Kosova: shumicë myslimane, por raport më i ulët i objekteve të kultit për besimtar
Myslimanët përbëjnë shumicën dërrmuese të popullsisë së regjistruar në Kosovë. Megjithatë, krahasimi me vlerësimet e publikuara për objektet e kultit sugjeron se komunitetet e krishtera kanë më shumë objekte në raport me numrin e besimtarëve. Shifrat kërkojnë kujdes, pasi të dhënat demografike dhe inventarët e objekteve u përkasin periudhave të ndryshme.
Sipas tabelës së përkatësisë fetare të ReKos 2024, nga 1.585.566 banorë të regjistruar, 1.482.276 janë deklaruar myslimanë, ose 93,49%. Ortodoksët numërojnë 36.683 persona, ndërsa katolikët 27.815, përkatësisht 2,31% dhe 1,75%. Kategoritë e tjera, personat pa besim dhe ata që nuk janë përgjigjur përbëjnë së bashku rreth 2,45%.
Për numrin e xhamive, një raportim i vitit 2021, që citon përfaqësuesin e Bashkësisë Islame të Kosovës, Fatmir Ilijazi, jepte vlerësimin prej rreth 830 objektesh. Në këtë numër përfshiheshin xhamitë aktive, ato në ndërtim ose rindërtim, si dhe objektet pasive për shkak të dëmtimeve apo zbrazjes së vendbanimeve.
Ndërkohë, botimi Republic of Kosovo – Facts and Figures 2020, i fondacionit Konrad Adenauer dhe partnerit të tij ekonomik gjermano-kosovar, përmend 150 kisha ortodokse, 50 katolike dhe 24 protestante, duke iu referuar statistikave të vitit 2017. Këto janë të dhëna të mëhershme, që kërkojnë përditësim për të përcaktuar gjendjen aktuale.
Duke bashkuar këto vlerësime, katër kategoritë arrijnë në 1.054 objekte: rreth 78,75% xhami dhe 21,25% kisha. Ky total është një përllogaritje nga burime të viteve të ndryshme, jo një inventar i unifikuar i të gjitha objekteve fetare.
Raporti për banor e bën më të dukshëm ndryshimin. Nëse përdoren 830 xhami dhe numri i myslimanëve të regjistruar, rezultojnë rreth 5,6 xhami për çdo 10.000 myslimanë. Për ortodoksët dhe katolikët së bashku, 200 kishat e vlerësuara kundrejt 64.498 personave të regjistruar japin rreth 31 kisha për çdo 10.000 pjesëtarë të këtyre dy komuniteteve.
Shifra prej 21,6 kishash për çdo 10.000 të krishterë, që qarkullon në këtë krahasim, nuk mbështetet nga llogaritja e paraqitur. Përdorimi i gjithë popullsisë jomyslimane si emërues do të përfshinte edhe persona pa besim dhe pa përgjigje.
Një kufizim tjetër është mbulimi i regjistrimit: ASK sqaron se tabela e përkatësisë fetare nuk përfshin vlerësimet për banorët e paregjistruar të katër komunave veriore. Prandaj, krahasimi mbetet orientues; një tablo përfundimtare kërkon numërim të përditësuar të objekteve, mbulim të njëjtë territorial dhe dallim mes ndërtesave aktive, monumenteve historike dhe ambienteve të përshtatura për rite.