BE po shqyrton përdorimin e Operacionit Mburoja në Ngushticën e Hormuzit

Monday, 16 March 2026 11:17

• Written by Mexhis

Ministrat e Jashtëm të BE-së do të diskutojnë sot mundësinë e vendosjes së misionit “Shield” në Ngushticën e Hormuzit për të mbrojtur anijet, tha shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, Kaya Kalas. “Është në interesin tonë që Ngushtica e Hormuzit të mbetet e hapur dhe për këtë arsye po diskutojmë gjithashtu se çfarë mund të bëjmë në lidhje me të nga ana evropiane”, u tha Kalas gazetarëve përpara një takimi të ministrave të jashtëm të BE-së në Bruksel.

Kalas përmendi disa mundësi, përfshirë përdorimin e misionit Aspides, i cili aktualisht është i vendosur në Detin e Kuq. Por për ta bërë këtë, është e nevojshme të modifikohet mandati aktual i këtij misioni, i cili fillimisht u vendos për të mbrojtur anijet tregtare në Detin e Kuq nga sulmet e rebelëve Huthi, aleatë të Iranit.

Presidenti Donald Trump rriti presionin mbi aleatët e SHBA-së dhe Kinën gjatë fundjavës për të dërguar anije luftarake në Ngushticën e Hormuzit, përmes së cilës kalon një e pesta e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë dhe nga e cila varen ekonomitë aziatike dhe evropiane.

Më 9 mars, Franca foli për një mision ndërkombëtar “thjesht mbrojtës” për të rihapur ngushticën, pa specifikuar nëse kjo duhet të bëhet si pjesë e misionit “Mburoja”. “Nëse duam të sigurojmë sigurinë në këtë rajon, gjëja më e thjeshtë do të ishte të përdorim misionin që kemi gati dhe ndoshta ta përshtatim pak”, -tha Kallas. “Ekziston edhe çështja e një koalicioni vullnetarësh në këtë drejtim, por duhet të shohim edhe se çfarë do të lejonte që Ngushtica e Hormuzit të hapet sa më shpejt të jetë e mundur”, shtoi ajo. 27 vendet mund të bien dakord më pas për “kritere” të përbashkëta, të pranueshme për SHBA-në, të cilat do t’u paraqiteshin iranianëve, shpjegoi një burim diplomatik.

Izraeli nis ofensivën në Libanin jugor: Divizioni 91 i IDF hyn thellë kundër Hezbollahut

Monday, 16 March 2026 10:46

• Written by Mexhis

Ushtria izraelite ka ndërmarrë një operacion të ri tokësor në Libanin jugor, duke hyrë më thellë në territor në një përshkallëzim të rëndësishëm të konfliktit me Hezbollahun. Operacioni po drejtohet nga Divizioni i 91-të i ushtrisë izraelite dhe synon, sipas deklaratave zyrtare, eliminimin e kërcënimeve pranë kufirit dhe krijimin e një shtrese shtesë sigurie për komunitetet në veri të Izraelit.

Para avancimit të trupave tokësore, ushtria izraelite realizoi bombardime intensive me artileri dhe sulme ajrore ndaj objektivave të Hezbollahut në Libanin jugor. Pas këtyre goditjeve, njësitë tokësore u futën në disa zona kufitare për të zgjeruar operacionin dhe për të goditur infrastrukturën e grupit të armatosur.

Megjithatë, sipas raportimit, operacioni nuk konsiderohet ende një pushtim i plotë i Libanit jugor si ai i vitit 2024. Forcat izraelite nuk po avancojnë deri në lumin Litani, që historikisht është parë si linja kryesore strategjike në operacionet ushtarake kundër Hezbollahut.

Ushtria izraelite deklaroi se ndërhyrja është një përgjigje ndaj rolit të Hezbollahut në luftë dhe ndaj kërcënimeve ndaj qytetarëve izraelitë në veri të vendit. Sipas ushtrisë, operacionet janë të dizajnuara për të neutralizuar pozicionet e grupit dhe për të parandaluar sulme të mëtejshme ndaj komuniteteve kufitare në rajonin e Galilesë.

