Çmimet e gazit në Evropë rriten mbi 100% pas mbylljes së Hormuzit
Çmimet kishin mbyllur në 31.95 euro për megavat-orë më 27 shkurt, përpara sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit.
Çmimet e gazit në Evropë u rritën me më shumë se 100% pas sulmeve të përbashkëta të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit, të cilat ndërprenë transportin detar në Ngushticën e Hormuzit dhe detyruan QatarEnergy të ndalojë prodhimin në impiantet kryesore të gazit natyror të lëngshëm (LNG), duke rritur ndjeshëm frikën për mungesa furnizimi.
Trafiku tregtar detar është ndalur pothuajse plotësisht në Ngushticën e Hormuzit, një pikë kyçe strategjike përmes së cilës kalon rreth 20% e eksporteve globale të LNG-së, përfshirë pothuajse të gjitha dërgesat e Katarit drejt tregjeve ndërkombëtare.
Pas sulmeve me dronë iranianë që shënjestruan infrastrukturën energjetike në Qytetin Industrial Ras Laffan dhe në Mesaieed, QatarEnergy pezulloi prodhimin e LNG-së në këto zona, duke përmendur shqetësime për sigurinë.
Kombinimi i ndalimit të prodhimit të LNG-së dhe ndërprerjes së qarkullimit të cisternave detare tronditi tregjet, të cilat ishin tashmë të ndjeshme ndaj rreziqeve gjeopolitike.
Në Dutch Title Transfer Facility (TTF), qendra më likuide e tregtimit të gazit në Evropë, kontratat futures për muajin prill u rritën në 65.50 euro (76 dollarë) për megavat-orë, në orën 17:20 GMT (14:20 me orën lokale).
Kjo krahasohet me çmimin e mbylljes prej 31.95 euro për megavat-orë më 27 shkurt, përpara sulmeve. Brenda ditës, çmimet u rritën rreth 47% krahasuar me seancën e mëparshme.
Katari përfaqëson rreth 20% të kapacitetit global të eksporteve të LNG-së, duke e bërë mbylljen e Ras Laffan dhe Mesaieed një nga goditjet më të rëndësishme për tregjet e gazit që nga pushtimi rus i Ukrainës në vitin 2022.
Shpallja e forcës madhore (force majeure) nga QatarEnergy ka shtuar pasigurinë për blerësit me kontrata afatgjata, duke rritur mundësinë që disa prej tyre të detyrohen të sigurojnë ngarkesa në tregun spot.
Me Ngushticën e Hormuzit praktikisht të mbyllur, pritet që konkurrenca mes Evropës dhe Azisë për furnizime alternative me LNG, veçanërisht nga Shtetet e Bashkuara dhe Australia, të intensifikohet.
Nivelet e depozitimit të gazit në të gjithë Bashkimin Evropian po qëndrojnë pranë 30%, dukshëm më poshtë se nivelet e së njëjtës periudhë vitin e kaluar, duke e lënë rajonin më të ekspozuar ndaj ndërprerjeve të mëtejshme.
Grupi i Koordinimit për Gazin Natyror i Bashkimit Evropian pritet të mblidhet më 4 mars për të vlerësuar ndikimin e përshkallëzimit të tensioneve në Lindjen e Mesme dhe për të shqyrtuar masat e mundshme të reagimit.