Kush është Delcy Rodríguez, udhëheqësja e Venezuelës pas kapjes së Maduros?
Pas kapjes së Presidentit Nicolás Maduro gjatë një operacioni ushtarak amerikan në Venezuelë, komanda e vendit të Amerikës së Jugut ka rënë në duart e Zëvendëspresidentes Ekzekutive Delcy Rodríguez.
Kjo është ajo që përcakton kushtetuta e Venezuelës në skenarët e saj të ndryshëm që parashikojnë mungesën e një presidenti. Sipas neneve 233 dhe 234, pavarësisht nëse mungesa është e përkohshme apo absolute, zëvendëspresidenti merr përsipër detyrat presidenciale.
Rodríguez - gjithashtu ministre për financat dhe naftën - mori detyrën të shtunën pasdite. Disa orë pas kapjes së Maduros dhe gruas së tij, Cilia Flores, ajo kryesoi një seancë të Këshillit Kombëtar të Mbrojtjes, e rrethuar nga ministra të tjerë dhe zyrtarë të lartë, dhe kërkoi "lirimin e menjëhershëm" të çiftit, ndërsa dënoi operacionin ushtarak amerikan.
Duke qëndruar para flamurit të Venezuelës, Rodríguez tha se operacioni i mëngjesit të hershëm përfaqëson një shkelje të hapur të së drejtës ndërkombëtare dhe sovranitetit të Venezuelës. Ajo shtoi se veprimi duhet të refuzohet nga venezuelianët dhe të dënohet nga qeveritë në të gjithë Amerikën Latine.
“U bëjmë thirrje popujve të atdheut të madh të qëndrojnë të bashkuar, sepse ajo që iu bë Venezuelës mund t’i bëhet kujtdo. Ky përdorim brutal i forcës për të përkulur vullnetin e popullit mund të kryhet kundër çdo vendi”, i tha ajo këshillit në një fjalim të transmetuar nga kanali televiziv shtetëror VTV.
Një zyrtare me “besimin e plotë” të Maduros,
Rodríguez, 56 vjeç, është nga Karakasi dhe studioi drejtësi në Universitetin Qendror të Venezuelës.
Ajo ka kaluar më shumë se dy dekada si një nga figurat kryesore të chavismo-s, lëvizjes politike të themeluar nga Presidenti Hugo Chávez dhe të udhëhequr nga Maduro që nga vdekja e Chávez në vitin 2013.
Së bashku me vëllain e saj Jorge Rodríguez, presidentin aktual të Asamblesë Kombëtare, ajo ka mbajtur pozicione të ndryshme pushteti që nga epoka e Chávez. Ajo shërbeu si ministre e komunikimit dhe informacionit nga viti 2013 deri në vitin 2014 dhe më vonë u bë ministre e jashtme nga viti 2014 deri në vitin 2017. Në atë rol, ajo mbrojti qeverinë e Maduros kundër kritikave ndërkombëtare, duke përfshirë akuzat për prapambetje demokratike dhe shkelje të të drejtave të njeriut në vend.
Si ministre e jashtme, Rodríguez përfaqësoi Venezuelën në forume të tilla si Kombet e Bashkuara, ku akuzoi qeveritë e tjera se kërkonin të minonin vendin e saj.
Në vitin 2017, Rodríguez u bë presidente e Asamblesë Kombëtare Kushtetuese që zgjeroi fuqitë e qeverisë pasi opozita fitoi zgjedhjet legjislative të vitit 2015. Në vitin 2018, Maduro emëroi nënkryetaren e saj për mandatin e tij të dytë. Ajo e mbajti postin gjatë mandatit të tij të tretë presidencial, i cili filloi më 10 janar 2025, pas zgjedhjeve të diskutueshme të 28 korrikut 2024. Deri në kapjen e presidentit, ajo shërbeu si autoriteti kryesor ekonomik i Venezuelës dhe ministre e naftës.
Opozita e Venezuelës pohon se zgjedhjet e vitit 2024 ishin të manipuluara dhe se Maduro nuk është një president i zgjedhur legjitimisht. Ata këmbëngulin se fituesi i vërtetë ishte ish-ambasadori Edmundo González Urrutia, një pozicion i mbështetur nga disa qeveri në rajon.
José Manuel Romano, një avokat kushtetues dhe analist politik, i tha CNN se pozicionet që ka mbajtur Rodríguez tregojnë se ajo është një figurë "shumë e shquar" brenda qeverisë venezueliane dhe dikush që gëzon "besimin e plotë" të presidentit.
"Zëvendëspresidentja ekzekutive e republikës është një operatore shumë efektive, një grua me aftësi të forta udhëheqëse për menaxhimin e ekipeve", tha Romano.
"Ajo është shumë e orientuar drejt rezultateve dhe ka ndikim të rëndësishëm mbi të gjithë aparatin qeveritar, përfshirë Ministrinë e Mbrojtjes. Kjo është shumë e rëndësishme të theksohet në rrethanat aktuale", shtoi ai.
Në rrugën drejt një mirëkuptimi me SHBA-në?
Disa orë pas kapjes së Maduros, dhe para se Rodríguez t'i drejtohej Këshillit Kombëtar të Mbrojtjes, Presidenti i SHBA-së Donald Trump tha në një konferencë për shtyp se Sekretari i Shtetit Marco Rubio kishte folur me zëvendëspresidentin. Sipas Trump, ajo dukej e gatshme të punonte me Uashingtonin në një fazë të re për Venezuelën.
“Ajo pati një bisedë me Marcon. Ajo tha: ‘Do të bëjmë çfarëdo që të nevojitet’. Mendoj se ajo ishte mjaft e sjellshme. Do ta bëjmë këtë siç duhet”, tha Trump.
Megjithatë, vërejtjet e Trump i habitën disa analistë, të cilët besojnë se Rodríguez nuk ka gjasa të bëjë lëshime ndaj Shteteve të Bashkuara.
“Ajo nuk është një alternativë e moderuar ndaj Maduros. Ajo ka qenë një nga figurat më të fuqishme dhe të linjës së ashpër në të gjithë sistemin”, tha për CNN Imdat Oner, një analist politikash në Institutin Jack D. Gordon dhe një ish-diplomat turk me bazë në Venezuelë.
“Ngjitja e saj në pushtet duket të jetë rezultat i një lloj mirëkuptimi midis Shteteve të Bashkuara dhe aktorëve kryesorë që përgatiten për një skenar pas Maduros. Në këtë kontekst, ajo në thelb do të shërbente si kujdestare derisa një udhëheqës i zgjedhur në mënyrë demokratike të merrte detyrën”, shtoi analistja.
Më herët në mëngjes, gjatë një interviste telefonike me VTV, Rodríguez tha se vendndodhja e Maduros dhe Flores ishte e panjohur dhe kërkoi prova se ata ishin gjallë. Më vonë gjatë pasdites, gjatë seancës së Këshillit Kombëtar të Mbrojtjes, ajo përshkallëzoi retorikën e saj, dënoi operacionin amerikan dhe, pavarësisht rrethanave, këmbënguli që Maduro të mbetet në krye të Venezuelës. "Ka vetëm një president në këtë vend, dhe emri i tij është Nicolás Maduro Moros", tha Rodríguez - tani, për shkak të ngjarjeve, fytyra më e dukshme e qeverisë./CNN