Samiti i Suedisë në alarm: Trump ul garancitë për Evropën, NATO përballet me krizën e armëve
Ministrat e Jashtëm të NATO-s po takohen në Suedi në një samit dy-ditor, në një moment pasigurie të madhe për aleancën, pas sinjaleve të administratës Trump për të reduktuar gradualisht rolin amerikan në sigurinë evropiane.
Në qendër të diskutimeve është plani i SHBA-së për të ndryshuar kontributin amerikan në NATO në rast krizash apo konfliktesh, duke e bërë mbështetjen amerikane për Evropën më pak të garantuar edhe në kohë lufte. Detajet pritet të bëhen të ditura të premten.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, u përpoq ta minimizojë zhvillimin, duke thënë se ndryshimet ishin të pritshme në kuadër të doktrinës “America First” dhe orientimit më të madh të SHBA-së drejt Azisë. Megjithatë, ai theksoi se Uashingtoni do të mbetet i përfshirë në Evropë dhe se çdo rregullim do të bëhet gradualisht.
Një tjetër shqetësim madhor është shterimi i rezervave të armëve të përparuara amerikane, përfshirë sistemet Patriot, për shkak të luftës në Iran. Kjo mund të ndikojë drejtpërdrejt furnizimet për Ukrainën, pasi vendet e NATO-s blejnë armë nga SHBA për të mbështetur Kievin kundër Rusisë.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, pritet t’u kërkojë aleatëve rritje drastike të prodhimit ushtarak. Sipas Rutte, pyetja kryesore nuk është më nëse NATO duhet të bëjë më shumë, por sa shpejt aleatët mund t’i kthejnë premtimet në kapacitete reale mbrojtëse.
Në sfond mbetet edhe çështja e Ukrainës. Ministrat do të diskutojnë nëse presidenti Volodymyr Zelenskyy do të ftohet zyrtarisht në samitin e NATO-s në Ankara në korrik, ndërsa administrata e dytë Trump shihet si shumë më pak mbështetëse ndaj ambicieve të Ukrainës për anëtarësim në aleancë.