NATO armatoset për epokën e re? Rutte shpall “Made in NATO” dhe blerjen e dronëve gjigantë Triton
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, deklaroi të martën se aleanca ka bërë “përparim të jashtëzakonshëm” në forcimin e mbrojtjes së përbashkët, një vit pas zotimit të vendeve anëtare për të rritur ndjeshëm shpenzimet ushtarake dhe për të zhvilluar më shumë kapacitete brenda vetë aleancës.
Duke folur në nisje të samitit të NATO-s në Ankara, Rutte tha se objektivi i vendosur një vit më parë në Hagë, për të çuar shpenzimet e mbrojtjes në 5% të PBB-së deri në vitin 2035, po shoqërohet tashmë me hapa konkretë. Sipas tij, industritë e mbrojtjes në Evropë dhe Amerikën e Veriut po punojnë së bashku për të prodhuar teknologji dhe kapacitete të gjeneratës së ardhshme.
“Këto janë aftësi që janë vërtet ‘Made in NATO’, jo nga një komb, por nga disa që punojnë së bashku”, tha Rutte, duke theksuar se ky bashkëpunim e bën aleancën më të fuqishme dhe më pak të varur nga furnizuesit jashtë NATO-s.
Në këtë kuadër, aleanca pritet të zgjerojë edhe kapacitetet e saj të inteligjencës, mbikëqyrjes dhe zbulimit. Rutte njoftoi se Norvegjia, Finlanda, Gjermania dhe Danimarka kanë nënshkruar një letër qëllimi për blerjen e deri në pesë dronëve amerikanë MQ-4C Triton, të prodhuar nga Northrop Grumman.
Kjo do të ishte blerja e parë e dronëve Triton nga aleanca. Ata do të plotësojnë flotën ekzistuese të NATO-s me dronë RQ-4D Phoenix, të vendosur në bazën ajrore Sigonella në Siçili të Italisë. Të dy sistemet bazohen në platformën Global Hawk, me hapje krahësh mbi 35 metra dhe aftësi për të qëndruar në ajër për më shumë se 30 orë.
Rutte theksoi se inteligjenca, mbikëqyrja dhe zbulimi janë thelbësore për sigurinë e aleancës, sidomos në një kohë kur NATO po kërkon të rrisë gatishmërinë përballë kërcënimeve nga Rusia dhe krizave në kufijtë e saj.
Mbështetje për këtë linjë dha edhe kryeministrja daneze Mette Frederiksen, e cila tha se Evropa duhet të armatoset për të mbrojtur qytetarët dhe shoqëritë e saj. Sipas saj, Danimarka po i përmbush objektivat e NATO-s, ndërsa lufta në Ukrainë tregon se siguria evropiane nuk mund të mbështetet vetëm te deklaratat politike.
“Duhet të jetë e qartë për të gjithë se është gjithashtu liria dhe siguria jonë që ukrainasit po mbrojnë. Dhe ata nuk mund ta fitojnë luftën me fjalë”, tha Frederiksen.
Mesazhi i samitit është i qartë: NATO po kërkon të kalojë nga premtimet te kapacitetet konkrete, përmes më shumë shpenzimeve, më shumë prodhimit të përbashkët dhe më shumë teknologjisë ushtarake të kontrolluar nga vetë aleanca.