Lidhje


Përplasje SHBA-Iran për Ngushticën e Hormuzit, CENTCOM mohon kontrollin e Teheranit

 

Një përplasje e re mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit ka shpërthyer për kontrollin e Ngushticës së Hormuzit, një prej korridoreve më të rëndësishme detare për transportin global të naftës dhe energjisë. Të dyja palët kanë dhënë versione të ndryshme mbi situatën në këtë zonë strategjike. 

 

Komanda Qendrore e SHBA-së, CENTCOM, ka hedhur poshtë pretendimet e Gardës Revolucionare iraniane se Ngushtica e Hormuzit është mbyllur dhe ndodhet nën kontrollin e Teheranit, duke i cilësuar këto deklarata si të rreme. 

 

Sipas CENTCOM, transporti i ngarkesave tregtare dhe furnizimeve energjetike vijon normalisht nëpër këtë korridor. Komanda amerikane theksoi se rreth 20 milionë fuçi naftë të papërpunuar po transportohen aktualisht përmes rajonit. 

“Shtetet e Bashkuara dhe partnerët rajonalë e kontrollojnë qartë ngushticën”, thuhet në deklaratën amerikane.


“Direktiva Hannibal”, protokolli izraelit që u rikthye në qendër të debatit pas 7 tetorit…

 

 

Raportime të mediave izraelite dhe ndërkombëtare pretendojnë se urdhra në stilin e “Hannibal” u dhanë gjatë sulmit të 7 tetorit 2023, me synim parandalimin e marrjes peng të ushtarëve dhe civilëve izraelitë

 

Direktiva u shfuqizua zyrtarisht në vitin 2016, por gjatë dhe pas sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023, përdorimi i saj ose i procedurave të ngjashme është bërë objekt i disa hetimeve dhe raportimeve.

 

Një nga hetimet më të rëndësishme u publikua nga gazeta izraelite “Haaretz” në korrik 2024. Sipas raportimit, bazuar në dokumente dhe dëshmi të ushtarëve dhe oficerëve izraelitë, në orën 07:18 të 7 tetorit është dhënë urdhri “Hannibal në Erez”, pas një raportimi për rrëmbim në zonën e pikëkalimit Erez. Një urdhër i ngjashëm raportohet se është dhënë edhe më vonë.

 

Sipas të njëjtit hetim, procedura është përdorur gjithashtu në bazën ushtarake Re’im dhe në postën Nahal Oz. Më vonë, rreth orës 11:22, Divizioni i Gazës u urdhërua që “asnjë automjet i vetëm të mos kthehej në Gaza”. Një burim i Komandës Jugore i tha “Haaretz” se forcat e dinin se në disa prej automjeteve mund të kishte civilë ose ushtarë të rrëmbyer.

 

Raportimi i “Haaretz”  u pasqyrua edhe nga “The Times of Israel”, “The Guardian”, ABC News  dhe media të tjera ndërkombëtare.

Një tjetër dëshmi e rëndësishme erdhi nga kapiteni Bar Zonshein, komandant i një kompanie të blinduar, i cili tha se kishte qëlluar me predha tanku drejt automjeteve që lëviznin në drejtim të Gazës. Sipas dëshmisë së tij, qëllimi ishte parandalimi i rrëmbimit, edhe pse nuk ishte e qartë nëse personat brenda automjeteve ishin luftëtarë apo izraelitë të marrë peng.

 

Edhe ish-ministri izraelit i Mbrojtjes, Yoav Gallant, ka deklaruar më vonë se një version i procedurës u zbatua taktikisht në disa zona më 7 tetor, ndërsa në zona të tjera jo.

 

Në të njëjtën kohë, mbetet e debatueshme se sa qytetarë izraelitë mund të jenë vrarë nga forcat izraelite si pasojë e këtyre urdhrave. Një Komision Hetimor i Kombeve të Bashkuara ka dokumentuar raste ku forcat izraelite mund të kenë shkaktuar vdekjen e izraelitëve gjatë përpjekjeve për të parandaluar marrjen e tyre peng.

 

Megjithatë, nuk ka një shifër përfundimtare dhe të pranuar gjerësisht për numrin e izraelitëve që mund të jenë vrarë nga forcat e tyre. Edhe vetë ushtria izraelite ka deklaruar se ngjarjet e 7 tetorit mbeten objekt hetimesh.

 

Kështu, debati rreth “Direktivës Hannibal” nuk lidhet vetëm me ekzistencën historike të protokollit, i cili u shfuqizua në vitin 2016, por edhe me mënyrën se si urdhrat për parandalimin e rrëmbimeve u zbatuan në terren më 7 tetor 2023.