Në të njëjtën kohë, ushtria po vazhdon misione mbrojtëse në Galile për të siguruar qytetet dhe fshatrat pranë kufirit, ndërsa paralajmëron se operacionet kundër Hezbollahut do të vazhdojnë në varësi të zhvillimeve në terren.

Autoritetet izraelite pretendojnë gjithashtu se një pjesë e madhe e arsenalit raketor të Hezbollahut është shkatërruar gjatë luftës. Sipas ushtrisë izraelite, rreth 85-90 për qind e raketave që grupi kishte para vitit 2023 janë neutralizuar gjatë operacioneve ushtarake.

Operacioni i fundit shihet si një përshkallëzim i ri në konfliktin rajonal që tashmë përfshin përplasje në disa fronte, mes tensioneve në rritje mes Izraelit, Hezbollahut dhe aleatëve të Iranit në rajon.

“Goditini fort iranianët”: Mesazhi i fortë i Mohammed bin Salman për Trumpin

Monday, 16 March 2026 10:46

• Written by Mexhis

Sipas The Jerusalem Post, Princi i Kurorës së Arabisë Saudite, Mohammed bin Salman, e ka këshilluar presidentin amerikan Donald Trump që “t’i godasë fort iranianët”, kanë thënë zyrtarë të Shtëpisë së Bardhë për gazetën New York Times në një raport të publikuar të dielën.

Kjo ndjek të njëjtën linjë me këshillën e mbretit të ndjerë saudit Abdullah, i cili sipas raportimeve i kishte thënë vazhdimisht Uashingtonit që “t’ia presë kokën gjarprit”.

Ndërkohë, Mohammed bin Salman dhe presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe, Mohammed bin Zayed, zhvilluan bisedime të hënën, mes pyetjeve në rritje nëse vendet e Gjirit do të vazhdojnë të shmangin një përballje të drejtpërdrejtë publike me Teheranin, raportoi Al-Arabiya.

Liderët deklaruan se “vazhdimi i sulmeve të padrejta të Iranit ndaj vendeve të Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit (GCC) përbën një përshkallëzim të rrezikshëm që kërcënon sigurinë dhe stabilitetin e rajonit”, theksohet në raport.

Ata shtuan gjithashtu se vendet e Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit do të vazhdojnë përpjekjet për të mbrojtur territoret e tyre dhe për të vënë në dispozicion të gjitha burimet e nevojshme për të mbështetur sigurinë e rajonit dhe për të ruajtur stabilitetin.

Vendet e Gjirit shmangin një sulm publik ndaj Iranit

Gjithashtu, pas dy javësh lufte dhe pavarësisht se Irani ka lëshuar më shumë se 2.000 raketa dhe dronë drejt vendeve të Gjirit, një sulm publik hakmarrës kundër Iranit ende nuk duket në horizont.

Sipas burimeve nga vendet e Gjirit që folën për gazetën The Jerusalem Post, një nga arsyet pse këto vende nuk kanë ndërmarrë një sulm duke marrë përgjegjësinë publike është shqetësimi i tyre për “ditën pas”.

Një tjetër arsye pse vendet e Gjirit hezitojnë të sulmojnë Iranin është frika nga një përshkallëzim i madh i sulmeve iraniane, përfshirë zgjerimin e listës së objektivave që mund të goditen me raketa dhe dronë.

The Guardian vë bast: Si lufta në Iran mund të çojë në rrëzimin e Trump

Monday, 16 March 2026 10:46

• Written by Mexhis

Nga Eduardo Porter/ Donald Trump është ende i bindur për suksesin e kapjes së Nicolás Maduro. Rrëmbimi i lehtë i presidentit venezuelas nuk i dha Trump vetëm kontrollin e naftës dhe burimeve kritike minerale të vendit. Kjo i lejoi atij të mbyste qeverinë e Kubës duke i mohuar asaj aksesin në energji, duke ngritur perspektivën joshëse se mund të rrëzojë një regjim komunist që e ka bezdisur Uashingtonin që nga viti 1959.

