Haga drejt prangave për Smotrichin? Ministri i ekstremit izraelit thotë se ICC po kërkon arrestimin e tij
Ministri izraelit i Financave, Bezalel Smotrich, ka deklaruar se është informuar se Gjykata Ndërkombëtare Penale në Hagë ka paraqitur kërkesë për urdhër arresti ndaj tij, në një zhvillim që mund ta thellojë edhe më shumë përplasjen mes Izraelit dhe drejtësisë ndërkombëtare. Lajmi u raportua nga Reuters, ndërsa deri tani nuk ka një konfirmim zyrtar publik nga ICC për lëshimin e ndonjë urdhër-arresti të ri ndaj zyrtarëve izraelitë.
Sipas Reuters, Smotrich, një nga figurat më të djathta dhe më kontroverse të qeverisë izraelite, tha se është vënë në dijeni për një kërkesë të Gjykatës Ndërkombëtare Penale për arrestimin e tij. Detajet e akuzave të mundshme nuk janë bërë publike në raportimin fillestar, por emri i Smotrichit është përmendur prej kohësh në debatet ndërkombëtare për politikat izraelite në territoret palestineze, vendbanimet në Bregun Perëndimor dhe qëndrimet e tij të ashpra ndaj Gazës dhe palestinezëve.
Megjithatë, çështja mbetet e ndjeshme dhe ende e paqartë juridikisht. Vetëm pak ditë më parë, ICC mohoi raportimet se kishte lëshuar urdhër-arreste të reja ndaj zyrtarëve izraelitë, duke e quajtur të pasaktë një raportim të mëparshëm të mediave izraelite. Zëdhënësja e Gjykatës, Oriane Maillet, sqaroi se nuk ishin lëshuar urdhër-arreste të reja në situatën që lidhet me Palestinën.
Raportimet ndërkombëtare kanë folur për mundësinë që prokuroria e ICC-së të ketë kërkuar ose përgatitur urdhër-arreste të mbyllura ndaj Smotrichit dhe ministrit të Sigurisë Kombëtare, Itamar Ben-Gvir. Middle East Eye raportoi se zyra e prokurorit të ICC-së ka kërkuar urdhër arresti për Smotrichin mbi akuza që lidhen me politikat e apartheidit, ndërsa Jerusalem Post dhe Ynet cituan këtë raportim, duke theksuar se kërkesa mund të jetë dorëzuar në mënyrë sekrete.
Smotrich nuk është një figurë periferike në qeverinë izraelite. Ai është ministër i Financave, por ka gjithashtu rol të rëndësishëm në administrimin e çështjeve civile në Bregun Perëndimor. Kritikët ndërkombëtarë e akuzojnë se ka mbështetur zgjerimin e vendbanimeve izraelite dhe ka ndjekur politika që e bëjnë gjithnjë e më të vështirë krijimin e një shteti palestinez. Ai vetë ka mbrojtur vazhdimisht qëndrimet e tij si pjesë e sigurisë dhe sovranitetit izraelit.
Çështja bëhet edhe më e rëndë për shkak të precedentit të vitit 2024, kur prokurori i ICC-së kërkoi urdhër-arreste për kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu dhe ish-ministrin e Mbrojtjes Yoav Gallant, si dhe për drejtues të Hamasit, nën dyshime për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit. Më vonë, Gjykata lëshoi urdhër-arreste ndaj Netanyahut dhe Gallantit, të cilët Izraeli i ka refuzuar si politikisht të motivuar.
Nëse kërkesa ndaj Smotrichit konfirmohet dhe më pas miratohet nga gjyqtarët e ICC-së, ai mund të përballet me rrezikun e arrestimit në vendet që janë palë të Statutit të Romës. Izraeli nuk e njeh juridiksionin e ICC-së, por kjo nuk e pengon Gjykatën të veprojë mbi bazën e juridiksionit që lidhet me Palestinën, e cila është palë në Statutin e Romës.
Në thelb, lajmi është ende në fazë të ndjeshme: Smotrich thotë se është informuar për një kërkesë arresti ndaj tij, mediat ndërkombëtare raportojnë se ICC mund të ketë lëvizur në mënyrë sekrete kundër tij, por Gjykata nuk ka konfirmuar publikisht lëshimin e ndonjë urdhër-arresti të ri. Megjithatë, vetëm fakti që një ministër i lartë izraelit deklaron se është shënjestruar nga Haga mjafton për të hapur një kapitull të ri tensioni mes Izraelit dhe drejtësisë ndërkombëtare.