 


Gallant pranon përdorimin e “Direktivës Hannibal” më 7 tetor: A u vranë izraelitë edhe nga ushtria e tyre?

 

Një deklaratë e ish-ministrit izraelit të Mbrojtjes, Yoav Gallant, ka rikthyer në vëmendje një nga çështjet më të debatueshme të 7 tetorit 2023: përdorimin e të ashtuquajturës “Direktiva Hannibal”, një procedurë ushtarake e lidhur me parandalimin e kapjes së ushtarëve apo pengjeve izraelite, edhe në rrethana kur përdorimi i forcës mund të rrezikonte vetë jetën e tyre.


Gjatë një interviste për televizionin izraelit Channel 12, Gallant u pyet drejtpërdrejt nëse kjo direktivë ishte përdorur gjatë sulmit të 7 tetorit. Përgjigjja e tij ishte domethënëse: sipas tij, urdhri ishte dhënë “taktikisht, në disa vende”, ndërsa në vende të tjera nuk ishte dhënë, gjë të cilën ai e cilësoi si problem. 


Pranimi merr rëndësi të veçantë sepse Gallant ishte ministër i Mbrojtjes pikërisht në kohën kur ndodhën sulmet dhe kundërpërgjigjja ushtarake izraelite. Megjithatë, deklarata e tij nuk përcakton se kush e dha secilin urdhër konkret, sa raste pati dhe sa viktima mund të jenë shkaktuar prej tyre.


“Direktiva Hannibal” u hartua fillimisht për të penguar marrjen peng të ushtarëve izraelitë. Logjika e saj ishte që kapja e një ushtari mund t’i jepte kundërshtarit një avantazh të madh negociues dhe, për këtë arsye, forcat izraelite mund të përdornin zjarr të fortë për të ndaluar largimin e pengmarrësve, edhe kur kjo krijonte rrezik serioz për jetën e të kapurit.


Pikërisht kjo logjikë është bërë objekt i një debati shumë më të madh pas 7 tetorit.
Komisioni i Pavarur Ndërkombëtar i Hetimit i OKB-së ka dokumentuar raste ku forcat izraelite dyshohet se e aplikuan këtë mënyrë veprimi. Në raportin e tij për ngjarjet e 7 tetorit, Komisioni tha se kishte verifikuar informacion që tregonte se në të paktën dy raste forcat izraelite kishin përdorur me gjasë Direktivën Hannibal, duke shkaktuar vdekjen e civilëve izraelitë. 



Një prej rasteve lidhej me një grua të rrëmbyer nga Nir Oz, e cila sipas Komisionit u vra nga zjarri i një helikopteri izraelit ndërsa po transportohej drejt Gazës. Rasti tjetër lidhej me pengje të mbajtura në një shtëpi në kibucin Be’eri, ku u përdor zjarr tankesh. Komisioni i OKB-së arriti në përfundimin se në disa vende aplikimi i Direktivës Hannibal çoi në vdekjen e të paktën 14 civilëve izraelitë. 


Kjo nuk do të thotë se të gjitha pretendimet që kanë qarkulluar rreth 7 tetorit janë provuar. Për shembull, Komisioni nuk arriti të konfirmonte pretendimet se helikopterët izraelitë kishin qëlluar në mënyrë të përgjithshme automjete civile në zonën e festivalit Nova. Por ai dokumentoi dëshminë e një ekuipazhi tanku izraelit që kishte hapur zjarr ndaj një automjeti për shkak të dyshimit se brenda tij po transportoheshin ushtarë izraelitë të rrëmbyer. 



Pikërisht këtu deklarata e Gallant merr një peshë tjetër. Debati nuk është më vetëm nëse pati raste të izoluara “zjarri miqësor”, diçka që mund të ndodhë në kaosin e një beteje. Pyetja është nëse ekzistoi një logjikë operative e qëllimshme sipas së cilës ndalimi i transportimit të pengjeve drejt Gazës mund të kishte përparësi edhe ndaj sigurisë së vetë pengjeve.


Dhe përgjigjja e Gallant tregon se, të paktën në disa zona, urdhra të tillë u dhanë.
Kjo e bën edhe më të rëndësishme një pyetje që ende nuk ka marrë përgjigje të plotë: sa prej izraelitëve të vrarë më 7 tetor humbën jetën nga zjarri palestinez dhe sa prej tyre mund të jenë vrarë nga vetë forcat izraelite gjatë përpjekjeve për të ndaluar rrëmbimet?


Deri më sot nuk ekziston një bilanc përfundimtar dhe i verifikuar që ta ndajë me saktësi këtë përgjegjësi për secilën viktimë. Për këtë arsye, pretendimi se një pjesë e madhe apo një përqindje e caktuar e  e viktimave të 7 tetorit u vra nga ushtria izraelite do të shkonte përtej asaj që është provuar.