Trump është i bindur se ndërmarrja e tij e përbashkët me Izraelin në Iran do të jetë po aq e mirë. Breshëria e raketave dhe dronëve iranianë drejtuar ndaj Izraelit dhe fqinjëve arabë të Iranit nuk ka bërë asgjë për të ndryshuar mendjen e Trump se ai mund të fitojë, pavarësisht se si e përcakton ai “fitoren”.

Çfarëdo që t’u bëjë lufta tregjeve të energjisë, ekonomia amerikane mund ta përballojë. “Çmimet afatshkurtra të naftës, të cilat do të bien me shpejtësi kur shkatërrimi i kërcënimit bërthamor iranian të mbarojë, janë një çmim shumë i vogël për t’u paguar për SHBA-në dhe Botën, Sigurinë dhe Paqen”, vuri në dukje ai në mediat sociale dke shtuar: “VETËM BUDALLENJTË DO TË MENDONIN NDRYSHE!”

Ndjenja e Trumpit për pamposhtshmërinë është gjithashtu për shkak të faktit se politikbërja e tij e çrregullt, deri më tani, nuk ka shkaktuar aq shumë dëme sa kishte ai frikë në fillim. Pavarësisht murit të tij të tarifave, copëtimit të fuqisë punëtore federale, deportimit të punëtorëve emigrantë dhe sulmeve të tij të pamëshirshme ndaj Rezervës Federale, vetëm pak javë më parë ekonomistët kryesorë pyesnin veten nëse ekonomia mund të bënte më të vështirën: një ulje të butë nga epoka e inflacionit të lartë.

Shtetet e Bashkuara janë gjithashtu ndoshta më të izoluarat nga ekonomitë kryesore të përparuara ndaj një rritjeje të çmimit të energjisë. Importet e naftës bruto kanë rënë ndjeshëm teksa prodhimi vendas u rrit që nga fillimi i viteve 2000. Gazi natyror, çmimi vendas i të cilit nuk është aq i ndjeshëm ndaj rritjeve në tregjet globale, ka marrë një rol më të madh në furnizimin me energji.

Sot, nafta plotëson rreth 38% të konsumit të energjisë në SHBA, pothuajse 10 pikë përqindjeje më pak se gjatë krizës së naftës në vitin 1973, kur prodhuesit arabë të naftës ndaluan dërgesat në SHBA për ta ndëshkuar atë për mbështetjen e Izraelit në luftën e Yom Kippur. Ndërkohë, pjesa e gazit natyror është rritur nga 30% në 36%.

Tregjet evropiane u drodhën kur Irani mbylli ngushticën e Hormuzit, përmes së cilës rrjedhin 20% e dërgesave botërore të naftës, dhe u tkurrën kur Katari mbylli impiantet e gazit të lëngshëm. Megjithatë, në këtë anë të Atlantikut, matësi i preferuar i Trump për ekonominë amerikane, indeksi S&P 500, qëndron ende afër nivelit të tij më të lartë të të gjitha kohërave.

Por, sado lart që është ngritur Trump, ai megjithatë po përballet me disfatë. Jo me disfatë ushtarake kundër asaj që ka mbetur nga forcat e armatosura të Iranit. Ai është gati të mposhtet nga e vetmja fuqi ndonjëherë e aftë të ndalojë aventurat ushtarake amerikane: kundërshtimi i publikut amerikan.

Lufta ndaj Iranit ka qenë thellësisht jopopullore që nga fillimi, një kthesë e pazakontë për një komb që tenton të mbështesë dërgimin e fëmijëve për të luftuar, madje edhe nën justifikime të dyshimta. Efektet e saj ekonomike nuk do të ndihmojnë mbështetjen ndaj luftës në të ardhmen.

