Ja se si e financon shteti shqiptar agjendën LGBT nga paratë e taksapaguesve
Financimi me para publike i organizatave që përfaqësojnë, mbrojnë ose ofrojnë shërbime për komunitetin LGBTI në Shqipëri rezulton i shpërndarë në disa kanale shtetërore, kryesisht përmes AMSHC-së, Fondit Social të Ministrisë së Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale, pagesave të thesarit dhe, në disa raste, projekteve vendore. Nga të dhënat publike të verifikuara, gjurmë konkrete financimi rezultojnë për Aleancën Kundër Diskriminimit LGBT, Qendrën “Streha” dhe OMSA – Open Mind Spectrum Albania. Për Pro LGBT, PINK Embassy/Ambasada PINK dhe Together for LGBTI, dokumentet e hapura tregojnë bashkëpunime e aktivitete institucionale, por jo grante direkte me shumë konkrete nga buxheti i shtetit.
Rasti i parë i qartë lidhet me Aleancën Kundër Diskriminimit LGBT, e cila në vitin 2014 përfitoi nga AMSHC një grant prej 1 milion lekësh të reja për projektin “Strehëza në ndihmë të personave LGBT”. Ky projekt lidhet me ngritjen e Qendrës “Streha”, strukturë rezidenciale për të rinjtë LGBTI në situatë të vështirë sociale, familjare apo ekonomike.
Më pas, Qendra “Streha” rezulton struktura më e financuar dhe më e konsoliduar me para publike. Ajo është mbështetur fillimisht nga AMSHC dhe partnerë ndërkombëtarë, ndërsa prej vitit 2019 rezulton e mbështetur pjesërisht nga buxheti i shtetit përmes Fondit Social. Një nga shifrat më konkrete lidhet me vitin 2022, kur për këtë qendër përmendet financimi prej 12,768,552 lekësh të reja ose rreth 118 mijë eurosh, për shërbimin e integrimit dhe fuqizimit të personave LGBTQI+ viktima apo të mbijetuar të dhunës, në rrezik ose të pastrehë.
Në listën e financimeve publike del edhe OMSA, e cila në vitin 2023 përfitoi nga AMSHC grantin 1.5 milion lekë të reja për projektin “Shqipëri e Barabartë! – Equal Albania!”, me shtrirje në Shkodër, Berat, Korçë dhe Sarandë. Në regjistrat e pagesave të thesarit shfaqen edhe disbursime të tjera për OMSA-n, përfshirë 150 mijë lekë, 180 mijë lekë të reja, 300 mijë lekë të reja, 745,500 lekë të reja si disbursim i pjesshëm granti, si dhe një tjetër gjurmë pagese prej 1.5 milion lekësh të reja. Këto shifra kërkojnë verifikim të plotë me kontrata, vendime bordi dhe raporte financiare, pasi regjistri i pagesave nuk shpjegon gjithmonë natyrën e plotë të financimit.
Një tjetër pistë lidhet me Bashkinë e Tiranës, ku Qendra “Streha” shfaqet e lidhur me një projekt gjatë pandemisë COVID-19 për mbrojtjen dhe fuqizimin e të rinjve LGBTI+. Në burime të hapura përmendet vlera 1.5 milion lekë të reja, por kjo mbetet për t’u konfirmuar zyrtarisht përmes vendimit, kontratës dhe dokumenteve të zbatimit.
Ndërkohë, raporti i Avokatit të Popullit për vitin 2025 nuk jep shifra konkrete për financimet e organizatave LGBTI, por evidenton se zbatimi i Planit Kombëtar LGBTI+ 2021–2027 ka mbetur i dobët për shkak të mungesës së burimeve dhe vullnetit politik. Nga ana tjetër, KLSH nuk rezulton të ketë publikuar auditim të posaçëm për këto organizata, por në auditime të mekanizmave të ngjashëm, si Fondi Social dhe financimet përmes bashkive e OJF-ve, ka konstatuar probleme serioze: mungesë transparence, shpenzime të pajustifikuara, buxhete të hartuara nga vetë OJF-të përfituese dhe pagesa të konsideruara të parregullta.
Kjo e ngre çështjen përtej vetë faktit nëse organizatat LGBTI kanë marrë para publike. Pyetja kryesore është si janë dhënë këto fonde, me çfarë kriteresh, kush i ka kontrolluar dhe çfarë rezultatesh konkrete kanë prodhuar. Të dhënat tregojnë se Aleanca LGBT, Qendra “Streha” dhe OMSA kanë përfituar fonde publike shqiptare, por mungesa e një pasqyre të plotë dhe të lehtë për t’u verifikuar lë ende hije serioze mbi transparencën dhe përdorimin efektiv të parasë publike.