U rrëzua nga Turqia, u kërkua për vite nga rusët: dalin pamjet e rrënojave të avionit që ndezi krizën Moskë-Ankara
Nga YILMAZ BİLGEN
Data shënonte 24 nëntor 2015. Avioni luftarak rus, që ishte me mision në Siri, pasi bombardoi rajonin e Türkmendağıt dhe shkeli kufirin, u qëllua dhe u rrëzua nga dy avionë turq F-16. Njëri nga dy pilotët humbi jetën. Rusët e kërkuan për ditë të tëra vendndodhjen e rrënojave, por nuk arritën ta përcaktonin. Pas rënies së regjimit të Asadit, turkmenët gjetën mbetjet e avionit. Duke kaluar nëpër terrene të vështira dhe të minuara, arritëm deri te pjesët e tij në zonën e Fırınlıkut.
Data ishte 24 nëntor 2015. Avioni luftarak rus i tipit Sukhoi SU-24M/M2 Fencer, me mision në Siri, po bombardonte rajonin e Türkmendağıt kur, pasi shkeli kufirin, u qëllua dhe u rrëzua nga dy avionë turq F-16. Njëri prej pilotëve vdiq, ndërsa tjetri arriti të shpëtonte. Kjo ngjarje hyri në histori edhe si rasti kur një vend anëtar i NATO-s rrëzoi drejtpërdrejt një avion rus.
Forcat e Armatosura Turke e shpjeguan atë ngjarje historike duke thënë: “Pavarësisht se e paralajmëruam dhjetë herë brenda pesë minutave, avioni nuk hoqi dorë nga shkelja e kufirit dhe ne u detyruam ta rrëzonim.”
Kanë kaluar 11 vjet nga ajo ngjarje historike dhe gazeta Türkiye ka nxjerrë në dritë rrënojat e avionit rus, të cilat deri më sot nuk ishin filmuar. Në zonën e malit 45, në vendin e quajtur Fırınlık, u fotografuan pjesë të trupit, krahëve dhe municioneve të avionit Su-24. Në vendin ku ndodheshin mbetjet u arrit pas një ecjeje që zgjati për orë të tëra.
Beşir Kördi, i cili ka luftuar për shumë vite në Türkmendağı dhe pas luftës nisi të punojë në njësinë e Mbrojtjes Civile, tha se shumë persona, të maskuar si gazetarë, aktivistë apo studiues, kanë kërkuar rrënojat e avionit rus.
Kördi tregoi kështu atë që kishte përjetuar: “Rastin e fundit e pata para dy javësh, kur takova një person me motor në shpatet e malit 45. Ai nuk dinte as arabisht, as turqisht. E pyeta çfarë po kërkonte. U kap nga paniku dhe nisi të ikte. Para se të kisha mundësi të qëlloja, u zhduk nga sytë. Ju jeni të parët nga media botërore që keni arritur deri këtu.”
Në zonën e rrënojave folëm për ato ditë me Ömer Abdullah, komandantin e Brigadës Sultan Abdülhamid, një nga grupet e rezistencës në Türkmendağı. Ömer Abdullah tregoi se në Bayırbucak humbën qindra dëshmorë, mes tyre edhe vëllai i tij Zekeriya.
Duke thënë se kishte qenë dëshmitar i çdo çasti të rrëzimit të avionit, Abdullah u shpreh: “Rusët e morën hakun e avionit të rrëzuar duke goditur fshatrat turkmene dhe duke kryer masakra. Nuk lanë gur mbi gur. U përballëm me një masakër të tmerrshme.”
Gjenerali brigade në pension dhe ish-pilot ushtarak Hüseyin Fazla, duke vlerësuar rrëzimin e avionit, tha:
“Rrëzimi i atij avioni nuk ishte një vendim që mund të merrej lehtë. Ishte një vendim shumë i ndjeshëm, si për pasojat, ashtu edhe për realitetin e rajonit. Edhe pse vendimmarrësit ishin politikanët, nuk duhet harruar se në mekanizmat kritikë ushtarakë të asaj periudhe kishte edhe emra të lidhur me FETÖ-n. Sipas mendimit tim personal, ajo shkelje mund të ishte zgjidhur edhe pa u rrëzuar avioni rus.”