Por një gjë tashmë është shumë më e vështirë të mohohet: forcat izraelite hapën zjarr në situata ku ndodheshin edhe izraelitë të kapur, dhe vetë ish-ministri i Mbrojtjes ka pranuar se Direktiva Hannibal ishte dhënë “taktikisht” në disa vende.

 

Kështu, historia e 7 tetorit nuk reduktohet vetëm në sulmin e Hamasit dhe grupeve të tjera palestineze. Në të përfshihet gjithashtu mënyra se si reagoi ushtria izraelite, urdhrat që morën komandantët në terren dhe çmimi që mund të kenë paguar vetë civilët izraelitë për një doktrinë ushtarake që synonte të pengonte me çdo kusht marrjen e pengjeve.

 


Shërbimi sekret: Gjermania drejt konflikti të dhunshëm me Rusinë, Estonia nis trupat në kufi

 

Gjermania përballet me një rrezik në rritje për t’u përfshirë në një “konflikt të dhunshëm” me Rusinë: Paralajmërimi vjen nga vetë kreu i Shërbimit Federal të Inteligjencës gjermane, Martin Jaeger, i cili foli gjatë një seance publike të Komisionit Parlamentar për Kontrollin e Shërbimeve Sekrete në Bundestag.

 

“Përballja me Rusinë ka hyrë në një dimension të ri dhe më të rrezikshëm”, deklaroi ai, duke theksuar se tentativa për atentat në Lajpcig është vetëm një nga shembujt e kërcënimeve me të cilat përballet vendi.

 

Kreu i inteligjencës së jashtme gjermane theksoi se aktualisht Moska përbën kërcënimin më të drejtpërdrejtë, të gjerë dhe konkret për Gjermaninë.

 

Jaeger paralajmëroi gjithashtu se shërbimet sekrete ruse po veprojnë “me profesionalizëm të madh dhe pa skrupuj”. Sipas tij, rreziku për sulme ndaj objektivave në territorin gjerman mbetet real dhe i menjëhershëm.

 

Ndërkohë, mediat e huaja përcjellin njoftimin se Estonia po zhvendos një nga brigadat kryesore të ushtrisë saj drejt Jõhvi-t, rreth 50 kilometra nga kufiri me Rusinë. Vendi baltik duket se po përgatitet për një skenar të mundshëm agresioni nga ana e Moskës.

 

Vendi ka miratuar strategjinë e “mbrojtjes aktive”, që synon të ndalojë një sulm që në fazat e para. Krahas forcimit të trupave pranë kufirit, Estonia po ndërton një bazë të re në Narvë dhe po rrit ndjeshëm kapacitetet e goditjes me rreze të gjatë veprimi, përfshirë sistemet HIMARS dhe Chunmoo.

 


Aktivizohet ‘Marrëveshja e Mekës’, Turqia dhe Pakistani dërgojnë trupa në Arabinë Saudite

 

ARABI SAUDITE- Turqia dhe Pakistani do të mbështesin Arabinë Saudite në kuadër të Marrëveshjes së Mekës, e cila parashikon masa të përbashkëta mbrojtëse mes tre vendeve. Vendimi për aktivizimin e mekanizmit të mbrojtjes kolektive u mor pas një takimi urgjent në Riad, në një kohë kur tensionet në rajon janë përshkallëzuar pas sulmeve të rebelëve Huthi ndaj territorit saudit.

 

Sipas raportimeve nga mediat e huaja, detajet e dislokimit ende nuk janë bërë të ditura, përfshirë numrin e trupave, njësitë që do të angazhohen, kohën e vendosjes dhe rregullat e ndërhyrjes. Tre vendet kanë konfirmuar angazhimin për përmbushjen e detyrimeve të mbrojtjes së përbashkët, ndërsa janë dënuar sulmet ndaj Mekës, Medinës, qyteteve saudite dhe objekteve strategjike.

 

Ministri i Jashtëm turk, Hakan Fidan, deklaroi se puna për krijimin e strukturës institucionale të aleancës mbrojtëse është drejt përfundimit. Ai tha se takimi ishte planifikuar më herët, por u zhvillua në mënyrë urgjente për shkak të zhvillimeve në Jemen dhe sulmeve të Huthive ndaj Arabisë Saudite. Në takimin e Riadit u diskutuan edhe rrugët për një zgjidhje paqësore të krizës, ndërsa në fokus ishin struktura e aleancës, koordinimi ushtarak dhe emërimi i një sekretari të përgjithshëm.

XS
SM
MD
LG