Lidhje


Fitoi zgjedhjet në Hungari - Peter Magyar zotohet të luftojë korrupsionin dhe të ndryshojë kushtetutën

 

Fituesi i zgjedhjeve hungareze, Peter Magyar, u zotua të hënën se do të ndryshojë kushtetutën në një përpjekje për të rivendosur standardet demokratike, pas një fitoreje dërrmuese që ai tha se tregoi se Hungaria dëshironte të ishte plotësisht e ankoruar në Evropë pas vitesh luftimesh me Brukselin.

 

Shumica super prej dy të tretash që partia hungareze e qendrës së djathtë Tisza siguroi në zgjedhjet e së dielës do të thotë se ajo do të ketë dorë të lirë për të forcuar sundimin e ligjit dhe potencialisht për të zhbllokuar miliarda dollarë nga fondet e Bashkimit Evropian, por analistët thonë se do të duhet të zbatojë vërtet reforma për të përfituar.

 

Kryeministri nacionalist në largim Viktor Orban , në pushtet për 16 vjet, e kishte larguar Hungarinë nga rrjedha kryesore e BE-së, ndërkohë që mbante lidhje të ngrohta me Rusinë pavarësisht luftës në Ukrainë . Ai u përplas vazhdimisht me Brukselin për sundimin e ligjit dhe të drejtat e njeriut, duke rezultuar në ngrirjen e miliarda eurove në fonde.

 

Magyar tha në një konferencë për shtyp se qeveria e tij do të ketë shumë detyra urgjente, përfshirë ndryshimin e kushtetutës për të kufizuar numrin e mandateve që dikush mund të shërbejë si kryeministër në dy.

 

“Ne do të bëjmë gjithçka për të rivendosur sundimin e ligjit, demokracinë pluraliste dhe sistemin e kontrolleve dhe balancave”, tha ai.

 

Magyar tha se amendamenti kushtetues do të zbatohej për Orbanin, që do të thotë se ai nuk mund të bëhet përsëri kryeministër.

 

“Ai pati një mundësi të shkëlqyer për të bërë gjëra të mëdha në interesin kombëtar për të siguruar që Hungaria të bëhej një vend evropian në zhvillim… Ai nuk e shfrytëzoi këtë shans, por e abuzoi atë”, tha ai.

 

Kritikët e Orbanit thonë se koha e tij në detyrë pati stanjacion ekonomik, izolim ndërkombëtar dhe oligarkë që grumbulluan pasuri. Mbështetësit e tij thonë se Orbani – i cili siguroi mbështetje publike nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump, Rusia dhe udhëheqësit e ekstremit të djathtë në Evropë – mbrojti sovranitetin dhe vlerat tradicionale të Hungarisë.

 

Magyar tha se rezultati i zgjedhjeve tregoi se Hungaria kishte vendosur të “ndryshonte regjimin” dhe të zgjidhte një rrugë pro-evropiane.

 

“Populli hungarez dje, saktësisht 23 vjet pas referendumit për anëtarësimin tonë në BE, konfirmoi vendin e Hungarisë në Evropë”, tha ai.

 

Udhëheqësi i Tiszës i bëri thirrje Presidentit Tamas Sulyok, i cili mbështetet nga partia Fidesz e Orbanit, që të sigurojë që transferimi i pushtetit të ndodhë sa më shpejt të jetë e mundur. Ai gjithashtu përsëriti kërkesën e tij që Sulyok të japë dorëheqjen.

 

Presidenti i Hungarisë, një figurë kryesisht ceremoniale, duhet të mbledhë një parlament të ri brenda 30 ditëve nga zgjedhjet. Ligjvënësit më pas zgjedhin një kryeministër të ri.


Franca dhe Britania iniciativë shumëkombëshe për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit

 

Franca dhe Mbretëria e Bashkuar do të organizojnë një konferencë të vendeve me të njëjtat ide që synojnë rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, tha presidenti francez Emmanuel Macron.

 

Ai e përshkroi iniciativën si një “mision shumëkombësh paqësor”.

 

Në një postim për X, Macron tha se diskutimet do të trajtonin gjithashtu aftësitë bërthamore të Iranit dhe situatën në Liban.

 

“Ky mision rreptësisht mbrojtës, i ndarë nga palët ndërluftuese në konflikt, synon të vendoset sapo ta lejojnë rrethanat”, tha ai.

 

Macron shtoi se Franca ishte e gatshme të “luante rolin e saj të plotë”.


Irani e quan bllokadën amerikane të Hormuzit “pirateri” - Rrezik global për naftën dhe ekonominë botërore

 

Forcat e armatosura të Iranit dënuan të hënën kufizimet e SHBA-së mbi transportin detar në Ngushticën e Hormuzit si të paligjshme dhe “që përbëjnë pirateri”, duke paralajmëruar se do të zbatojnë kontrollin mbi rrugën ujore strategjike nëse masat vazhdojnë.

 

Një zëdhënës ushtarak tha se Irani do të zbatojë një “mekanizëm të përhershëm” për të kontrolluar ngushticën dhe paralajmëroi se nëse portet iraniane kërcënohen, asnjë port në Gjirin Persik ose në Gjirin e Omanit nuk do të mbetet i sigurt. Komentet erdhën pasi Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha se bllokada do të fillonte të hënën në orën 10:00 të mëngjesit sipas kohës lindore, pas dështimit të bisedimeve të fundjavës midis Uashingtonit dhe Teheranit.

 

Komanda Qendrore e SHBA-së sqaroi më vonë se bllokada do të zbatohej vetëm për anijet që udhëtonin për në ose nga portet iraniane, dhe jo për anijet e përgjithshme që kalonin nëpër ngushticë.

