Ben Blushi “godet në gur”: kur retorika përplaset me historinë
Nga Alban Gorishti
Në diskursin publik Ben Blushi, ka një frustrim emocional të vazhdueshëm për ta thjeshtuar historinë në slogane. Një nga këto është pretendimi se Perandoria Osmane ishte “flama më e madhe” për Shqipërinë dhe se ajo la pas një “dështim arkitekturor”, duke mos ndërtuar asgjë me vlerë. Arkitektura është forma më kokëfortë e historisë. Ajo nuk është interpretim, por dëshmi. Nuk është opinion, por material. Dhe në rastin e Shqipërisë, kjo dëshmi është e shpërndarë në çdo qytet të vjetër, në çdo lagje me kalldrëm, në çdo strukturë që ka mbijetuar shekuj. Studimet historike tregojnë se gjatë periudhës osmane (shek. XV–XX), në territorin shqiptar u zhvilluan: fortifikime ushtarake dhe kala , objekte kulti dhe institucione arsimore, pazare, hane dhe rrjete tregtare , tipologji të avancuara të banesës qytetare. Këto nuk janë interpretime ideologjike, por përfundime të kërkimeve akademike.
