Friday, 06 November 2026 08:18
Nga Herb Keinon – The Jerusalem Post | 4 nëntor 2026
Izraeli ka humbur katër zgjedhje në vetëm dhjetë ditë. Njëra prej tyre u zhvillua në vetë Izraelin, ndërsa e fundit ishte ajo e së martës në Shtetet e Bashkuara. Nga Serbia dhe Brazili, deri në Tel Aviv dhe Uashington, rezultatet kanë dobësuar pozicionin diplomatik të shtetit hebre, kanë vënë në pikëpyetje aleanca të rëndësishme dhe kanë shtuar pasigurinë për të ardhmen e tij politike.
Seria e humbjeve nisi më 25 tetor në Serbi.
Aleksandar Vuçiç, një aleat i fortë i Izraelit, kishte dhënë dorëheqjen nga posti i presidentit një muaj më parë, me synimin për të ruajtur pushtetin si kryeministër. Por koalicioni i tij humbi zgjedhjet e parakohshme parlamentare përballë Listës Studentore, e lindur nga lëvizja e protestave kundër korrupsionit.
Ndryshe nga zgjedhjet amerikane, ku Izraeli ishte çështje debati në disa gara, zgjedhjet në Serbi u përcaktuan nga pakënaqësitë e brendshme. Vuçiç nuk humbi për shkak të marrëdhënieve të tij me Izraelin, por humbja e tij mund të ndikojë pikërisht në këto marrëdhënie.
Pas sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023, Serbia ishte kthyer në një partner strategjik për Izraelin, në një kohë kur disa aleatë perëndimorë kufizonin shitjen e armëve dhe komponentëve ushtarakë.
Sipas raportimeve, Izraeli iu drejtua Serbisë që më 8 tetor 2023 për furnizime me municione. Vuçiç pranoi dhe predhat e artilerisë 155 milimetra nisën të transportoheshin drejt Izraelit.
Në shkurt 2024, pas një bisede telefonike me Vuçiçin, kryeministri Benjamin Netanyahu e cilësoi atë një “mik të vërtetë të Izraelit”, duke vlerësuar mbështetjen e palëkundur të Serbisë.
Por tani që ky mik ka humbur pushtetin, çfarë do të ndodhë me bashkëpunimin ushtarak?
Në gusht 2025, Serbia nënshkroi një marrëveshje prej 1.6 miliardë dollarësh për blerjen e dronëve izraelitë, raketave me rreze të gjatë veprimi dhe sistemeve të luftës elektronike. Në prill 2026, dy vendet nisën një dialog strategjik, ndërsa më 17 shtator Vuçiç përuroi në Beograd një fabrikë për montimin e dronëve të projektuar në Izrael.
Lista Studentore ka premtuar ndalimin e eksporteve të armëve drejt zonave të luftës. Ende nuk dihet nëse kjo politikë do të zbatohet edhe ndaj Izraelit.
Por programi i saj elektoral ishte i qartë për Gazën:
“Nuk do të jemi bashkëpunëtorë në përpjekjen sistematike për shkatërrimin e popullit palestinez që Izraeli po kryen në Rripin e Gazës.”
Brazili, humbja e dytë për Netanyahun
Në të njëjtën ditë kur Vuçiç humbi në Serbi, presidenti brazilian Luiz Inácio Lula da Silva fitoi zgjedhjet përballë kandidatit të djathtë Flávio Bolsonaro, i njohur për qëndrimet e tij pro Izraelit.
Rezultati shuajti shpresat e Jerusalemit se Brazili do t’i bashkohej vendeve të tjera të Amerikës Latine që kishin zgjedhur qeveri të djathta më miqësore ndaj Izraelit.
Pas raundit të parë, ku Bolsonaro kishte dalë përpara Lulës, Netanyahu e telefonoi për ta uruar.
Zyra e kryeministrit izraelit deklaroi atëherë se të dy synonin të rivendosnin miqësinë e thellë mes vendeve.
Një deklaratë që, siç vëren autori i analizës, nuk i rezistoi kohës.
Fitorja e Bolsonaros pritej të rikthente politikat e babait të tij, Jair Bolsonaro, i cili kishte hapur një zyrë tregtare në Jerusalem në vitin 2019, kishte forcuar bashkëpunimin ushtarak e të inteligjencës dhe kishte ndryshuar qëndrimin e Brazilit në votimet e OKB-së.
Lula, përkundrazi, kishte mbështetur padinë e Afrikës së Jugut kundër Izraelit për gjenocid në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë, kishte krahasuar ofensivën izraelite në Gazë me Holokaustin dhe kishte tërhequr ambasadorin brazilian nga Izraeli.
Rizgjedhja e tij i mbylli Jerusalemit një derë të rëndësishme diplomatike.
