Tensionet në Lindjen e Mesme - Lavrov dhe Araghchi zhvillojnë bisedë telefonike

Friday, 03 April 2026 17:27

• Written by Mexhis

Ministrat e jashtëm të Rusisë dhe Iranit zhvilluan një bisedë telefonike të enjten, ku diskutuan mbi situatën e fundit në Lindjen e Mesme, njoftoi Kremlini.

Shefi i diplomacisë ruse, Sergey Lavrov, dhe homologu i tij iranian, Abbas Araqchi, u fokusuan në zhvillimet e luftës në rajon, si dhe në përpjekjet diplomatike për të ulur tensionet. Sipas një deklarate të Ministrisë së Jashtme ruse, dy ministrat trajtuan edhe konsultimet në Këshillin e Sigurimit të OKB-së lidhur me garantimin e lirisë së lundrimit në Ngushticën e Hormuzit.

Në deklaratë thuhet gjithashtu se u diskutuan mënyrat për të adresuar pasojat e asaj që u cilësua si “agresion i paprovokuar i SHBA-së dhe Izraelit kundër Republikës Islamike të Iranit”.

Biseda vjen në një kohë tensionesh të shtuara në rajon, ndërsa aktorët ndërkombëtarë po kërkojnë rrugë për të shmangur përshkallëzimin e mëtejshëm të konfliktit.

Hidhet në erë ura më e madhe në Iran - Trump publikon videon, 8 të vdekur

Friday, 03 April 2026 17:27

• Written by Mexhis

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka publikuar një video që sipas tij tregon shkatërrimin e një ure të madhe në Iran, në një moment kur tensionet në rajon po rriten ndjeshëm. Materiali u shpërnda në platformën Truth Social, ku Trump iu referua “urës më të madhe në Iran” si objektiv i një sulmi me bombë. Në të njëjtin postim, ai i dërgoi një mesazh të fortë Teheranit, duke kërkuar që të ecë menjëherë drejt një marrëveshjeje “para se të jetë tepër vonë”.

Ndërkohë, mediat shtetërore iraniane raportuan se të paktën tetë persona humbën jetën dhe 95 të tjerë u plagosën pas një shpërthimi në një urë në autostradën që lidh Tehran me Karaj, në pjesën perëndimore të vendit. Sipas agjencisë së lajmeve Fars News Agency dhe televizionit shtetëror iranian, informacioni u konfirmua nga zëvendësguvernatori i provincës Alborz, Qodratollah Seif. Në reagimin e tij, Trump paralajmëroi për sulme të tjera të mundshme ndaj infrastrukturës kritike iraniane, përfshirë ura dhe termocentrale, duke deklaruar se ushtria amerikane “as nuk ka filluar” përdorimin e plotë të kapaciteteve të saj ushtarake.

Ai shtoi se udhëheqja iraniane duhet të veprojë menjëherë, duke theksuar se “e di çfarë duhet bërë dhe duhet bërë shpejt”, një deklaratë që shihet si sinjal për një përshkallëzim të mundshëm nëse nuk arrihet një marrëveshje në kohë.

A po vjen fundi i Patriotëve? Kostot, vonesat dhe deamerikanizimi i mbrojtjes evropiane

Friday, 03 April 2026 17:27

• Written by Mexhis

Konflikti në Lindja e Mesme po riformëson ndjeshëm strategjitë ushtarake dhe balancat e sigurisë globale, duke vënë në pikëpyetje efektivitetin dhe koston e sistemeve moderne të mbrojtjes.

Nga njëra anë, presidenti amerikan Donald Trump ka lëshuar sinjale për një tërheqje të mundshme të SHBA-ve nga NATO, ndërsa nga ana tjetër konfliktet e zgjatura dhe kostot në rritje po shtyjnë vendet evropiane të rishikojnë varësinë e tyre nga teknologjia ushtarake amerikane. Komisioneri i parë i BE-së për Mbrojtjen dhe Hapësirën, Andrius Kubilius, ka paralajmëruar se Evropa duhet të reduktojë varësinë nga sistemet amerikane të mbrojtjes ajrore. Ai theksoi se industria amerikane nuk është në gjendje të prodhojë mjaftueshëm raketa për të mbuluar njëkohësisht nevojat në Evropë dhe në Lindjen e Mesme.

Sipas tij, gjatë përplasjeve të fundit në Gjirin Persik janë konsumuar qindra raketa interceptuese të sistemit Patriot, me një ritëm që tejkalon prodhimin vjetor të SHBA-së. Shenjat e para të kësaj zhvendosjeje strategjike janë të dukshme. Zvicra po rishikon vendimin për blerjen e sistemit Patriot për shkak të vonesave në dorëzim, ndërsa Polonia ka refuzuar të dërgojë një bateri të këtij sistemi në Lindjen e Mesme. Ndërkohë, raportimet për zhvendosjen e sistemeve Patriot nga baza në Gjermania drejt vendeve si Turqia dhe Arabia Saudite kanë ngritur shqetësime për boshllëqe në mbrojtjen e krahut lindor të NATO-s.

