Lidhje


Turqia shpëton Lindjen e Mesme? Ankaraja hap rrugën e negociatave SHBA–Iran për fundin e luftës!

 

Turqia po intensifikon përpjekjet diplomatike për të gjetur një “rrugëdalje” nga lufta mes SHBA-së dhe Iranit, duke shtyrë përpara negociata të mundshme mes dy palëve, në një moment kur konflikti rrezikon të përshkallëzohet më tej në të gjithë rajonin.

 

Sipas raportimit të Middle East Eye, Ankaraja po përpiqet të ndërtojë një front më të gjerë diplomatik, duke përfshirë vende evropiane dhe arabe, me qëllim të balancojë ndikimin e Izraelit mbi vendimmarrjen e Uashingtonit dhe të shtyjë drejt një zgjidhjeje përmes dialogut.

 

Burime turke bëjnë të ditur se qeveria e Presidentit Recep Tayyip Erdoğan po punon aktivisht për të krijuar kanale komunikimi mes SHBA-së dhe Iranit, përfshirë edhe forma të negociatave indirekte, si pjesë e një strategjie për të shmangur një përplasje të drejtpërdrejtë dhe afatgjatë.

 

Në thelb të kësaj nisme është ideja e një “off-ramp” diplomatik – pra një mekanizëm që do t’u lejojë palëve të tërhiqen nga përshkallëzimi pa humbur plotësisht pozicionet e tyre politike apo ushtarake.

 

Raporti thekson se Turqia është e shqetësuar se konflikti mund të dalë jashtë kontrollit dhe të përfshijë të gjithë Lindjen e Mesme, duke sjellë pasoja të rënda ekonomike, energjetike dhe të sigurisë, jo vetëm për rajonin, por edhe për Evropën.

 

Ankaraja ka avantazhin se ruan marrëdhënie funksionale si me SHBA-në, ashtu edhe me Iranin, çka e vendos në një pozicion unik për të ndërmjetësuar. Megjithatë, përpjekjet diplomatike përballen me pengesa serioze, përfshirë mosbesimin e thellë mes palëve dhe ndikimin e faktorëve të tjerë rajonalë.

 

Në sfond, zhvillimet e fundit tregojnë se edhe aktorë të tjerë ndërkombëtarë dhe rajonalë po kërkojnë një zgjidhje diplomatike, ndërsa lufta ka hyrë në një fazë të rrezikshme, me pasoja të dukshme në tregjet globale dhe stabilitetin rajonal.

 

Nëse këto përpjekje do të japin rezultat, mbetet e paqartë, por një gjë është e sigurt: Turqia po përpiqet të shmangë një përshkallëzim që mund të ndryshojë rrënjësisht balancat gjeopolitike në Lindjen e Mesme.


Dita 24 - Çfarë ka ndodhur sot në luftën mes SHBA & Izraelit dhe Iranit?

 

Lufta e nisur nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli kundër Iranit hyri në ditën e saj të 24-të të hënën.

 

Të dielën, Irani paralajmëroi se do të godiste sistemet energjetike dhe të ujit të vendeve fqinje në Gjirin Persik nëse Presidenti amerikan Donald Trump do të zbatonte kërcënimin për të sulmuar rrjetin elektrik të Iranit, një veprim që do të përbënte një përshkallëzim serioz të luftës. Afati 48-orësh i vendosur nga Trump për Iranin që të rihapë Ngushticën e Hormuzit ose të përballet me sulme ndaj centraleve energjetike përfundon në orën 23:44 GMT të së hënës — 03:14 të mëngjesit të së martës sipas kohës së Iranit.

 

Të hënën, bursat në Kinë dhe Hong Kong ishin në rrugë për ditën më të keqe në pothuajse një vit, pasi përshkallëzimi i luftës në Lindjen e Mesme rriti frikën për stagflacion dhe tronditi tregjet financiare globale.

 

Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Keir Starmer, ka bërë thirrje për një mbledhje emergjente më vonë gjatë ditës, ndërsa pasojat ekonomike të luftës po shtohen.

