Lufta SHBA–Iran ndizet sërish: Amerika godet Iranin, Teherani sulmon 85 baza amerikane në Gjirin Persik
Tensionet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit janë përshkallëzuar sërish këtë të mërkurë, pas një serie të re sulmesh që rrezikojnë të rrëzojnë përfundimisht armëpushimin e brishtë mes dy vendeve.
Sipas raportimeve ndërkombëtare, ushtria amerikane ka kryer një raund të ri goditjesh ndaj objektivave iraniane, duke shënjestruar sisteme të mbrojtjes ajrore, radarë, struktura komande dhe kapacitete të lidhura me sulmet ndaj transportit detar në Ngushticën e Hormuzit. Uashingtoni i ka justifikuar sulmet si përgjigje ndaj goditjeve iraniane kundër anijeve tregtare në një prej korridoreve më të rëndësishme energjetike në botë.
Përgjigjja iraniane ka ardhur menjëherë. Garda Revolucionare ka njoftuar se ka shënjestruar pozicione ushtarake amerikane në Bahrein dhe Kuvajt, dy vende kyçe të Gjirit ku SHBA ka prani të rëndësishme ushtarake. Autoritetet në Kuvajt kanë raportuar interceptimin e raketave dhe dronëve, ndërsa dëmet kryesore lidhen me infrastrukturën dhe rënien e copëzave pas goditjeve të mbrojtjes ajrore.
Ngjarja ka tronditur menjëherë tregjet ndërkombëtare, me çmimin e naftës që u rrit për shkak të frikës se konflikti mund të prekë lirinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit. Ky korridor mbetet një nga pikat më të ndjeshme të ekonomisë globale, pasi përmes tij kalon një pjesë e madhe e furnizimit botëror me naftë dhe gaz.
Presidenti amerikan Donald Trump, i ndodhur në Turqi në kuadër të samitit të NATO-s, ka deklaruar se memorandumi i mirëkuptimit me Iranin është “i mbaruar”, duke hedhur hije të forta mbi çdo përpjekje diplomatike për uljen e tensioneve. Megjithatë, disa raportime theksojnë se kanalet e komunikimit nuk janë mbyllur plotësisht, çka lë ende hapësirë për ndërhyrje diplomatike.
Situata shihet si një nga momentet më të rrezikshme të krizës SHBA-Iran gjatë muajve të fundit. Deri tani, palët nuk kanë shpallur luftë të drejtpërdrejtë, por shkëmbimi i goditjeve brenda Iranit dhe ndaj bazave amerikane në Gjirin Persik tregon se konflikti ka hyrë në një fazë shumë më të rrezikshme.
Në thelb, kriza ka tre dimensione kryesore: sigurinë e bazave amerikane në Lindjen e Mesme, kontrollin e Ngushticës së Hormuzit dhe fatin e marrëveshjes së përkohshme që synonte të ndalte luftën. Nëse goditjet vazhdojnë, përplasja mund të kalojë nga një konflikt i kontrolluar në një luftë rajonale me pasoja të rënda për Gjirin Persik, Lindjen e Mesme dhe tregjet globale të energjisë.