Asimetria e kostos në mbrojtjen ajrore të Gjirit zbulon rreziqe afatgjata për qëndrueshmërinë
Vendet e Gjirit po shpenzojnë miliarda për të interceptuar dronë dhe raketa iraniane, ndërsa kostoja e mbrojtjes mund të tejkalojë shumëfish shpenzimet e sulmuesit.
Vendet e Gjirit po përballen me një barrë ekonomike në rritje teksa mbrohen nga valët e dronëve dhe raketave iraniane, duke nxjerrë në pah hendekun në zgjerim mes kostove ofensive dhe atyre mbrojtëse në luftën moderne, në kushtet e ofensivës së vazhdueshme SHBA-Izrael kundër Iranit, sipas të dhënave të përpiluara nga Anadolu.
Vala aktuale e sulmeve vjen në një kohë kur shtetet e Gjirit, që strehojnë asete të lidhura me SHBA-në, po bëhen objekt i sulmeve hakmarrëse të Teheranit, ndërsa sulmet SHBA-Izrael ndaj Iranit vazhdojnë. Baza amerikane janë goditur në Bahrein, Katar, Emiratet e Bashkuara Arabe, Kuvajt, Jordani dhe Arabinë Saudite.
Kostot e përllogaritura të mbrojtjes për këto vende gjatë dy ditëve të fundit kanë tejkaluar tashmë 3 miliardë dollarë dhe, sipas vlerësimeve më të larta, mund të arrijnë mbi 5 miliardë dollarë.
Ministria e Mbrojtjes e Emirateve të Bashkuara Arabe bëri të ditur se që nga e shtuna janë zbuluar 174 raketa balistike të lëshuara drejt vendit, nga të cilat 161 janë shkatërruar. Gjithashtu janë zbuluar 689 dronë iranianë, prej të cilëve 645 janë interceptuar nga Emiratet.
Emiratet shpenzojnë më shumë se Irani për të zmbrapsur sulmet
Shifrat tregojnë një asimetri të theksuar. Shpenzimet e vlerësuara të Iranit për sulmet arrijnë rreth 194–391 milionë dollarë, përfshirë 174–348 milionë dollarë për raketat balistike, 13.8–34.5 milionë dollarë për 689 dronë Shahed dhe rreth 6–9 milionë dollarë për raketa lundruese.
Kostoja e dronëve bazohet në një vlerësim prej 20,000–50,000 dollarësh për njësi, sipas Qendrës për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS).
Në të kundërt, kostot e mbrojtjes së Emirateve janë dukshëm më të larta. Çdo interceptor PAC-3 MSE i përdorur kundër raketave balistike kushton 3–5 milionë dollarë, sipas Missile Defense Advocacy Alliance.
Vetëm për raketat balistike, 152 interceptime të shumëzuara me dy lëshime për secilën arrijnë në 966 milionë–1.61 miliardë dollarë. Mbrojtja kundër dronëve shton kosto të tjera: interceptorët me një kosto mesatare 500,000–1.5 milionë dollarë për dron kanë rrëzuar 506 dronë, me një kosto të përafërt prej 322.5–967.5 milionë dollarësh.
Shpenzimet totale të Emirateve për mbrojtjen ajrore deri tani vlerësohen në 1.31–2.61 miliardë dollarë, rreth tre deri në 13 herë më shumë se sa ka shpenzuar Irani për sulmet. Veçanërisht për dronët, për çdo 1 dollar të shpenzuar nga Irani, Emiratet kanë shpenzuar rreth 15–35 dollarë për mbrojtje, duke theksuar pabarazinë ekstreme.
Rriten presionet e mbrojtjes në gjithë Gjirin
Përveç Emirateve, edhe vende të tjera të Gjirit si Katari, Arabia Saudite, Kuvajti, Jordania dhe Bahreini përballen me të njëjtën sfidë. Të gjitha mbështeten në sisteme si THAAD ose Patriot PAC-3. Pyetja thelbësore është kostoja financiare e mbajtjes së operacioneve të mbrojtjes me intensitet të lartë përballë sulmeve të vazhdueshme me raketa dhe dronë nga Irani.
Katari, që strehon bazën më të madhe amerikane në rajon, Bazën Ajrore Al Udeid, raportoi se ka interceptuar 65 raketa balistike dhe 12 mjete ajrore pa pilot, me një kosto të vlerësuar mes 500 dhe 700 milionë dollarësh.
Arabia Saudite interceptoi pesë dronë me një kosto të përafërt prej 10–20 milionë dollarësh.
Kuvajti njoftoi se Baza Ajrore Ali al-Salem, që strehon Forcat Ajrore të SHBA-së, u sulmua dhe mbrojtja ajrore kuvajtiane neutralizoi 97 raketa balistike dhe 283 dronë, me kosto të vlerësuara mes 800 milionë dhe 1.5 miliardë dollarësh.
Në mënyrë të ngjashme, Bahreini deklaroi se interceptoi 45 raketa dhe nëntë dronë, përfshirë tipe Shahed-136, me një kosto të vlerësuar mes 337 dhe 450 milionë dollarësh, ndërsa mbrojtja ajrore e Jordanisë neutralizoi 49 dronë dhe 13 raketa balistike, me një kosto totale të vlerësuar mes 300 dhe 375 milionë dollarësh.
Shtetet e Gjirit kanë shpenzuar më shumë se një dekadë duke ndërtuar rrjete radarësh, sisteme interceptimi dhe struktura komanduese për të mbrojtur qytetet kyçe, infrastrukturën dhe objektet ushtarake. Çdo interceptor i lëshuar përfaqëson burime që nuk mund të zëvendësohen brenda natës, duke lënë këto vende me rezerva që mund të shterojnë shpejt nëse sulmet vazhdojnë.
SHBA-ja dhe Izraeli nisën një sulm në shkallë të gjerë ndaj Iranit të shtunën, duke vrarë disa drejtues të lartë iranianë, përfshirë Udhëheqësin Suprem, Ajatollah Ali Khamenei.
Në përgjigje, Teherani ka ndërmarrë sulme me dronë dhe raketa kundër Izraelit, si dhe ndaj vendeve të rajonit që strehojnë asete amerikane.