 

Ndërkohë, sulmet kanë vazhduar në Iran, Izrael dhe vendet e Gjirit. Ja çfarë po ndodh:

 

Në Iran


Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) kërcënoi me kundërpërgjigje nëse centralet energjetike do të goditeshin, duke paralajmëruar se do të sulmonte centralet në Izrael si dhe ato që furnizojnë bazat amerikane në rajon.

 

Ushtria izraelite tha se ka ndërmarrë një valë të gjerë sulmesh që synonin infrastrukturën në Teheran. Shpërthime të fuqishme u raportuan në pjesët qendrore, jugore dhe lindore të kryeqytetit. Pamje të verifikuara nga Al Jazeera tregojnë kolona zjarri dhe tymi mbi qytetin Karaj, në perëndim të Teheranit, pas një sulmi ajror.

 

Një person u vra në një sulm SHBA-Izrael ndaj një transmetuesi radiofonik AM 100 kilovat të Radiotelevizionit të Republikës Islamike të Iranit në qytetin portual jugor Bandar Abbas, sipas agjencisë Mehr.

 

Një sulm ajror rrafshoi ndërtesa banimi në qytetin Urmia në veriperëndim të Iranit, ndërsa ekipet e shpëtimit po kërkojnë për persona nën rrënoja, sipas Nour News.

 

Në një postim në platformën X, Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) tha se kishte goditur një objekt prodhimi motorësh turbinë në provincën Qom, që sipas saj përdorej për komponentë dronësh dhe avionësh të lidhur me IRGC.

 

Në Gjirin Persik


Arabia Saudite: Ministria e Mbrojtjes tha se dy raketa balistike u lëshuan drejt Riadit; njëra u interceptua, ndërsa tjetra ra në një zonë të pabanuar. Një zëdhënës i IRGC deklaroi se forcat e tij sulmuan bazën ajrore Prince Sultan në Arabinë Saudite.

 

Emiratet e Bashkuara Arabe: Zyra e Medias në Abu Dhabi njoftoi se një shtetas indian pësoi lëndime të lehta nga mbeturinat që ranë në zonën al-Shawamekh pasi sistemet e mbrojtjes ajrore interceptuan një raketë balistike që synonte kryeqytetin. Të hënën, Emiratet thanë se po “i përgjigjen një kërcënimi me raketa nga Irani”.

 

Katari: Shtatë persona u vranë më 22 mars në një rrëzim helikopteri në ujërat territoriale të Katarit për shkak të një defekti teknik gjatë një “detyre rutinë”, sipas Ministrisë së Mbrojtjes. Katër prej viktimave ishin pjesëtarë të forcave të armatosura të Katarit, ndërsa tre nga Turqia.

 

Bahreini: Një zëdhënës i IRGC tha se forcat e tij sulmuan Flotën e Pestë të SHBA-së në Bahrein me raketa dhe dronë.

 

Kuvajti: Agjencia KUNA raportoi se Drejtoria e Përgjithshme e Aviacionit Civil ka paraqitur një ankesë zyrtare në Organizatën Ndërkombëtare të Aviacionit Civil për “shkelje të hapësirës ajrore dhe sulme ndaj infrastrukturës aeroportuale” nga Irani, duke i cilësuar këto incidente si shkelje të hapur të konventave ndërkombëtare dhe rrezik serioz për pasagjerët dhe personelin.

 

Në SHBA


Senatori demokrat Chuck Schumer, lider i pakicës në Senat, bëri thirrje për ndalimin e operacionit ushtarak amerikan kundër Iranit në një postim në X.

 

Senatori Tim Kaine nga Virxhinia shkroi se Trump po “dërgon djemtë dhe vajzat tona në luftë” sepse nuk ka pranuar ende humbjen në zgjedhjet e vitit 2020.

 

Në Izrael


Alarmet u aktivizuan në zonën e Jerusalemit dhe Izraelit qendror, ndërsa u raportuan shpërthime.

 

Numri i të plagosurve nga sulmi iranian i së shtunës ndaj qyteteve Dimona — ku ndodhet objekti kryesor bërthamor i Izraelit — dhe Arad është rritur, me të paktën 180 persona të lënduar.

