Kur fama nuk të mbron më: Mickey Rourke dhe mashtrimi i sigurisë perëndimore
Rasti i Mickey Rourke nuk është thjesht një histori personale falimenti, por një pasqyrë e ashpër e sistemit perëndimor të jetës, ku njeriu vlen sa kohë prodhon, argëton dhe gjeneron fitim; sapo dështon ekonomikisht ose shoqërisht, sistemi e braktis pa mëshirë.
Historia e Mickey Rourke, dikur një nga fytyrat më të forta dhe karizmatike të Hollivudit, sot shfaqet si një ironi tragjike e kohës moderne. Një aktor që ka mbajtur mbi supe role ikonike, që ka shijuar lavdinë, duartrokitjet dhe paratë, rrezikon të mbetet i pastrehë për shkak të një borxhi qiraje. Në një shoqëri që predikon “suksesin”, “ëndrrën amerikane” dhe “sigurinë individuale”, ky fakt nuk është thjesht skandal mediatik – është aktakuzë.
Sistemi perëndimor i jetës është ndërtuar mbi idenë se individi është i lirë dhe i mbrojtur përmes pasurisë, statusit dhe kontratave. Por kjo liri është kushtore. Ajo zgjat vetëm sa kohë je funksional për tregun. Kur fama venitet, kur mosha rritet, kur gabimet njerëzore dalin në pah dhe kur kapitali zvogëlohet, “siguria” shndërrohet në iluzion. As lavdia, as e kaluara artistike, as kontributi kulturor nuk kanë më peshë përballë një njoftimi tre-ditor për dëbim.
Rourke nuk është përjashtim. Ai është simbol. Simbol i një bote ku njeriu matet me bilanc bankar dhe jo me dinjitet. Në këtë sistem, shtëpia nuk është strehë, por produkt financiar; marrëdhënia njerëzore nuk është solidaritet, por kontratë; dhe dështimi nuk shihet si moment reflektimi, por si faj personal për t’u ndëshkuar. Edhe një shtëpi me vlerë historike, që dikur ka strehuar mendje krijuese si Raymond Chandler, sot shndërrohet në mjet presioni ligjor, pa asnjë ndjeshmëri humane.
Perëndimi ka ndërtuar një mit të rrezikshëm: se suksesi të mbron përjetë. Por jeta e Rourke tregon të kundërtën. Sistemi nuk njeh mirënjohje afatgjatë. Ai njeh vetëm pagesa mujore, penalitete dhe procedura gjyqësore. Edhe figura publike, edhe “ylli”, kur bie, bie vetëm. Dhe kjo vetmi është produkt i drejtpërdrejtë i një kulture që ka zëvendësuar komunitetin me individualizmin ekstrem.
Përjashtimi i tij nga një reality show për “sjellje të papranueshme” shton edhe një shtresë tjetër cinizmi: shoqëria që shijon skandalin, rrëzimin dhe degradimin e figurave publike, është e njëjta shoqëri që i kthen shpinën kur ato bien realisht në krizë. Spektakli vazhdon, njeriu humbet.
Në fund, rasti Mickey Rourke na detyron të pyesim: çfarë vlere ka një sistem që nuk di të mbrojë as ata që e kanë ushqyer me art, imazh dhe fitim? Dhe më thellë akoma: çfarë ndodh me njerëzit e zakonshëm, pa famë e pa emër, kur ky sistem i shtrydh dhe i hedh tutje?
Ky nuk është thjesht faliment i një aktori. Është faliment moral i një modeli jetese që e quan veten “të zhvilluar”, por që në momentin e dobësisë njerëzore tregohet i ftohtë, i pamëshirshëm dhe thellësisht i zbrazët.