Zyrtari iranian: Teherani nuk do të heqë dorë kurrë nga kontrolli i Ngushticës së Hormuzit
“Kurrë”, kështu u përgjigj një ligjvënës i lartë iranian kur u pyet nëse Irani do të heq dorë nga Nushtica e Hormuzit.
“Është e drejta jonë e patjetërsueshme”, i tha BBC-së, Ebrahim Azizi, një ish-komandanti në Korpusin e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC).
“Irani do të vendosë për të drejtën e kalimit, duke përfshirë lejet për anijet që të kalojnë nëpër Ngushticë. Po paraqesim një projektligj në parlament, bazuar në nenin 110 të kushtetutës, i cili përfshin mjedisin, sigurinë detare dhe sigurinë kombëtare, dhe forcat e armatosura do ta zbatojnë ligjin”, tha anëtari i parlamentit që kryeson Komitetin për Sigurinë Kombëtare dhe Politikën e Jashtme.
Ndërsa shqetësimi rritet për mbylljen e kësaj rruge ujore strategjike që po shkakton tronditje ekonomike në mbarë botën, po bëhet e qartë se kjo nuk është një krizë afatshkurtër që mund të zgjidhet brenda një dite.
Lufta i ka dhënë Teheranit atë që e sheh si një armë të re, Azizi e përshkroi këtë ngushticë shumë strategjike që Irani ka arritur ta përdorë si armë gjatë këtij konflikti si “një nga asetet tona për t’u përballur me armikun”.
Ai është një lojtar kyç në një parlament të dominuar nga përfaqësues të linjës së ashpër. Azizi pasqyron gjithashtu mendimin e disa prej vendimmarrësve të lartë që po dalin në rendin e ri të lindur nga kjo luftë, i cili është bërë gjithnjë e më i militarizuar dhe gjithashtu i dominuar nga përfaqësues të linjës së ashpër, kryesisht nga Trupat e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC), pas një serie vrasjesh të nivelit të lartë në sulmet izraelite.
Teherani tani e sheh aftësinë e tij për të kontrolluar kalimin e trafikut detar jetësor, duke përfshirë anijet cisternë kritike të naftës dhe gazit, jo vetëm si një mjet negociues në negociatat aktuale, por edhe si një levë afatgjatë.
“Prioriteti i parë për Iranin pas luftës është rivendosja e mbrojtjes dhe Ngushtica e Hormuzit është ndër levat kryesore strategjike të Iranit”, shpjegon Mohammad Eslami, një studiues në Universitetin e Teheranit.
“Teherani është i hapur për të diskutuar se si kombet e tjera mund të përfitojnë nga kuadri i ri i Iranit për ngushticën, por kontrolli është në fund të fundit”, shtoi ai.
Por kjo është një e ardhme e refuzuar nga disa nga fqinjët e Iranit, të cilët janë tashmë të tërbuar për sulmet e tij ndaj vendeve të tyre gjatë pesë javëve të luftës, e cila tani është në pauzë në një armëpushim të përkohshëm të brishtë.
Ka pasur gjithashtu shenja mosmarrëveshjesh, nuk është e qartë se sa të forta janë, brenda elitës ushtarake dhe politike të Iranit.
Kjo u shfaq në kritikat e rralla dhe të forta të kohëve të fundit ndaj Ministrit të Jashtëm të Iranit, Abbas Araghchi, kur ai postoi një deklaratë në mediat sociale të premten duke thënë se Ngushtica e Hormuzit ishte “plotësisht e hapur”.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, iu përgjigj menjëherë me një “FALEMINDERIT” me shkronjë të madhe në një postim në rrjetet sociale.
Brenda pak minutash, mediat e lidhura me IRGC-në e qortuan Araghchin.
Agjencia shtetërore e lajmeve Mehr tha se posti i ministrit të jashtëm “i kishte dhënë mundësinë më të mirë Trumpit për të shkuar përtej realitetit, për të shpallur veten fitues të luftës dhe për të festuar fitoren”.
Një agjenci tjetër lajmesh, Tasnim, e përshkroi atë si një “cicërimë të keqe dhe të paplotë që krijoi paqartësi mashtruese në lidhje me rihapjen e Ngushticës së Hormuzit”.
Araghchi theksoi se rruga ujore ishte e hapur vetëm për anijet e autorizuara nga marina e IRGC-së dhe përmes rrugëve të përcaktuara që kërkonin pagesën e taksave.
Azizi hodhi poshtë çdo përshtypje për përçarje brenda regjimit.
“Kur bëhet fjalë për sigurinë kombëtare, nuk ka qasje të moderuara ose të ashpra”, tha ai.
Fati i kësaj ngushtice do të vendoset në nivelet më të larta të shtetit. Është një nga çështjet kryesore në bisedimet e nivelit të lartë që thuhet se do të rifillojnë në Islamabad të martën, pas një raundi të parë të negociatave historike ballë për ballë që u zhvilluan në kryeqytetin pakistanez fundjavën e kaluar.
Trump ka thënë se po dërgonte një delegacion, të cilit një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë i tha BBC-së, se do t’i prijë përsëri zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance.
Zëvendëspresidenti amerikan JD Vance do të kryesojë një raund të dytë bisedimesh në Pakistan.
Zyrtarët iranianë deri më tani heshtin nëse ekipi i tyre, i udhëhequr nga kryetari i parlamentit Mohammad Bagher Ghalibaf, do të kthehet në Pakistan. Mediat lokale po raportojnë se Irani nuk do të marrë pjesë për sa kohë që bllokada amerikane ndaj porteve iraniane mbetet në fuqi.
Trump i ka urdhëruar vazhdimisht Iranit të hapë këtë korridor detar, përfshirë një postim të mbushur me fjalë fyese në mediat sociale më 5 prill, në të cilin ai paralajmëroi se Irani do të “jetonte në ferr” nëse nuk do të zbatonte urdhrin e tij.
Ai tani e ka akuzuar Teheranin se po përpiqet të “shantazhojë” SHBA-në.
“Nuk pres shumë nga një njeri që e shtrembëron të vërtetën. Ne thjesht po mbrojmë të drejtat tona përballë shantazhit amerikan”, tha Azizi.
Ashtu si shumë iranianë të nivelit të lartë, ai shpesh i kundërpërgjigjet Trumpit me postime tallëse në mediat sociale në X. Talljet e tyre nënvizojnë mënyrën se si ata gëzojnë qasje në internetin ndërkombëtar që u është mohuar shumicës dërrmuese të iranianëve në ndërprerjen pothuajse totale dixhitale në fuqi për shumë javë.
Azizi, dosja parlamentare e të cilit përfshin edhe sigurinë kombëtare, nuk tha se kur do të hiqet ajo, duke theksuar vetëm “kur të jetë e sigurt, ne do ta heqim ndalimin në mënyrë që armiku të mos përfitojë”.
Azizi përsëriti pretendimin e qeverisë se agjencitë e spiunazhit amerikan dhe izraelit (përkatësisht CIA dhe Mossadi) kishin qenë të përfshira në trazira.
Ai hodhi poshtë shqetësimin në rritje midis disa iranianëve se siguria e brendshme do të forcohet më tej.
“Në luftë, madje edhe në një armëpushim, ka rregulla”, deklaroi ai.
