Bahçeli i bën thirrje SHBA-së dhe Izraelit të tërhiqen nga Irani

Friday, 13 March 2026 12:43

• Written by Mexhis

Kryetari i Partisë së Lëvizjes Nacionaliste (MHP), Devlet Bahçeli, më 12 mars u bëri thirrje Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit që të tërheqin forcat dhe ndikimin e tyre nga Irani, duke kërkuar një fund të menjëhershëm të përshkallëzimit të konfliktit.

Gjatë një iftari të organizuar në Ankara për zyrtarët dhe deputetët e partisë, Bahçeli dënoi atë që e përshkroi si rritje të tensioneve ushtarake dhe bëri thirrje për një armëpushim të menjëhershëm dhe për uljen e tensioneve.

“SHBA-ja dhe Izraeli duhet të tërhiqen nga Irani,” tha Bahçeli, duke shtuar se “dialogu i ndërsjellë dhe diplomacia duhet të zëvendësojnë armët — duhet të flasë politika, jo plumbat.”

“Paralajmëroj të gjithë: zjarri i dhunës që po ndizet duhet të shuhet përpara se të përhapet në arenën globale dhe rajonale.”

Lideri i MHP-së përsëriti gjithashtu thirrjen e tij për armëpushim, duke deklaruar se “duart duhet të bashkohen në kërkim të pajtimit, jo të vendosen mbi këmbëzat e armëve.”

Bahçeli e paraqiti gjithashtu konfliktin si një paralajmërim për interesat diplomatike dhe të sigurisë së vetë Ankarasë. “Turqia duhet të jetë e kujdesshme ndaj qëllimeve që mund të synojnë këtë vend dhe popullin e tij. Përpjekjet për ta tërhequr Turqinë në një përballje me Iranin ose me shtete të tjera të rajonit duhet të përballen me gjykim të matur,” tha ai.

Ai paralajmëroi se përshkallëzimi i mëtejshëm mund ta kthejë konfliktin në një luftë të gjatë dhe të vështirë, duke e krahasuar me përfshirje të gjata ushtarake në të kaluarën.

“Në të kundërt, Irani mund të shndërrohet në një Afganistan të ri, një Irak të ri apo edhe një Vietnam të ri për partneritetin SHBA-Izrael,” tha Bahçeli, duke u bërë thirrje politikëbërësve të shmangin thellimin e përfshirjes ushtarake.

Inteligjenca amerikane thotë se qeveria e Iranit s’është ende në rrezik kolapsi

Friday, 13 March 2026 12:43

• Written by Mexhis

Inteligjenca e Shtetet e Bashkuara të Amerikës tregon se udhëheqja e Iranit mbetet kryesisht e paprekur dhe nuk është në rrezik të rrëzohet në të ardhmen e afërt, edhe pas gati dy javësh bombardimesh të pandërprera nga SHBA dhe Izraeli, sipas tre burimeve të njohura me çështjen.

Një “numër i madh” raportesh të inteligjencës japin një “analizë të qëndrueshme se regjimi nuk është në rrezik” të shembjes dhe se “ruan kontrollin mbi popullin iranian”, tha një nga burimet, të cilëve u është garantuar anonimiteti për të diskutuar gjetjet e inteligjencës amerikane.

Raporti më i fundit është përfunduar vetëm në ditët e fundit, tha burimi.

Ndërsa presioni politik po rritet për shkak të rritjes së fortë të çmimeve të naftës, presidenti i SHBA-së Donald Trump ka sugjeruar se operacioni më i madh ushtarak amerikan që nga viti 2003 mund të përfundojë “së shpejti”. Megjithatë, gjetja e një përfundimi të pranueshëm për luftën mund të jetë e vështirë nëse udhëheqësit radikalë të Iranit mbeten të fortë në pushtet.

Raportet e inteligjencës theksojnë gjithashtu kohezionin e udhëheqjes klerikale të Iranit, pavarësisht vrasjes së udhëheqësit suprem, ajatollahut Ali Khamenei, më 28 shkurt, ditën e parë të sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit.

Zyrtarë izraelitë, në diskutime të mbyllura, kanë pranuar gjithashtu se nuk ka garanci që lufta do të çojë në rrëzimin e qeverisë klerikale, tha një zyrtar i lartë izraelit për Reuters.

Burimet theksuan se situata në terren është e paqëndrueshme dhe se dinamika brenda Iranit mund të ndryshojë.

Zyra e Drejtorit të Inteligjencës Kombëtare të SHBA-së dhe Agjencia Qendrore e Inteligjencës refuzuan të komentojnë. Edhe Shtëpia e Bardhë nuk iu përgjigj menjëherë kërkesave për koment.

Objektiva që ndryshojnë

Që nga fillimi i luftës, SHBA dhe Izraeli kanë goditur një sërë objektivash në Iran, përfshirë sistemet e mbrojtjes ajrore, objektet bërthamore dhe anëtarë të udhëheqjes së lartë.

