Lufta me Iranin: Çfarë po ndodh në ditën e 13-të të sulmeve SHBA–Izrael?
Sulmet kibernetike, tensionet në Ngushticën e Hormuzit dhe rritja e çmimit të naftës po thellojnë pasojat globale të luftës.
Sulmet e Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit ndaj Iranit po vazhdojnë, ndërsa Teherani ka intensifikuar kundërgoditjet për të tronditur tregjet energjetike, duke shkaktuar një rritje të fortë të çmimeve të naftës.
Sipas përfaqësuesit të Iranit në Kombet e Bashkuara, Amir Saeid Iravani, të paktën 1,348 civilë janë vrarë ndërsa lufta hyri në ditën e saj të 13-të të enjten.
Ndërkohë, presidenti iranian Masoud Pezeshkian ka paraqitur tre kushte për përfundimin e luftës: njohjen e të drejtave legjitime të Teheranit, pagesën e reparacioneve dhe garanci të forta ndërkombëtare kundër çdo agresioni të ardhshëm.
Kjo ndodh ndërsa Irani ka vazhduar sulmet hakmarrëse dhe ka sinjalizuar kushtet e mundshme për përfundimin e konfliktit.
Në të njëjtën kohë, sulmet kibernetike, incidentet detare në Ngushticën e Hormuzit dhe rritja e çmimeve të naftës po shtojnë pasojat globale të luftës.
Zhvillimet më të fundit
Në Iran
Bilanci në rritje i viktimave: Të paktën 1,348 civilë janë vrarë dhe mbi 17,000 janë plagosur në Iran që nga nisja e sulmeve nga SHBA dhe Izraeli më 28 shkurt.
Pasojë humanitare “katastrofike”: UNICEF raportoi se përshkallëzimi i konfliktit ka krijuar një situatë “katastrofike”, me më shumë se 1,100 fëmijë të vrarë ose të plagosur.
Kushtet për paqe: Presidenti Pezeshkian deklaroi se Teherani mund të shqyrtojë përfundimin e luftës nëse njihen “të drejtat legjitime” të Iranit, paguhen reparacione dhe vendosen garanci të forta ndërkombëtare për të parandaluar sulme të ardhshme.
Sulm kibernetik: Grupi i lidhur me Iranin Handala deklaroi se ka paralizuar rrjetet e kompanisë gjigante të pajisjeve mjekësore Stryker dhe ka vjedhur 50 terabajt të dhëna, si hakmarrje për sulmin ndaj shkollës Minab ku u vranë më shumë se 170 persona, shumica nxënës.
Thirrje e OKB-së për ndalimin e sulmeve: Këshilli i Sigurimit i OKB-së miratoi një rezolutë që i kërkon Iranit të ndalë sulmet ndaj vendeve të Gjirit, pa përmendur sulmet e SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit.
Incidentet në Ngushticën e Hormuzit: Garda Revolucionare Islamike (IRGC) tha se qëlloi ndaj dy anijeve që dyshohet se injoruan paralajmërimet. Ndërkohë, marina e Omanit shpëtoi 20 marinarë nga një anije me flamur tajlandez që u sulmua në ngushticë.
Vendet e Gjirit
Arabia Saudite: Ministria e Mbrojtjes njoftoi se dy dronë që po drejtoheshin drejt fushës së naftës Shaybah u interceptuan dhe u shkatërruan mbi shkretëtirën “Empty Quarter”. Një tjetër dron ishte rrëzuar më herët. Po ashtu u rrëzua një dron pranë një zone ku ndodhen ambasada të huaja dhe një tjetër në rajonin lindor.
Omani: Një sulm me dron dëmtoi disa depo karburanti në portin e Salalahut. Katari e dënoi ashpër sulmin si një përshkallëzim të rrezikshëm. Irani ka mohuar përfshirjen.
Bahreini: Autoritetet reaguan ndaj një sulmi iranian ndaj depozitave të karburantit në Muharraq, duke u kërkuar banorëve të qëndrojnë brenda për shkak të tymit.
Emiratet e Bashkuara Arabe: Emiratet thanë se më 11 mars interceptuan një valë të madhe projektilesh iraniane: gjashtë raketa balistike, shtatë raketa lundruese dhe 39 dronë. Citibank i tha agjencisë Associated Press se do të mbyllë të gjitha degët përveç njërës, pas kërcënimeve iraniane ndaj institucioneve financiare në rajon.