Në këtë klimë, Bashkimi Evropian po shtyn përpara zhvillimin e alternativave vendase, si sistemi SAMP/T (Mamba), i cili konsiderohet si alternativa kryesore ndaj Patriot. Versioni i ri i këtij sistemi pritet të vihet në përdorim deri në fund të vitit 2026. Gjigantë të industrisë si MBDA dhe Diehl Defence po shtojnë prodhimin e raketave, ndërsa BE synon të financojë masivisht këtë sektor për të rritur autonominë strategjike.

Një nga mësimet kryesore të luftës moderne është disproporcioni midis kostos së armëve. Sistemet si Patriot, që kushtojnë miliona dollarë për çdo raketë interceptuese, po përdoren gjithnjë e më shpesh për të neutralizuar dronë të lirë. Kjo ka ngritur pikëpyetje të mëdha mbi qëndrueshmërinë ekonomike të këtyre sistemeve në konflikte afatgjata. Sistemi Patriot përdor radarë të avancuar për të zbuluar kërcënimet ajrore dhe për të lëshuar raketa interceptuese që shkatërrojnë objektivin përmes metodës “goditje për të vrarë”. Ai është pjesë e një mbrojtjeje shumështresore që përfshin edhe sisteme si THAAD, i cili operon në lartësi më të mëdha.

Zhvillimet e fundit tregojnë se “ombrella” mbrojtëse amerikane nuk është më e pakufizuar. Ndërsa rezervat e raketave po pakësohen dhe kërkesa globale rritet, Evropa po përballet me nevojën urgjente për të ndërtuar kapacitetet e veta. Sipas Kubilius, sfida nuk është më vetëm teknologjia, por aftësia për të prodhuar në masë për të përballuar një luftë të gjatë dhe rraskapitëse—një realitet i ri për sigurinë globale në vitin 2026.

Hormuzi në krizë: Irani bllokon trafikun, energjia shtrenjtohet – 2 mijë anije në pritje, bota në alarm

Friday, 03 April 2026 17:27

• Written by Mexhis

Prej bllokimit nga Irani të trafikut detar në Ngushticën e Hormuzit çmimet e gazit dhe naftës janë rritur, ndërsa rezervat po bien. Në një takim të koordinuar nga Londra u diskutua për zgjidhje.

Përfaqësues nga rreth 40 vende morën pjesë në një takim virtual për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit. Kryeministri britanik Keir Starmer kishte ftuar për këtë takim për të diskutuar për masa diplomatike dhe politike për të rikthyer lirinë e lundrimit në këtë rajon. Takimi ishte ndoshta dhe reagim ndaj deklaratave të presidentit amerikan Donald Trump ndaj partnerëve: “Duhet të mësoni të mbroheni vetë”.

Në takim morën pjesë ndër të tjerë përfaqësues nga Franca, Gjermania, Kanadaja, India dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. SHBA nuk ishte e përfaqësuar.

Ministrja e Brendshme britanike Yvette Cooper theksoi në fillim të videokonferencës rëndësinë e Ngushticës së Hormuzit për tregtinë botërore. “Në 24 orët e fundit, vetëm 25 anije kanë arritur të kalojnë, ndërkohë që normalisht kalojnë rreth 150 në ditë.” Aktualisht, rreth 2.000 anije po presin për të kaluar. Sipas saj, Irani ka bllokuar një rrugë ndërkombëtare detare, duke marrë peng ekonominë botërore.

Shqetësim për ekonominë botërore
Ashtu si në shumë vende të tjera, edhe në Britaninë e Madhe po rritet frika se bllokada e Ngushticës së Hormuzit mund të shkaktojë dëme të mëdha në ekonomi. Rreth një e pesta e naftës dhe e gazit të lëngshëm që tregtohen në botë kalojnë zakonisht përmes kësaj rruge.

Një nga çështjet e diskutuara ishte nëse për arsye sigurie cisternat e naftës duhet të shoqërohen nga anijet ushtarake.

Macroni kundër përdorimit të forcës

Presidenti francez Emmanuel Macron e cilësoi përdorimin e forcës si jorealist. Sipas tij rihapja e ngushticës mund të arrihet vetëm përmes koordinimit me Iranin dhe negociatave pas një armëpushimi të mundshëm.

Ndërkohë Italia propozoi krijimin e një “korridori humanitar” për plehra kimike dhe mallra të tjera me rëndësi jetike, për të parandaluar një krizë ushqimesh, veçanërisht në vendet afrikane, siç deklaroi ministri i Jashtëm Antonio Tajani./DW