Kina drejt dominimit global në energjinë bërthamore, mbi 100 reaktorë dhe investime gjigante në horizont

Tuesday, 14 April 2026 08:55

• Written by /Ora News

Kina është në rrugën e duhur për t’u bërë prodhuesi më i madh i energjisë bërthamore në botë, me një total prej 112 reaktorësh bërthamorë në funksion, në ndërtim ose në fazë miratimi. Sipas të dhënave zyrtare, deri në fund të vitit numri i reaktorëve aktivë pritet të arrijë në 70.

Aktualisht, Kina kontinentale ka 62 reaktorë në funksion, 39 në ndërtim dhe 11 të miratuar, me një kapacitet total të instaluar prej 125 gigavatësh. Kapaciteti i projekteve në ndërtim përbën më shumë se gjysmën e totalit global, njoftoi Administrata Kombëtare e Sigurisë Bërthamore gjatë aktivitetit të zhvilluar në provincën Guangdong, me rastin e Ditës Kombëtare të Edukimit për Sigurinë 2026.

Midis viteve 2022 dhe 2025, qeveria kineze miratoi ndërtimin e 41 reaktorëve të rinj. Me një kosto mesatare prej rreth 20 miliardë juanësh për njësi, investimi në projektet e fundit tejkalon 800 miliardë juanë.

Zhvillimi i shpejtë i këtij sektori lidhet me synimin e Kinës për të garantuar sigurinë energjetike dhe për të arritur neutralitetin e karbonit, ndërkohë që vendi ka ndërtuar një zinxhir të plotë prodhimi dhe furnizimi në industrinë bërthamore. Aktualisht, Kina ka kapacitetin për të prodhuar komponentë kyç për më shumë se 10 reaktorë të rinj çdo vit.

Pothuajse të gjitha pajisjet kritike dhe materialet bazë prodhohen brenda vendit, me një nivel lokalizimi që tejkalon 90%. Siguria mbetet prioritet kryesor për China General Nuclear Power Group, operatorin më të madh shtetëror në këtë sektor, raportoi Xinhua. Sipas kryetarit Yang Changli, 28 reaktorët e kompanisë funksionuan pa probleme gjatë vitit 2025, pa ndërprerje të paplanifikuara.

Ndërkohë, Centrali bërthamor Daya Bay, centrali i parë komercial në shkallë të gjerë në vend, vazhdon të operojë në mënyrë të sigurt pas 32 vitesh. Ai ka furnizuar Hong Kongun me më shumë se 330 miliardë kilovat-orë energji elektrike, duke mbuluar rreth një të katërtën e nevojave të qytetit.

Bllokimi i Hormuzit, Marlind Laçi: Trump po e nxjerr regjimin e Ajatollahëve më të fortë se më parë

Tuesday, 14 April 2026 08:37

• Written by /Tpz.al

Marlind Laçi, ekspert i Marrëdhënieve Ndërkombëtare, duke komentuar në emisionin “Të Paekspozuarit” në MCN TV vendimin e presidentit Trump për të bllokuar Ngushticën e Hormuzit u shpreh se kushtet e shtuara të presidentit Trump po e nxjerrin Iranin edhe më të fortë në sytë e botës.

“Në krye të Gardës Revolucuionare u zgjodh Ahmet Waidi që ka sulmuar hebrenjtë në Argjentinë. Ka polarizim nga pala ushtarake, që ka vendimarrje të plotë pas plagosjes së Mojtaba Khameneit. Ajo që bëri që të dështojnë akordet e Islamabadit, ishte se këto konfliktet nëse nuk zgjidhen përmes forcës nuk mund të shkojnë në tavolinë. Ishte herët sa kohë kemi goditje pas goditjes. Pas luftës 12 ditore vjet, kur palët ishin në Romë për pasurimin e uraniumit, u goditën. Më pas në Gjenevë dhe u goditën.

10 pikat e Iranit ishin kapitullim i SHBA në Lindjen e Mesme. Një investim prej 75 vitesh dhe të përfundonin për 40 ditë luftë.

Garda Revolucionare e ka cilësuar pasurimin e uraniumit si vijë të kuqe bashkë me testatat e raketave dhe konflikti ka hyrë në kalendat greke.

Përtej raundeve të bisedimeve, këto konflikte zgjidhen nga forca. A do të prevalojë ajo e presidentit Trump me Ngushticën e Hormuzit. Objektivi i SHBA-ve është të kapitullojë ekonomikisht Iranin që të mos lejojë që të shkojë në Kinë ashtu si edhe vendet e BE-së. Një pjesë e BE u lejuan që të kalojnë siç ishte Spanja që e konsideroi të paligjshëm sulmin amerikan dhe retorika e Pedro Sanchez ka qenë e ashpër. Më pas u lejuan Spanja, Turqia dhe disa vende.

Trump po luan “all in” pasi vetë objektiva të luftës ishin kapitullimi regjimit, shkatërrimi i uraniumit të pasuruar dhe të raketave. U shtua çlirimi i Ngushticës së Hormuzit dhe de-minimi dhe këto po e nxjerrin regjimin e Ahatollahëve më të fortë se më parë", tha Laçi. 

Rama për Sazanin: Nuk ia japim të gjithin Kushnerit - Do të ketë art dhe kulturë në ishull!