Kuvajti: Gjashtë linja të transmetimit të energjisë dolën jashtë funksionit pasi mbetje nga dronë të rrëzuar ranë mbi infrastrukturë. Një dron goditi një ndërtesë banimi duke plagosur dy persona.
Arrestime për spiunazh: Ministria e Brendshme e Bahreinit njoftoi arrestimin e katër shtetasve bahreinas të akuzuar për spiunazh në favor të Gardës Revolucionare të Iranit.
Qatar Airways rifillon fluturimet: Kompania ajrore njoftoi se do të kryejë 29 fluturime drejt dhe nga Doha pasi mori autorizim të përkohshëm nga qeveria.
“Krenar si një katarian”: Kryeministri i Katarit, Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, vlerësoi unitetin e qytetarëve dhe rezidentëve gjatë sulmeve të përsëritura iraniane, duke premtuar se jeta e përditshme do të vazhdojë normalisht.
Në SHBA
“Ne kemi fituar”: Presidenti Trump deklaroi se sulmet amerikane e kanë mposhtur tashmë Iranin, duke u thënë gazetarëve se vendi është “praktikisht në fund të rrugës”. Ai shtoi: “Ne kemi fituar… në orën e parë gjithçka kishte mbaruar”.
Irani i mirëpritur në Kupën e Botës: Trump tha se do ta “mirëpriste” pjesëmarrjen e Iranit në Botërorin e ardhshëm pavarësisht luftës.
Gabim në shënjestrim: Sipas The New York Times, një shkollë iraniane ka gjasa të jetë goditur nga një raketë amerikane Tomahawk për shkak të një gabimi në përcaktimin e objektivit.
Kosto e luftës për SHBA: Sipas një raportimi, javën e parë të luftës ushtria amerikane i ka kushtuar mbi 11.3 miliardë dollarë.
Në Izrael
Pa afat për operacionin: Ministri izraelit i Mbrojtjes, Israel Katz, deklaroi se operacioni “do të vazhdojë pa asnjë kufi kohor, për aq kohë sa të jetë e nevojshme, deri sa të arrihen të gjitha objektivat”.
Ushtarë të plagosur: Ushtria izraelite thotë se 14 ushtarë janë plagosur që nga fillimi i luftës, përfshirë gjashtë në jug të Libanit.
179 të plagosur në 24 orë: Ministria izraelite e Shëndetësisë raportoi 179 të plagosur gjatë 24 orëve të fundit, shumica me lëndime të lehta.
Sulme të mëdha në Bejrut: Ushtria izraelite njoftoi nisjen e një vale “sulmesh në shkallë të gjerë” ndaj infrastrukturës së Hezbollahut në zonën Dahiyeh.
Raketa nga Irani: Ushtria izraelite tha se ka zbuluar raketa të lëshuara nga Irani drejt territorit të Izraelit.
Në Liban dhe Irak
Sulm në Bejrut: Ministria libaneze e Shëndetësisë njoftoi se shtatë persona u vranë dhe 21 u plagosën nga një sulm izraelit në zonën bregdetare të Bejrutit, ku disa persona të zhvendosur kishin ngritur strehime të përkohshme.
Bilanci në Liban: Qeveria libaneze tha se lufta mes Izraelit dhe Hezbollahut ka shkaktuar më shumë se 630 të vdekur dhe rreth 800,000 të zhvendosur.
Sulme ndaj cisternave të naftës pranë Irakut: Dy cisterna nafte u sulmuan pranë brigjeve të Irakut. Të paktën një anëtar i ekuipazhit u vra, disa rezultojnë të zhdukur, ndërsa 38 persona janë shpëtuar.
Nafta dhe energjia
Luftë detare dhe ndikim ekonomik: Konflikti po vazhdon të tronditë tregtinë globale, me çmimin e naftës që është ngjitur në 100 dollarë për fuçi. Për të qetësuar tregjet, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë po liron një rezervë rekord prej 400 milionë fuçish nafte, ndërsa SHBA po kontribuon me 172 milionë fuçi nga rezervat e saj strategjike.