarë sot. Përveç SHBA-së, E-3 operohet edhe nga Arabia Saudite, Franca dhe Kili, ndërsa NATO ka një flotë të përbashkët prej 14 avionësh.

Ndërkohë, E-2 Hawkeye i Marinës Amerikane, një aeroplan paralajmërues më i vogël dhe i bazuar në transportues, nuk mund të zëvendësojë lehtësisht E-3, pasi ka mbulim më të kufizuar dhe ekuipazh më të vogël, si dhe nuk mund të arrijë lartësinë e nevojshme për mbikëqyrje të gjerë ajrore.

CNN kontaktoi Komandën Qendrore të SHBA-së për një koment mbi sulmin, ndërsa raportimet paraprake flasin për të paktën 10 të plagosur dhe dëmtime të një avioni cisternë në të njëjtin sulm. Analistët vënë në dyshim se si E-3 u bë i prekshëm ndaj sulmit dhe sugjerojnë se Irani mund të ketë marrë ndihmë për koordinatat dhe imazhe satelitore.

Bilanci tronditës në Gaza: mbi 72 mijë të vrarë, 90% e infrastrukturës e shkatërruar nga lufta e Izraelit

Monday, 30 March 2026 23:36

• Written by Mexhis

Numri i viktimave palestineze në Gaza nga lufta vdekjeprurëse e Izraelit që prej tetorit 2023 ka arritur në 72,280 persona, ndërsa 172,014 të tjerë janë plagosur, bëri të ditur të hënën Ministria e Shëndetësisë.

Në një deklaratë, ministria tha se dy persona u vranë dhe një tjetër u plagos nga zjarri izraelit gjatë 24 orëve të fundit.

Sipas saj, të paktën 704 persona janë vrarë dhe 1,914 të tjerë janë plagosur nga zjarri izraelit që prej hyrjes në fuqi të marrëveshjes së armëpushimit më 10 tetor 2025.

Ministria shtoi se autoritetet lokale kanë arritur të nxjerrin 756 trupa nga rrënojat që prej armëpushimit.

Lufta izraelite ka zhvendosur pothuajse të gjithë popullsinë e Gazës dhe ka shkaktuar shkatërrim të gjerë, duke prekur 90% të infrastrukturës civile, ndërsa kostot e rindërtimit vlerësohen nga Kombet e Bashkuara në rreth 70 miliardë dollarë.

“Trump preferon diplomacinë për zgjidhjen e konfliktit” - Rubio: Ngushtica e Hormuzit do të rihapet!

Monday, 30 March 2026 23:33

• Written by Mexhis

Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio deklaroi i vendosur se Ngushtica e Hormuzit do të rihapet “në një mënyrë ose në një tjetër” kur të përfundojë operacioni ushtarak në Iran, me pëlqimin e Iranit ose përmes një koalicioni ushtarak ndërkombëtar që përfshin Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

“Qëllimet tona në Iran janë të qarta dhe do t’i arrijmë ato brenda javësh, jo muajsh. Nëse Irani vendos të mbyllë Ngushticën e Hormuzit pas përfundimit të operacionit ushtarak, do të përballet me pasoja serioze”, tha Rubio në një intervistë me Al Jazeera.

Ai tha gjithashtu se Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, “preferon diplomacinë në zgjidhjen e konfliktit me Iranin”.

“Ka mesazhe dhe bisedime të drejtpërdrejta midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës, kryesisht përmes ndërmjetësve. Presidenti Trump gjithmonë preferon diplomacinë dhe gjithmonë përpiqet për rezultate. Regjimi iranian ka vendosur të shpenzojë pasurinë e vendit të tij për të mbështetur Hezbollahun, Hamasin dhe milicitë shiite në Irak dhe për të kërcënuar në mënyrë të panevojshme fqinjët e tij. Ne gjithmonë do të mirëprisnim një Iran të udhëhequr nga njerëz me një vizion të ndryshëm për të ardhmen, dhe nëse lind një mundësi e tillë, ne do ta shfrytëzojmë atë”, tha Rubio.

“Meloni 2” apo riformatim, cili do të jetë skenari politik pas krizës së fundit në Itali?

Monday, 30 March 2026 23:31

• Written by Mexhis

Faza e reflektimit po zgjatet dhe mjegulla politike do të shpërndahet vetëm kur Giorgia Meloni të sqarojë publikisht perspektivën e qeverisë së saj, shkruan rainews.it.

Megjithatë, një sinjal i rëndësishëm del nga fjalët e kryeministres, e cila, duke mbrojtur efektivitetin e dekretit për sigurinë pas ndalimit të 91 anarkistëve, ka përcaktuar drejtimin: “Qeveria do të vazhdojë të ecë në këtë drejtim, me më shumë mjete për sigurinë dhe mbrojtje për ata që protestojnë në mënyrë paqësore”.

Një javë pas dështimit të referendumit, i rënduar edhe nga dorëheqjet e Daniela Santanchè, Andrea Delmastro dhe Giusi Bartolozzi, skenari mbetet i paqartë.

Edhe pse ideja e zgjedhjeve të parakohshme u përmend fillimisht në Palazzo Chigi, aleatët dhe besnikët tani priren ta përjashtojnë atë, duke u fokusuar te mundësia e një riformatimi të qeverisë, që mund të jetë nga një ndryshim i lehtë deri te një ristrukturim më i thellë i kabinetit.

Presidenti i Republikës, Sergio Mattarella, po ndjek zhvillimet me kujdesin e zakonshëm. Në Quirinale po analizohen lëvizjet e mundshme të kryeministres, duke u nisur nga fakti se Kreu i Shtetit nuk preferon tronditje në një shumicë me numra të qëndrueshëm, sidomos në një situatë ndërkombëtare kaq komplekse.

Mattarella ka rinovuar thirrjen për përgjegjësi ndaj gjithë komunitetit kombëtar. Nëse zëvendësimi i vetëm i Santanchè do të konsiderohej një hap pa pasoja, një ndryshim më i thellë i ministrave mund të krijojë një “Meloni bis”, duke hapur skenarë proceduralë më të ndërlikuar.

Në tryezën e qeverisë peshojnë edhe sondazhet: rënie të ”Fratelli d’Italia”, ndërsa formacioni i ri Futuro Nazionale arrin në 3%, një përqindje që mund të jetë vendimtare për balancat e së djathtës.

Shqetësimi kryesor i Melonit, i shprehur qartë te bashkëpunëtorët e saj, është rreziku i konsumimit politik.

Pavarësisht se takimi i fundit me Antonio Tajani dhe Matteo Salvini ka forcuar kohezionin, kryeministrja ende nuk ka marrë një vendim përfundimtar, duke dashur të raportojë më parë te Kreu i Shtetit.

Për shumë besnikë, objektivi mbetet përfundimi i legjislaturës, që do ta bënte këtë qeveri më jetëgjatën në historinë republikane.

Për ta arritur këtë, prioritetet janë dy: ringritja e veprimit qeveritar për të rikuperuar mbështetjen dhe përshpejtimi i ligjit të ri zgjedhor.

Ndërkohë, po punohet për pasuesin në Ministrinë e Turizmit.

Në krye për një zgjidhje të përkohshme është emri teknik i Alessandra Priante, ndërsa për vendet e lira të lëna nga Delmastro dhe Bartolozzi përmenden Francesco Paolo Sisto dhe Andrea Ostellari, me hyrje të mundshme të reja si Sara Kelany ose Carolina Varchi./ REL