Thursday, 23 April 2026 09:01
Banka Qendrore Evropiane po përgatitet të zgjedhë kartëmonedhat e reja euro që do të karakterizojnë monedhën e vetme në vitet e ardhshme: gjashtë prerje gjithsej (5 €, 10 €, 20 €, 50 €, 100 € dhe 200 €) sepse monedha 500 euro nuk do të ekzistojë më, siç u vendos nga BQE në vitin 2019, kur ndaloi lëshimin e kësaj prerjeje për serinë aktuale në qarkullim.
Konkursi i dizajnit për dorëzimin e propozimeve mbyllet në fund të muajit dhe deri në fund të qershorit, qytetarët e shteteve anëtare do të informohen për dizajnin e mundshëm të ri për gjashtë prerjet, të cilat do të zgjidhen përfundimisht deri në fund të vitit 2026.
Vendimi për të lançuar serinë e re euro, e treta që nga futja e monedhës së vetme evropiane, u mor në vitin 2021, por procesi i rishikimit të kartëmonedhave filloi vetëm në vitin 2023, me përzgjedhjen e temave të mundshme në të ardhmen dhe motiveve dekorative përkatëse. Janë zgjedhur dy tema të mundshme: “Kultura Evropiane” dhe “Lumenjtë dhe Zogjtë”.
E para paraqet figura të shquara në pjesën e përparme, si Leonardo da Vinci në kartëmonedhën 100 euroshe dhe Marie Curie në kartëmonedhën 20 euroshe, ndërsa pjesa e pasme paraqet tema që lidhen me arritjet e tyre. E dyta paraqet zogj në habitatet e tyre në pjesën e përparme të kartëmonedhave, ndërsa pjesa e pasme paraqet institucionet evropiane.
“Ne duam që kartëmonedhat euro të jenë më të qëndrueshme dhe miqësore me mjedisin. Kjo është arsyeja pse po analizojmë gjurmën e tyre mjedisore për të identifikuar mundësitë për të zvogëluar ndikimin e tyre përmes materialeve dhe proceseve të reja. Procesi i ridizajnimit gjithashtu përfaqëson një mundësi për t’i bërë kartëmonedhat më gjithëpërfshirëse”, shpjegon BQE.
”Vitin e kaluar, BQE zyrtarisht nisi një konkurs për dizajnerë, disa prej të cilëve u zgjodhën përfundimisht për këtë fazë përfundimtare, e cila do të përfundojë deri në vitin 2026. Të gjitha dorëzimet do të vlerësohen nga juria e konkursit, e përbërë nga ekspertë të pavarur, deri në qershor. Juria do të zgjedhë një maksimum prej 10 propozimesh (5 për temë) për t’ia paraqitur Këshillit Drejtues për shqyrtim.
BQE-ja do të kryejë më pas një anketë publike për të mbledhur opinionin publik mbi propozimet e përzgjedhura për fazën përfundimtare, dhe vetëm atëherë do të shpallet propozimi përfundimtar për kartëmonedhat e ardhshme euro.
Por kur do të mbërrijnë në të vërtetë kartëmonedhat e reja euro? Aktualisht nuk ka një datë të caktuar, por sigurisht që do të duhen disa vite për të parë prerjet e reja. Për më tepër, edhe kur ato të hyjnë në fuqi, do të ketë kohë shtesë për zëvendësimin përfundimtar, duke pasur parasysh se kartëmonedhat e vjetra, siç është kartëmonedha 500 euro, do të vazhdojnë të qarkullojnë në të njëjtën kohë. Këto kartëmonedha nuk do të lëshohen më, por do të vazhdojnë të jenë mjet ligjor pagese.
Vendimi për të hequr gradualisht kartëmonedhat 500 euro erdhi vite më parë nga autoritetet evropiane, të cilat e konsideronin atë një mjet pagese të pasigurt, veçanërisht të përshtatshëm për lehtësimin e aktiviteteve të paligjshme. Megjithatë, ato mbeten plotësisht të vlefshme dhe të pranuara kudo.