Administrata e Trump ka dhënë arsye të ndryshme për luftën. Kur njoftoi fillimin e operacionit ushtarak amerikan, Trump u bëri thirrje iranianëve të “marrin në dorë qeverinë e tyre”, por ndihmës të lartë më vonë mohuan se qëllimi ishte rrëzimi i udhëheqjes së Iranit.

Përveç Khameneit, sulmet kanë vrarë dhjetëra zyrtarë të lartë dhe disa nga komandantët më të rëndësishëm të Trupat e Gardës Revolucionare Islamike, një forcë paramilitare elitare që kontrollon pjesë të mëdha të ekonomisë së vendit.

Megjithatë, raportet e inteligjencës amerikane tregojnë se Garda Revolucionare dhe udhëheqësit e përkohshëm që morën pushtetin pas vdekjes së Khameneit vazhdojnë të mbajnë kontrollin e vendit.

Asambleja e Ekspertëve, një grup klerikësh të lartë shiitë, në fillim të kësaj jave shpalli djalin e Khameneit, Mojtaba Khamenei, si udhëheqësin e ri suprem.

Izraeli nuk ka ndërmend të lejojë që ndonjë pjesë e qeverisë së mëparshme të mbetet në këmbë, tha një burim i katërt i njohur me çështjen.

Megjithatë mbetet e paqartë se si fushata aktuale ushtarake amerikano-izraelite mund ta rrëzojë qeverinë iraniane. Sipas një burimi, kjo ka të ngjarë të kërkonte një ofensivë tokësore që do t’u lejonte njerëzve brenda Iranit të protestonin në rrugë në mënyrë të sigurt.

Administrata e Trump nuk e ka përjashtuar mundësinë e dërgimit të trupave amerikane në Iran.

Inteligjenca sugjeron se kurdët nuk kanë fuqi të mjaftueshme për të luftuar Iranin

Reuters raportoi javën e kaluar se milicitë kurde iraniane të bazuara në Irak janë konsultuar me SHBA-në për mënyrën dhe mundësinë e sulmit ndaj forcave të sigurisë iraniane në pjesën perëndimore të vendit.

Një ndërhyrje e tillë mund të ushtronte presion mbi shërbimet e sigurisë iraniane dhe potencialisht t’u krijonte mundësi iranianëve të ngriheshin kundër qeverisë.

Abdullah Mohtadi, kreu i Partia Komala e Kurdistanit Iranian – pjesë e një koalicioni me gjashtë parti kurde iraniane – tha në një intervistë të mërkurën se organizatat e tyre janë shumë të organizuara brenda Iranit dhe se “dhjetëra mijëra të rinj janë gati të marrin armët” kundër qeverisë nëse marrin mbështetje nga SHBA.

Mohtadi tha gjithashtu se kishte marrë raportime nga Kurdistani iranian sipas të cilave njësi të Gardës Revolucionare dhe forca të tjera sigurie kanë braktisur disa baza nga frika e sulmeve amerikane dhe izraelite.

“Po shohim shenja konkrete dobësie në zonat kurde,” tha ai.

Megjithatë, raportet e fundit të inteligjencës amerikane kanë ngritur dyshime mbi aftësinë e grupeve kurde iraniane për të përballuar forcat e sigurisë iraniane, sipas dy burimeve të njohura me këto vlerësime.

Sipas inteligjencës, këto grupe nuk kanë as numrin dhe as fuqinë e zjarrit të nevojshme për një konflikt të tillë.

Qeveria Rajonale e Kurdistanit, që qeveris rajonin autonom të Kurdistanit në Irak ku bazohen këto grupe, nuk iu përgjigj menjëherë kërkesave për koment.

Ndërkohë, grupet kurde iraniane u kanë kërkuar ditët e fundit zyrtarëve të lartë në Uashington dhe ligjvënësve amerikanë që SHBA t’u furnizojë armë dhe mjete të blinduara, tha një person tjetër i njohur me çështjen.

Por Trump deklaroi të shtunën se kishte përjashtuar mundësinë që grupet kurde iraniane të hynin në Iran, shkruan Reuters.

Përplasja BE-Poloni: Presidenti polak vë veton ndaj ligjit për huatë e mbrojtjes nga BE

Friday, 13 March 2026 12:43

• Written by Mexhis

Presidenti i Polonisë, Karol Nawrocki, ka vendosur veto ndaj një projektligji që do t’i mundësonte vendit të përfitonte rreth 44 miliardë euro hua nga Bashkimi Evropian për mbrojtjen, duke thelluar përplasjen politike me qeverinë e kryeministrit Donald Tusk.

Projektligji do t’i lejonte Varshavës të përfitonte fonde nga programi Security Action for Europe (SAFE), një nismë prej 150 miliardë eurosh që synon rritjen e shpenzimeve për mbrojtjen dhe forcimin e industrisë evropiane të armëve. Sipas planit, Polonia do të përfitonte rreth 43.7 miliardë euro hua, duke u bërë përfituesi më i madh i këtij mekanizmi, përcjell Euronews.

Koalicioni pro-evropian i drejtuar nga Tusk e mbështeti fuqishëm projektligjin, duke argumentuar se huatë nga BE do të siguronin financim të favorshëm për të përshpejtuar modernizimin e ushtrisë polake, në një kohë kur shqetësimet për sigurinë janë rritur pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia.