Izraeli humbet edhe zgjedhjet e veta
Humbja e tretë erdhi brenda Izraelit, jo sepse fitoi një kundërshtar i caktuar, por sepse zgjedhjet prodhuan sërish një ngërç politik.
Netanyahu mund të pretendojë suksesin e Likudit si partia më e madhe dhe epërsinë e bllokut të tij ndaj bllokut të ndryshimit.
Nga ana tjetër, partitë jashtë kampit të Netanyahut, përfshirë partitë arabe, siguruan shumicën e vendeve në Knesset.
Megjithatë, asnjëra palë nuk ka një shumicë të mjaftueshme për të qeverisur e vetme.
Në një moment kur Izraeli përballet me sfida të mëdha ndërkombëtare dhe pasojat e 7 tetorit vazhdojnë të rëndojnë mbi shoqërinë, vendi kishte nevojë për një qeveri të fortë dhe të qëndrueshme.
Në vend të saj, zgjedhjet rikthyen skenarin e viteve 2019–2022: mungesë fituesi të qartë dhe mundësinë e muajve të tërë negociatash për një koalicion që mund të mos krijohet kurrë.
Edhe nëse formohet një qeveri, kompromiset e nevojshme për ta ndërtuar atë rrezikojnë ta vënë vazhdimisht në diskutim legjitimitetin e saj politik.
Humbja e katërt vjen nga Uashingtoni
Zgjedhjet e ndërmjetme amerikane të së martës përbëjnë goditjen e katërt për Izraelin.
Demokratët morën kontrollin e të dyja dhomave të Kongresit, ndërsa mes politikanëve që pritet të shkojnë në Uashington në janar është edhe senatori i zgjedhur i Miçiganit, Abdul El-Sayed, një kritik i ashpër i politikave izraelite.
Sipas analizës së The Jerusalem Post, krahu i Partisë Demokratike që kundërshton politikat e Izraelit, i lidhur politikisht me Bernie Sanders, ka dalë i përforcuar nga këto zgjedhje.
Pyetja më e rëndësishme nuk është vetëm sa përfaqësues të këtij krahu do të hyjnë në Kongres, por deri ku do të zhvendosen demokratët tradicionalë drejt qëndrimeve të tyre.
Edhe një grup relativisht i vogël, por i zëshëm, mund të ndikojë në debatin për shitjen e armëve, ndihmën ushtarake dhe mbikëqyrjen e politikës amerikane ndaj Izraelit.
Megjithatë, problemet e Izraelit nuk kufizohen vetëm te demokratët.
Edhe brenda Partisë Republikane po dëgjohen zëra që fajësojnë Izraelin për humbjen e rëndë në zgjedhje.
Gazeta New York Post publikoi një titull sipas të cilit aleatët e Trumpit fajësonin luftën me Iranin për disfatën republikane, duke cituar komentin ironik:
“Shpresoj që Schumer ta telefonojë Netanyahun dhe ta falënderojë.”
Më vonë, zëvendëspresidenti JD Vance publikoi në rrjetin X një analizë të një sondazhisti, sipas së cilës disa votues që kishin mbështetur Trumpin në vitin 2024 votuan demokratët për katër arsye kryesore: përfundimin e luftës në Iran, koston e jetesës, vendosjen e interesave amerikane në plan të parë dhe ndryshimin e marrëdhënieve me Izraelin.
Argumenti që po qarkullon mes republikanëve është i thjeshtë: çmimet e karburantit u rritën për shkak të luftës me Iranin; Netanyahu e tërhoqi Trumpin në atë luftë; rrjedhimisht, Izraeli duhet të mbajë përgjegjësi politike për humbjen.
Kjo është një linjë argumentimi që Izraeli mund ta dëgjojë gjithnjë e më shpesh.
Një Izrael më i dobët përballë një Uashingtoni të ndryshuar
Donald Trump do të vazhdojë të qëndrojë në Shtëpinë e Bardhë edhe për dy vitet e ardhshme. Por Izraeli do të duhet të mbrojë interesat e tij përballë një Kongresi të kontrolluar nga demokratët, ndërkohë që edhe disa aleatë të afërt të presidentit amerikan po e bëjnë përgjegjës për humbjen republikane.
Kongresi i ri do të marrë detyrën më 3 janar, pavarësisht nëse Izraeli do të ketë arritur apo jo të krijojë qeverinë e tij të re.
Dhe këtu qëndron rreziku më i madh i ngërçit politik izraelit.
Deri në momentin kur Jerusalemi të vendosë se kush do ta drejtojë vendin, një Uashington krejt tjetër mund të ketë nisur tashmë debatin për marrëdhënien që dëshiron të ndërtojë me Izraelin.
Nëse politikanët izraelitë duan që qeveria e ardhshme të ketë një zë në këtë debat që nga fillimi, kanë çdo arsye të nxitojnë për formimin e saj.
Burimi: The Jerusalem Post, analizë nga Herb Keinon, 4 nëntor 2026.
