Lindja e Mesme në udhëkryq: Shpërthimet verbale të Trump dhe sfida e Netanyahut ndaj kërkesave për armëpushim
Një episod tensioni në resortin Bürgenstock të Zvicrës mjaftoi për të treguar sa të brishta janë negociatat mes SHBA-së dhe Iranit. Mediat iraniane raportuan se delegacioni i Teheranit po largohej nga salla e bisedimeve. Lajmi shkaktoi shqetësim të menjëhershëm mes pjesëmarrësve, sidomos në një moment kur zyrtarët iranianë dhe përfaqësuesit amerikanë po përpiqeshin të përcaktonin kuadrin e negociatave për programin bërthamor. Situata u qetësua vetëm pas disa orësh, kur një diplomat konfirmoi se delegacioni iranian mbetej i angazhuar në proces dhe nuk kishte ndërmend të largohej nga Zvicra.
Ngjarja konsiderohet një paralajmërim për vështirësitë që pritet të shoqërojnë fazën e dytë të negociatave gjatë dy muajve të ardhshëm. Objektivi është kthimi i armëpushimit aktual në një marrëveshje afatgjatë për çështjen bërthamore, por çdo deklaratë apo lëvizje politike mund të rrezikojë procesin.
Sipas analizës së Corriere della Sera, tre figura përbëjnë pengesat kryesore për arritjen e një marrëveshjeje: Donald Trump, Benjamin Netanyahu dhe Mojtaba Khamenei. Trump vazhdon të alternojë mes thirrjeve për dialog dhe deklaratave kërcënuese, ndërsa Netanyahu kërkon të sigurojë një fitore politike pas konfliktit. Nga ana tjetër, kampi i Khameneit e sheh veten më të fortë pas zhvillimeve të fundit dhe nuk ka ndërmend të bëjë lëshime që mund të interpretohen si dobësi.
Analistët vlerësojnë se administrata amerikane duhet të përcaktojë më qartë objektivat e saj. Nëse synimi është një marrëveshje e negociuar, kërcënimet publike dhe kërkesat maksimaliste mund ta bëjnë më të vështirë arritjen e saj. Ekspertët sugjerojnë se fokusi duhet të jetë te çështje konkrete, si kufizimi i pasurimit të uraniumit, verifikimi i angazhimeve iraniane dhe një kompromis realist për situatën në Liban.
Një tjetër pengesë lidhet me perceptimin që ka vetë regjimi iranian për pozicionin e tij. Në Teheran ekziston bindja se vendi ka dalë nga konflikti më i fortë se më parë, duke ruajtur ndikimin rajonal dhe rëndësinë strategjike të Ngushticës së Hormuzit. Për këtë arsye, udhëheqja iraniane e konsideron të vështirë të bëjë lëshime të mëdha në tryezën e negociatave pa dëmtuar narrativën e saj të “rezistencës fitimtare”.
Përfundimisht, suksesi i negociatave do të varet nga aftësia për të kapërcyer mosbesimin mes palëve: një administratë amerikane që dërgon sinjale kontradiktore, një qeveri izraelite që kërkon garanci të forta sigurie dhe një Iran që refuzon të trajtohet si palë e dobët në proces.