Dhe vetëmjaftueshmëria në energji nuk mund t’i izolojë plotësisht Shtetet e Bashkuara. Çmimi i naftës përcaktohet në tregjet globale, pavarësisht nëse vjen nga Teksasi apo Lindja e Mesme. Benzina ka arritur tashmë nivelin më të lartë që kur Trump mori detyrën, duke kaluar 3.50 dollarë për galon. Qeveria tani parashikon që çmimet me pakicë të benzinës do të kthehen në nivelin e tyre të vitit 2025 vetëm në vjeshtën e vitit 2027, ndërsa çmimi me pakicë i naftës do të mbetet mbi nivelin e tij të para luftës të paktën deri në fund të vitit të ardhshëm.

Kompanitë e kamionëve do t’ua kalojnë kryesisht klientëve rritjen e çmimeve. Fermerët që përballen me çmime më të larta të karburantit dhe plehrave gjithashtu do t’i fusin ata në çmimin e ushqimit. Shitësit me pakicë dhe linjat ajrore do të goditen gjithashtu nga rritja e kostove të karburantit.

E gjithë kjo padyshim do të shfaqet në leximin e marsit mbi inflacionin, i cili ishte stabilizuar në shkurt në një rritje prej 2.4% krahasuar me një vit më parë. Dhe e gjitha kjo do të pengojë uljen e normave të interesit nga Rezerva Federale. Ndërkohë, benzina e shtrenjtë ka të ngjarë të godasë shitjet e SUV-ve të dashura të amerikanëve.

E gjithë kjo do të godasë popullaritetin e Trump aty ku dhemb.

Presidenti i kupton këto rreziqe, prandaj po bën çmos për të ulur çmimet e naftës. Administrata zbuloi një plan për të siguruar cisternat dhe për t’i shoqëruar ato përmes ngushticës. Ajo hoqi dorë nga sanksionet kundër disa eksporteve ruse të naftës dhe po shqyrton mënyra për të zgjeruar prodhimin e naftës venezueliane, për të plotësuar çdo mungesë furnizimi.

Por përmbysja e rritjes më të madhe të çmimeve të naftës në më shumë se 3 dekada do të kërkojë më shumë se kaq. Ose lufta mbaron ose SHBA-të degradojnë aftësitë e Iranit deri në atë pikë sa vendi nuk mund të kërcënojë më cisternat e naftës që lëvizin përmes Hormuzit.

Trump, sipas deklaratave të tij publike, beson njëkohësisht se mund të arrijë “dorëzimin pa kushte” të Teheranit. Por këshilltarët e tij në Uashington duhet ta kenë mësuar deri tani se mund ta bombardosh një vend deri ta të bëhet copë-copë nga ajri dhe prapë të mos e fitosh luftën në planin afatgjatë. As Garda Revolucionare e Iranit dhe as Basij – institucione të urryera nga shumica e iranianëve – thjesht nuk do të heqin dorë nga armët e tyre dhe nuk do të rrezikojnë jetën e tyre. Pavarësisht se sa infrastrukturë iraniane është shkatërruar, ka mijëra luftëtarë të armatosur në terren të aftë të luftojnë dhe të mbështesin një regjim armiqësor në Teheran.

Trump mund të tërhiqet nga kërkesa për “dorëzimin pa kushte”, të shpikë terrene alternative për të pretenduar fitoren dhe për të sjellë flotën e tij në shtëpi. Por kjo vështirë se do të duket mirë. Si alternativë, ai mund të vendosë forca tokësore, një opsion që ai nuk e ka përjashtuar. Ose ai mund të vazhdojë të bombardojë, duke u zhvendosur në objektiva civile pasi të ketë mbaruar shkatërrimin e infrastrukturës ushtarake të Iranit.

Asnjëra nga këto qasje nuk është e shpejtë, megjithatë, që do të thotë se dhimbja ekonomike nga kjo luftë ka shumë të ngjarë të zgjasë. Dhe Trump mund të mësojë se, sado e lehtë të ishte kapja e Maduros, prerja e kokës së rivalëve të SHBA-së nuk është domosdoshmërisht një strategji fituese kudo në botë./  LAPSI.al