 

Në Irak dhe Liban


Libani: Të paktën 1,029 persona janë vrarë nga sulmet izraelite që nga 2 marsi, sipas autoriteteve libaneze. Organizata Botërore e Shëndetësisë dhe autoritetet shëndetësore libaneze thanë se më shumë se 100 prej viktimave janë fëmijë.

 

Iraku: Të paktën 60 persona janë vrarë deri tani, sipas autoriteteve. Shumica ishin pjesëtarë të forcave pro-iraniane të Mobilizimit Popullor. Një anëtar i huaj i ekuipazhit u vra në një sulm ndaj cisternave pranë një porti irakian, sipas zyrtarëve të sigurisë portuale.


Harta e Al Jazeera: Mbi 2,500 të vrarë deri tani nga lufta SHBA & Izrael me Iranin

 

Një hartë e publikuar nga Al Jazeera paraqet bilancin e viktimave nga përplasjet e fundit mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit në të gjithë Lindjen e Mesme.

 

Sipas të dhënave të përditësuara deri të hënën, 23 mars, humbjet më të mëdha janë regjistruar në Iran, ku raportohen 1,500 të vrarë dhe 18,551 të plagosur.

 

Bilanci i viktimave në vendet e prekura nga sulmet është si më poshtë:

 

Iran: 1,500 të vdekur, 18,551 të plagosur
Liban: 1,001 të vdekur, 2,854 të plagosur
Katar: 16 të plagosur
Emiratet e Bashkuara Arabe: 8 të vdekur, 160 të plagosur
Oman: 3 të vdekur, 15 të plagosur
Irak: 61 të vdekur, dhjetëra të plagosur
Kuvajt: 6 të vdekur, dhjetëra të plagosur
Bahrein: 2 të vdekur, dhjetëra të plagosur
Arabia Saudite: 2 të vdekur, dhjetëra të plagosur
Siri: 4 të vdekur
Jordani: 28 të plagosur
Izrael: 18 të vdekur, 4,697 të plagosur
Ushtria amerikane: 13 të vdekur, 200 të plagosur
Territoret palestineze: 4 të vdekur

 

Të dhënat tregojnë për një përshkallëzim të ndjeshëm të konfliktit në rajon, me pasoja të rënda humanitare dhe një bilanc në rritje viktimash në disa shtete.


Trump ofendon presidentin e Izraelit ‘ Patetik!’ për mosfaljen e Netanyahut

 

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, lëshoi të dielën një sulm të ashpër ndaj Presidentit të Izraelit, Isaac Herzog, duke e quajtur atë “të dobët dhe patetik” dhe duke e akuzuar se ka gënjyer lidhur me një premtim për të falur kryeministrin Benjamin Netanyahu.

 

“Ai më ka thënë shumë herë, më shumë se një herë, se do ta falte, dhe më gënjeu,” tha Trump për Channel 14 të Izraelit, duke shtuar se Herzog “nuk është një lider”.

 

Ai argumentoi se gjyqi i vazhdueshëm për korrupsion ndaj Netanyahut është një shpërqendrim nga përpjekjet e luftës.

 

“Bibi duhet të përqendrohet te lufta, jo te marrëzitë,” u shpreh ai.

 

Trump e ka ngritur vazhdimisht këtë çështje. Më herët ai e ka quajtur Herzog “një person të dobët dhe të padobishëm” dhe e ka akuzuar se po e përdor çështjen e faljes si levë politike.

 

Një zyrtar i lartë izraelit e kundërshtoi versionin e Trump, duke thënë se Herzog nuk ka bërë kurrë një premtim të tillë dhe se u kishte komunikuar këshilltarëve të Trump se do ta shqyrtonte kërkesën në përputhje me procedurat ligjore.

 

Netanyahu përballet me akuza të vjetra për korrupsion në vend, që lidhen me përfitime dhe favore që dyshohet se i ka marrë në këmbim të favoreve rregullatore, veprimeve legjislative dhe mbështetjes diplomatike për biznesmenë të pasur dhe pronarë mediash.