Monday, 13 April 2026 21:47

• Written by Mexhis

Kryeministri Edi Rama ka zhvilluar sot një takim me operatorët turistikë në qytetin e Vlorës, ku është ndalur gjerësisht te projekti i shumëdiskutuar për ishullin e Sazanit.

Duke iu përgjigjur kritikave mbi shitjen e territorit, kreu i qeverisë garantoi se ishulli do të mbetet pronë e Republikës së Shqipërisë dhe se shteti do të ketë një rol aktiv në administrimin e tij.

Rama bëri të ditur se negociatat me investitorët nuk kanë përfunduar ende, pasi po hartohet një formulë ku Shqipëria do të jetë pjesë e kompanisë së përbashkët.

“Nuk e kemi shitur dhe nuk e shesim ishullin. Sazani është pronë e RSH dhe do mbetet. Republika e Shqipërisë do jetë pjesë e kompanisë së përbashkët që do investojë dhe administrojë ishullin. Shqiptarët janë të përfaqësuar në këtë iniciativë,” deklaroi kryeministri.

Një element i ri i zbuluar nga Rama është ndryshimi i konceptit arkitekturor të projektit. Sipas tij, Sazani nuk do të jetë një “rezervatë” e mbyllur për një elitë të vogël, por një hapësirë me profil artistik dhe kulturor.

“Projekti i Sazanit ka ndryshuar si proces e si projekt ndërtimi. Do ketë shumë pak ndërtime. Do ketë profil kulturor e artistik. Do jetë një nga projektet më të bukura në Mesdhe,” nënvizoi Rama, duke shtuar se përfshirja e arkitektëve më të mëdhenj të botës do t’i rrisë vlerën të gjithë zonës përreth.

Për kryeministrin, ky investim duhet parë si një motor që do të rrisë çmimet e pronave dhe vlerën e investimeve ekzistuese në bregdetin e Vlorës.

Ai u bëri thirrje operatorëve turistikë që të jenë strategë dhe të fokusohen te cilësia e shërbimit, pasi ky projekt do të shërbejë si një certifikatë sigurie për tregun ndërkombëtar.

“Momentin që tregu ndërkombëtar e merr mesazhin që ata e filluan investimin, atëherë qenka vend super i sigurt për të investuar. Pa diskutim që kjo do të sjellë të mira për Vlorën,” përfundoi Rama, duke e cilësuar shërbimin dhe mirësinë ndaj turistëve si çelësin e suksesit për 10 vitet e ardhshme.

Rama flet hapur: Naftë pa taksa për miliarderët e jahteve se na rrisin ekonominë!

Monday, 13 April 2026 21:46

• Written by Mexhis

Kryeministri Edi Rama zhvilloi sot një takim me operatorët turistikë në Vlorë me në fokus rritjen e cilësisë së shërbimit për qytetarët, promovimin e qytetit bregdetar dhe mbështetjen e sipërmarrësve e rritjen e investimeve.

Rama tha se Vlora dhe bizneset turistike duhet të ndërtojnë një plan biznesi afatgjatë me qëllim tërheqjen e më shumë turistëve nga viti në vit.

Kryeministri u bëri thirrje për ‘mosdehje’’ nga numri i lartë u turistëve, që çon në rritje të çmimeve e deri në ulje të cilësisë së shërbimit.

“Në momentin kur befas janë gjetur përpara rezultatit të hapjes dhe të transformimit në një destinacioni të kërkuar, janë dehur dhe kanë vepruar si të atillë duke ofruar shërbime të dobëta dhe duke vendosur çmime të larta. S rezultat i fluksit që iu gjendur përpara, knë pasur mendjen e ngushtë duke menduar se 12 mln e 15 mln do ti kenë aty dhe kanë filluar të investojmë për më shumë dhe duke kërkuar të fitojnë dhe më shumë. Njerëzit nuk kanë ardhur më. Nëse Vlora merr njollën që t’i paguan më shumë se çfarë të ofrohet, më shumëse në Greqi e Turqi, ju i keni bërë gropën vetes. Po flas për atë të investimeve”, tha Rama.

Kryeministri foli gjithashtu për nevojën e më shumë marinave si dhe hapjen e të tjerë hapësirave për parking.

Rama tha se jahtet e anijet sjellin rritje të prezencës së turistëve, duke komentuar dhe përfitimin nga ana e tyre të naftës taksa.

“Duhet strategji që t’i garantoni jetëgjatësi këtyre investimeve që po bëni. Vlora ka mundësitë që të bëhet një vend si ato qytetet në Portugali, Spanjë, Turqi, ku të vijnë të jetojnë dhe plot të huaj. Ne po mbështesim sa mundemi. Çfarë d.m.th. që nafta për jahtet është pa taksë, nafta për makinat është me taksë? Pa diskutim fare. Sepse nga ato jahtet ekonomia jonë fiton, ndërsa nga ato makinat, mjedisi ynë ndotet dhe patjetër që janë dy gjëra që nuk mund të vihen në krahasim. Na duhen më shumë marina. Po investojmë, po vazhdon të zhvillohet marina këtu në Vlorë. Duhet të jemi të vëmendshëm ndaj pastrimit, është në interesin tuaj. Për plazhet kemi bërë një plan të mirë. na duhen më shumë prakinge në gjithë Shqipërinë. Ma hapi sytë vetëm për hapësira për pallat, por për parking”, tha Rama.