Tuesday, 24 March 2026 12:35
“Italianët kanë vendosur. Dhe ne e respektojmë këtë vendim”, kështu ka reaguar përmes një video mesazhi në rrjetet sociale, kryeministrja e Italisë Giorgia Meloni pas rezultateve të referendumit që u zhvillua të dielën në Itali për nismën e qeverisë për ndryshimet kushtetuese.
Në mesazhin e saj, Meloni thotë se “do të ecim përpara, siç kemi bërë gjithmonë, me përgjegjësi, vendosmëri dhe respekt për popullin italian dhe për Italinë”.
Pjesëmarrja në votime ishte shumë më e lartë se sa pritej, në gati 60%, me votuesit që me sa duket u energjizuan nga një fushatë e ashpër që nxori në pah armiqësinë e thellë midis koalicionit të krahut të djathtë dhe magjistratëve të Italisë, që do të lërë plagë të qëndrueshme.
Rreth 50 magjistratë u mblodhën në gjykatën e qytetit jugor të Napolit për të ndjekur numërimin dhe filluan të këndonin himnin antifashist të rezistencës “Bella Ciao” kur u bë e qartë se qeveria kishte humbur.
Humbja ia heq Melonit aureolën e saj të të qenit fituese në sytë e elektoratit italian, pas katër vitesh fitoresh në një sërë sondazhesh lokale dhe kombëtare.
“Kur një udhëheqës humbet aftësinë e tij magjike, të gjithë fillojnë të dyshojnë tek ai, dhe ka një gjë që ata absolutisht nuk mund ta bëjnë. Ata nuk mund të pretendojnë se gjithçka është si zakonisht”, tha Matteo Renzi, i cili vetë dha dorëheqjen si kryeministër në vitin 2016 pasi humbi një referendum mbi agjendën e tij të reformës kushtetuese.
Në të kundërt, rezultati mund të rigjallërojë qendrën e majtë të fragmentuar, duke u dhënë dy partive më të mëdha të opozitës, Partisë Demokratike dhe Lëvizjes 5 Yje, shtysën për të krijuar një aleancë të gjerë për t’u përballur me bllokun konservator.
“Ia dolëm! Rroftë kushtetuta”, tha kreu i 5 Yjeve dhe ish-kryeministri Giuseppe Conte.
Koha e konkursit rezultoi sfiduese për Melonin, me italianët që shprehnin një mospëlqim të qartë ndaj aleatit të saj, Presidentit të SHBA-së Donald Trump, dhe kishin frikë se lufta SHBA-Izrael kundër Iranit do të rriste çmimet tashmë të larta të energjisë vendase.
Anketuesit thanë në prag të votimit se shumë nga ata që votuan “Jo” ka të ngjarë ta bëjnë këtë për të shprehur pakënaqësi ndaj administratës së Melonit, në vend që të merren me përmbajtjen e reformës shumë teknike.
Referendumi propozoi ndarjen e karrierave të gjyqtarëve dhe prokurorëve publikë, si dhe ndarjen e organit vetëqeverisës të magjistratëve në dy seksione, me anëtarë të zgjedhur me short në vend që të zgjidheshin. Qeveria argumentoi se ndryshimet ishin të nevojshme për ta bërë gjyqësorin më të përgjegjshëm për gabimet e tij dhe për të parandaluar fraksionet e motivuara politikisht nga kontrollimi i posteve të larta.
Sipas pranimit të vetë qeverisë, ndryshimet nuk do të kishin adresuar një nga problemet kryesore që prekin Italinë — një sistem ligjor famëkeqisht të ngadaltë që rëndon mbi ekonominë.
Politikanët italianë janë përpjekur në shumë raste të ndryshojnë aspekte të kushtetutës, por pothuajse gjithmonë kanë dështuar.
E shkruar pas Luftës së Dytë Botërore, karta themeluese e Republikës shpërndan qëllimisht pushtetin dhe kërkon konsensus të gjerë për çdo ndryshim. Kjo nga ana tjetër shpesh i transformon ndryshimet e propozuara në vendime kombëtare mbi qeverinë e asaj kohe.
Humbja e së hënës e lë Melonin të dobësuar në planin e brendshëm, ndërsa përballet me një ekonomi të ndenjur dhe vështirësi komplekse ndërkombëtare. Kjo gjithashtu mund të dobësojë pozicionin e saj në Evropë, ku më parë ajo shihej si një grua e paparashikueshme elastike dhe e qëndrueshme.