 

Sa i përket luftës me Iranin, Trump refuzoi të sqarojë nëse forcat amerikane synojnë të godasin apo të marrin nën kontroll infrastrukturën iraniane të naftës dhe gazit, duke thënë vetëm se nuk mund të përgjigjet në këtë fazë.

 

Sulmet SHBA-Izrael ndaj Iranit nisën më 28 shkurt dhe raportohet se kanë shkaktuar të paktën 1,300 viktima, përfshirë edhe udhëheqësin suprem të atëhershëm, Ajatollah Ali Khamenei.

 

Irani është kundërpërgjigjur me sulme me dronë dhe raketa, duke shënjestruar Izraelin, Jordaninë, Irakun dhe vendet e Gjirit që strehojnë baza ushtarake amerikane.


Lideri i opozitës izraelite: Izraeli duhet të vazhdojë luftën me Iranin edhe nëse SHBA-ja tërhiqet

 

Lideri i opozitës izraelite, Avigdor Lieberman pas komenteve të presidentit të SHBA-së, Donald Trump, në lidhje me "bisedimet konstruktive" me Teheranin, bëri thirrje sot për vazhdimin e luftës me Iranin edhe nëse SHBA-ja tërhiqet, transmeton Anadolu.

 

"Nëse SHBA-ja del nga lufta, ne duhet të vazhdojmë. Nga perspektiva jonë, rrëzimi i regjimit është thelbësor", tha Lieberman, kreu i partisë "Yisrael Beytenu", në hapjen e takimit të fraksionit të partisë së tij, siç raportohet nga e përditshmja "Yedioth Ahronoth".

 

Lieberman kritikoi ashpër qeverinë izraelite, duke thënë se ajo po përqendrohet në çështjet e brendshme legjislative ndërsa kërcënimet e sigurisë vazhdojnë. "Ndërsa banorët e veriut dëgjojnë një sirenë sulmi ajror çdo disa minuta, Parlamenti do të diskutojë fatin e popullit të Izraelit dhe zgjerimin e kompetencave të gjykatave rabinike. Kjo është çmenduri absolute", tha ai.

 

Trump tha sot se ka urdhëruar një shtyrje 5-ditore të të gjitha sulmeve ndaj termocentraleve dhe infrastrukturës energjetike iraniane, duke përmendur bisedime "shumë të mira dhe produktive" me Teheranin gjatë dy ditëve të fundit.

 

"Kam kënaqësinë të njoftoj se SHBA-ja dhe Irani kanë patur gjatë dy ditëve të fundit, biseda shumë të mira dhe produktive në lidhje me një zgjidhje të plotë dhe totale të armiqësive tona në Lindjen e Mesme”, tha Trump në platformën e tij të mediave sociale Truth Social.

 

Trump shtoi se bazuar në “rrjedhën dhe tonin e këtyre bisedave të thella, të detajuara dhe konstruktive, të cilat do të vazhdojnë gjatë gjithë javës”, ai i ka udhëzuar Departamentit të Mbrojtjes të shtyjë të gjitha sulmet ushtarake kundër termocentraleve dhe infrastrukturës energjetike iraniane për një periudhë pesë-ditore.

 

Pauza varet nga suksesi i takimeve dhe diskutimeve të vazhdueshme, shtoi ai.

 

Përshkallëzimi rajonal ka vazhduar të shpërthejë që kur SHBA-ja dhe Izraeli nisën ofensivë të përbashkët ndaj Iranit më 28 shkurt, duke vrarë deri më tani mbi 1.340 njerëz, përfshirë udhëheqësin e atëhershëm suprem Ali Khamenei.

 

Teherani është hakmarrë me sulme me dronë dhe raketa që kanë shënjestruar Izraelin, së bashku me Jordaninë, Irakun dhe vendet e Gjirit që strehojnë asete ushtarake amerikane, duke shkaktuar viktima dhe dëme në infrastrukturë ndërsa kanë prishur tregjet globale dhe aviacionin.

 

XS
SM
MD
LG