Takim urgjent i ministrave/ Kriza në Ceuta alarmon BE-në: Deri në 60 mijë migrantë dhe dhjetëra viktima
Bashkimi Evropian do të mbledhë urgjentisht ministrat e Brendshëm të martën, më 4 gusht, pas krizës së paprecedentë migratore në Ceuta, ku brenda pak ditësh dhjetëra mijëra persona kaluan nga Maroku drejt enklavës spanjolle në Afrikën e Veriut.
Vlerësimet e raportuara nga autoritetet spanjolle e vendosin numrin e hyrjeve mes 50 mijë dhe 60 mijë personave. Nëse shifra përfundimtare konfirmohet, kjo do të përbënte fluksin më të madh të mbërritjeve të parregullta të regjistruar në një territor të Bashkimit Evropian brenda një periudhe kaq të shkurtër.
Shumica e migrantëve mbërritën nga qyteti maroken Fnideq, duke kaluar me not drejt plazheve të Ceutës, veçanërisht në zonën e El Tarajalit. Të tjerë u përpoqën të kalonin pengesat kufitare, duke shkaktuar turma dhe përplasje të rënda.
Edhe bilanci i viktimave mbetet i paqartë. Associated Press ka raportuar të paktën 34 të vdekur, ndërsa raportime të mëvonshme të mbështetura te autoritetet spanjolle e kanë çuar numrin deri në 67. Shumë persona dyshohet se janë mbytur, ndërsa të tjerë kanë humbur jetën gjatë rrëmujës së krijuar pranë gardheve kufitare.
Kryeministri spanjoll Pedro Sánchez e cilësoi krizën si një sulm ndaj integritetit territorial të Spanjës dhe kërkoi dënimin më të fortë të organizatorëve. Ai ia atribuoi një pjesë të fluksit rrjeteve të trafikimit, të cilat dyshohet se keqinterpretuan një vendim të Gjykatës Supreme spanjolle të muajit korrik, duke përhapur pretendimin se migrantët që mbërrinin përmes detit nuk mund të ktheheshin menjëherë në Marok.
Sánchez kundërshtoi gjithashtu akuzat ndaj mënyrës së menaxhimit të krizës, duke folur për përhapje dezinformatash dhe duke deklaruar se shumica e personave që hynë në Ceuta janë kthyer tashmë në territorin maroken.
Kalimet masive u ndalën pas përforcimit të kufirit dhe vendosjes së një barriere lundruese rreth 500 metra të gjatë mes Ceutës dhe Marokut.
Kriza ka shkaktuar përplasje edhe brenda Bashkimit Evropian. Italia dhe Danimarka, të mbështetura nga Polonia dhe Suedia, kanë kritikuar mënyrën se si Spanja reagoi ndaj fluksit. Ndërkohë, 22 shtete anëtare kanë firmosur një letër të përbashkët, duke kërkuar masa të koordinuara për forcimin e kufijve të jashtëm të BE-së.
Vendimi për takimin urgjent të ministrave të Brendshëm u mor unanimisht gjatë një mbledhjeje të zhvilluar të shtunën mes përfaqësuesve të vendeve anëtare dhe ekspertëve të agjencisë evropiane të kufijve, Frontex. Synimi është arritja e një qëndrimi të përbashkët për menaxhimin e migracionit, mbrojtjen e kufijve dhe ndarjen e përgjegjësive mes shteteve.
Përmasat e krizës në Ceuta tejkalojnë ndjeshëm episodin e vitit 2021, kur rreth 8–10 mijë persona hynë në enklavë brenda 48 orësh, pas dobësimit të kontrolleve nga autoritetet marokene në kulmin e një përplasjeje diplomatike mes Rabatit dhe Madridit.
Fluksi aktual ditor konsiderohet më intensiv edhe se valët e mëdha të viteve 2015–2016, kur lufta në Siri shtyu qindra mijëra persona drejt Evropës. Hungaria regjistroi rreth 400 mijë kalime të parregullta gjatë vitit 2015, ndërsa ishulli grek i Lesbosit priti pothuajse gjysmë milioni persona, por mbërritjet ditore nuk arritën përmasat e raportuara tani në Ceuta.
Kriza po trajtohet jo vetëm si emergjencë humanitare, por edhe si provë për aftësinë e Bashkimit Evropian për të mbrojtur kufijtë e jashtëm dhe për të reaguar në mënyrë të bashkërenduar kur migracioni përdoret ose perceptohet si instrument presioni politik.
Takimi i 4 gushtit pritet të përcaktojë masat e ardhshme të BE-së, rolin e Frontex-it dhe nivelin e mbështetjes që do t’i ofrohet Spanjës për menaxhimin e krizës më të rëndë migratore që Ceuta ka përjetuar ndonjëherë.