Turqia: Duam që kjo luftë të marrë fund dhe të rikthehet diplomacia!
Turqia ka bërë thirrje për përfundimin sa më të shpejtë të luftës që përfshin Iranin dhe rikthimin e diplomacisë, duke paralajmëruar se konflikti rrezikon të përhapet në të gjithë rajonin dhe të shkaktojë pasoja të rënda ekonomike dhe humanitare. Deklarata u bë nga zëvendëspresidenti turk Cevdet Yılmaz, i cili foli në një intervistë për CNN Türk më 13 mars.
“Qëndrimi i Turqisë për Iranin është i qartë. Ne duam që kjo luftë të marrë fund sa më shpejt dhe që diplomacia të rikthehet,” tha Yılmaz, duke shtuar se Ankaraja kundërshton sulmet ndaj Iranit, por edhe çdo sulm që synon vendet fqinje dhe aleate në rajon.
Sipas tij, Turqia kishte bërë përpjekje të forta për të parandaluar përshkallëzimin e konfliktit përmes ndërmjetësimit diplomatik para shpërthimit të luftës, por këto përpjekje nuk patën sukses. Ai paralajmëroi gjithashtu se rreziku i zgjerimit të konfliktit po rritet çdo ditë, duke e bërë situatën edhe më të rrezikshme për stabilitetin rajonal.
Zëvendëspresidenti turk e përshkroi luftën si të paqëndrueshme dhe të kushtueshme, duke theksuar se ajo po shkakton jo vetëm humbje të mëdha njerëzore, por edhe dëme të konsiderueshme ekonomike dhe mjedisore.
Një nga shqetësimet kryesore, sipas tij, lidhet me tregjet globale të energjisë. Yılmaz theksoi rëndësinë strategjike të Ngushticës së Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme për transportin e naftës, gazit të lëngshëm dhe plehrave kimike në botë. Çdo ndërprerje e trafikut detar në këtë zonë, tha ai, do të kishte pasoja shumë më të gjera se rajoni i Lindjes së Mesme.
Megjithatë, Yılmaz deklaroi se Turqia nuk pritet të përballet me mungesa të energjisë, falë burimeve të diversifikuara të furnizimit dhe kapaciteteve të magazinimit të ndërtuara gjatë viteve të fundit. Ai pranoi se vendi gjithsesi do të ndjejë ndikimin e konfliktit përmes rritjes së çmimeve.
“Nuk do të kemi problem furnizimi, por do të ndikohemi nga çmimet,” u shpreh ai, duke shtuar se qeveria ka marrë masa fiskale për të amortizuar ndikimin e rritjes së çmimeve të karburanteve, duke përballuar rreth 75 për qind të kostos së rritjes për të mos e kaluar të gjithë barrën tek konsumatorët.
Yılmaz paralajmëroi gjithashtu se konflikti mund të ndikojë në rritjen ekonomike dhe inflacionin, ndërsa pasojat e plota pritet të vlerësohen më qartë në shtator, kur qeveria rishikon zakonisht Programin Afatmesëm ekonomik.
Ai theksoi se institucionet financiare turke, përfshirë Bankën Qendrore, Bordin e Tregjeve të Kapitalit dhe Bursën e Stambollit, kanë marrë masa të menjëhershme për të përballuar tronditjet e jashtme të shkaktuara nga lufta.
Duke komentuar mundësinë e një operacioni tokësor amerikan në rajon, Yılmaz tha se shpreson që një skenar i tillë të mos ndodhë, pasi ndërhyrjet e jashtme ushtarake zakonisht zgjatin konfliktet dhe thellojnë kostot e tyre. Ai shtoi se ndryshimet në çdo vend duhet të vijnë nga popujt e atij vendi dhe jo nga ndërhyrjet e jashtme.
Në fund, zëvendëspresidenti turk theksoi se pavarësisht krizave rajonale, Turqia ka treguar në të kaluarën rezistencë ndaj tronditjeve globale, falë bazave të saj makroekonomike, sistemit bankar të fortë dhe aftësisë për të reaguar shpejt në periudha të paqëndrueshme.