 

Ky veprim mund të largojë një vëllim të konsiderueshëm nafte nga tregjet globale . Irani eksportoi rreth 1.84 milion fuçi në ditë në mars dhe afërsisht 1.71 milion fuçi në ditë deri më tani në prill, sipas të dhënave të transportit detar. Analistët thonë se bllokimi i këtyre dërgesave do të shtrëngonte furnizimin global, shkruan Ynet.

 

Në të njëjtën kohë, vëllime të mëdha të naftës iraniane mbeten të depozituara në det, me më shumë se 180 milionë fuçi të mbajtura në anije cisterna, duke zbutur potencialisht ndërprerjet e menjëhershme të furnizimit.

 

Transporti detar përmes Ngushticës së Hormuzit një rrugë kyçe për rreth 20% të eksporteve globale të naftës dhe gazit është reduktuar ndjeshëm që nga fillimi i konfliktit. Shumë anije cisternë e kanë shmangur zonën, megjithëse disa anije kanë rifilluar së fundmi lëvizjen e kufizuar pas një armëpushimi të përkohshëm.

 

Reagimi ndërkombëtar ndaj veprimit të SHBA-së ka qenë i kujdesshëm.

 

Kina bëri thirrje për qetësi dhe përmbajtje, duke thënë se stabiliteti në ngushticë është në interesin e përbashkët të bashkësisë globale dhe duke sinjalizuar gatishmërinë për të punuar me të gjitha palët për të siguruar sigurinë energjetike.

 

Britania tha se nuk do të mbështeste një bllokadë. Kryeministri Keir Starmer tha se rihapja e ngushticës ishte një përparësi dhe se vendi nuk do të përfshihej në konflikt.

 

Ministri i Jashtëm i Turqisë, Hakan Fidan, tha se si Shtetet e Bashkuara ashtu edhe Irani duken seriozë për arritjen e një armëpushimi, por paralajmëroi se një ndërprerje e bisedimeve – veçanërisht për pasurimin e uraniumit – mund të prishë zinxhirët globalë të furnizimit nëse ngushtica mbyllet.

 

Ministria e Ekonomisë e Gjermanisë paralajmëroi se konflikti mund të ndikojë në ekonominë më të madhe të Evropës gjatë pjesës tjetër të vitit 2026, duke përmendur rreziqet e çmimeve të larta të qëndrueshme të energjisë, ndërprerjeve të furnizimit dhe tendosjeve më të gjera ekonomike edhe në rast të një zgjidhjeje.

 

Analistët thonë se situata mbetet shumë e paqëndrueshme, me rreziqe që përfshijnë sulme të mundshme ndaj transportit detar ose infrastrukturës energjetike në Gjirin Persik, si dhe pasoja më të gjera ekonomike nëse konflikti përshkallëzohet më tej.


Britania e Madhe refuzon të bashkohet me bllokadën e Trump ndaj Iranit

 

Britania e Madhe nuk do t’i bashkohet bllokadës ushtarake të propozuar nga Presidenti amerikan Donald Trump ndaj porteve të Iranit në Ngushticën e Hormuzit.

 

Lajmi është konfirmuar nga BBC, ndërsa një zëdhënës i qeverisë britanike theksoi se Londra nuk do të përdorë anije apo trupa detare për të bllokuar portet iraniane.

 

Megjithatë, Mbretëria e Bashkuar do të vazhdojë praninë e saj ushtarake në rajon, përmes anijeve për pastrimin e minave dhe kapaciteteve kundër dronëve.

 

Kryeministri Keir Starmer, gjatë vizitës në vendet e Gjirit, ka zhvilluar takime me liderë rajonalë për të diskutuar përpjekjet diplomatike dhe ruajtjen e armëpushimit.

 

Qeveria britanike thekson se prioritet mbetet garantimi i lirisë së lundrimit dhe mbajtja e hapur e Ngushticës së Hormuzit, një korridor kyç për ekonominë globale dhe stabilitetin e çmimeve.


Lufta në Iran, Bloomberg: Eksportet e naftës së Arabisë Saudite në Kinë do të përgjysmohen!

 

Furnizimet e naftës së Arabisë Saudite për Kinën në maj mund të bien me rreth gjysmë deri në 20 milionë fuçi krahasuar me rreth 40 milionë fuçi në prill, raportoi Bloomberg, duke cituar burime.

 

Rënia është për shkak të një rritjeje të ndjeshme të çmimeve pas vendimit të Saudi Aramco për të rritur çmimet e eksportit në nivele rekord për shkak të konfliktit përreth Iranit dhe mbylljes efektive të Ngushticës së Hormuzit, thanë burimet.

 

Disa furnizime po ridrejtohen përmes portit të Detit të Kuq të Yanbusë, megjithëse kapaciteti i tij është i pamjaftueshëm për të kompensuar vëllimet e mëparshme të eksportit, sipas raportit.

 

Më 11 prill, Irani dhe Shtetet e Bashkuara zhvilluan disa raunde bisedimesh në Islamabad. Siç njoftuan më vonë Teherani dhe Uashingtoni, palët nuk arritën të arrinin një marrëveshje për një zgjidhje afatgjatë të konfliktit për shkak të një numri mosmarrëveshjesh. Detajet e një raundi të ri të mundshëm bisedimesh mbeten të panjohura. Më 12 prill, Trump njoftoi se marinat e SHBA-së dhe të vendeve të tjera do të fillonin një bllokadë të Ngushticës së Hormuzit.

XS
SM
MD
LG