Sipas zyrtarëve, fondet do të mund të përdoreshin për një sërë projektesh mbrojtjeje, përfshirë forcimin e kufirit lindor dhe investime në prodhimin vendas të armëve.

Megjithatë, Nawrocki, i afërt me opozitën konservatore, argumentoi se mbështetja te huatë e BE mund të rrisë varësinë e Polonisë nga Brukseli. Ai ka propozuar që investimet për mbrojtjen të financohen me burime të brendshme, përfshirë fitimet nga rezervat e bankës qendrore të vendit.

Vendimi i presidentit u kritikua menjëherë nga qeveria. Në një reagim në rrjetin social X, kryeministri Donald Tusk shkroi:

“Presidenti humbi mundësinë për të vepruar si patriot”, duke e cilësuar veton si një mundësi të humbur për të siguruar financim nga BE për investimet në mbrojtje.

Ai njoftoi gjithashtu një mbledhje të posaçme të kabinetit për të shqyrtuar alternativa që do t’i lejonin Polonisë të përfitonte nga fondet e programit SAFE.

Edhe ministri i Jashtëm Radosław Sikorski kritikoi vendimin, duke paralajmëruar se bllokimi i këtij mekanizmi mund të dobësojë aftësinë e Polonisë për të forcuar kapacitetet e saj mbrojtëse.

Nga ana tjetër, ministri i Mbrojtjes Władysław Kosiniak-Kamysz mbrojti propozimin e qeverisë, duke theksuar se huatë e BE do t’i lejonin vendit të rrisë shpenzimet ushtarake pa ushtruar presion shtesë mbi buxhetin kombëtar.

SHBA-të lehtësojnë përkohësisht sanksionet ndaj Rusisë për të stabilizuar çmimet globale

Friday, 13 March 2026 12:43

• Written by Mexhis

Shtetet e Bashkuara kanë lehtësuar përkohësisht sanksionet ndaj Rusisë në një përpjekje për të adresuar çmimet në rritje të naftës, duke u lejuar vendeve të blejnë naftë dhe produkte nafte ruse që aktualisht ndodhen në anijet cisternë në det, pavarësisht sanksioneve ekzistuese.

Ky veprim synon të kufizojë ndikimin ekonomik të luftës me Iranin. Sekretari i Thesarit të SHBA-së, Scott Bessent, tha se ky hap është i përkohshëm dhe synon të “nxisë stabilitetin në tregjet globale të energjisë gjatë luftës”. Autorizimi do të mbetet në fuqi deri më 11 prill.

“Ky hap i synuar zbatohet vetëm për naftën që është tashmë në tranzit në det dhe nuk do t’i ofrojë një avantazh të rëndësishëm financiar qeverisë ruse”, tha Bessent. Sulmet ndaj anijeve dhe infrastrukturës energjetike në Gjirin Persik, së bashku me mbylljen efektive të Ngushticës së Hormuzit, kanë tronditur tregjet globale të energjisë.

Çmimet e naftës u rritën përsëri dje në mbi 100 dollarë për fuçi pasi tre anije të tjera mallrash u goditën në Gjirin Persik. Rritja erdhi gjithashtu pas një mesazhi nga udhëheqësi i ri suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei , i cili u zotua të vazhdojë bllokimin e Ngushticës së Hormuzit, përmes së cilës kalon rreth një e pesta e naftës botërore.

“Rritja e përkohshme e çmimeve të naftës është një përçarje afatshkurtër që në fund të fundit do të sjellë përfitime të mëdha për kombin dhe ekonominë tonë”, tha Bessent. Më parë, ai tha se qeveria amerikane do të fillojë shoqërimin e anijeve përmes Ngushticës së Hormuzit me mbrojtje ushtarake “sapo të jetë e mundur ushtarakisht”.

Të mërkurën, Uashingtoni njoftoi se do të lirojë 172 milionë fuçi naftë nga Rezerva Strategjike e Naftës e SHBA-së në një përpjekje për të frenuar rritjen e ndjeshme të çmimeve të naftës, shkruan Ynet.

Ky veprim është pjesë e një angazhimi më të gjerë nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë, e cila përfshin 32 vende, për të liruar një total prej 400 milionë fuçi naftë. Fox News raportoi se rreth 124 milionë fuçi naftë ruse ishin aktualisht në det, të shpërndara në afërsisht 30 vende në të gjithë botën.

Ndërsa lehtësimi i përkohshëm i sanksioneve pritet të rrisë furnizimin global me naftë, ai mund të ndërlikojë përpjekjet perëndimore për të frenuar të ardhurat e Rusisë për luftën e saj në Ukrainë dhe të krijojë tensione midis Uashingtonit dhe aleatëve të saj.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, tha pas një telefonate midis udhëheqësve të G7 të mërkurën mbi ndikimin e luftës në tregjet e energjisë se kjo nuk është koha për të lehtësuar sanksionet ndaj Rusisë.