Trump bllokon Hormuzin, por Irani hap rrugët alternative: Naftë drejt Kinës, mallra nga Pakistani dhe Rusia
Bllokada detare amerikane ndaj Iranit dhe fushata e bombardimeve SHBA-Izrael kanë goditur rëndë ekonominë iraniane, duke dëmtuar infrastrukturën, ndërprerë prodhimin vendas dhe rritur çmimet e ushqimeve bazë. Ngushtica e Hormuzit, rruga jetike nga ku kalon një pjesë e madhe e tregtisë globale të energjisë, është praktikisht e bllokuar që nga fillimi i luftës më 28 shkurt, duke shtuar presionin mbi Teheranin.
Por Irani po përpiqet ta shmangë këtë bllokadë përmes rrugëve alternative. Teherani po transporton mallra me kamionë nga Pakistani, Turqia, Armenia dhe Azerbajxhani, ndërsa Rusia ka rifilluar dërgesat përmes Detit Kaspik drejt portit iranian Bandar Anzali. Pakistani ka hapur portet Gvadar, Karaçi dhe Port Qasim për ngarkesa të destinuara për Iranin, duke krijuar gjashtë korridore tokësore për mallra si orizi, mishi dhe qumështi formulë për foshnja.
Ekspertët thonë se këto rrugë nuk mund të zëvendësojnë plotësisht ekonominë detare të Iranit, por mund ta ndihmojnë vendin të shmangë kolapsin. Steve Hanke nga Universiteti Johns Hopkins paralajmëron se transporti tokësor është më i shtrenjtë dhe kapaciteti i Detit Kaspik është i kufizuar, por nuk pret një rrëzim të plotë ekonomik. Edhe Rosemary Kelanic nga Defense Priorities thotë se gjeografia e Iranit, me rreth 6 mijë kilometra kufij tokësorë dhe dalje në Detin Kaspik, i jep Teheranit mundësi të shumta për të improvizuar përreth bllokadës.
Në frontin e eksportit, goditja më e madhe është te nafta, burimi kryesor ekonomik i Iranit. Disa cisterna iraniane kanë arritur të shmangin bllokadën, ndërsa Teherani po shqyrton eksportimin e naftës përmes hekurudhës drejt Kinës, e cila blen rreth 90% të naftës iraniane. Korridoret hekurudhore që lidhin Iranin me qytetet kineze Yiwu dhe Xi’an mund të mos zëvendësojnë cisternat detare, por kanë rëndësi strategjike sepse shmangin rrugët ujore të kontrolluara nga marina perëndimore dhe sistemin e pagesave në dollarë.