Rusia frenon projektin bërthamor të Iranit: Rosatom pezullon punimet pas bombardimeve

Wednesday, 04 March 2026 14:03

• Written by Mexhis

Korporata shtetërore bërthamore e Rusisë, Rosatom, ka ndaluar punimet e ndërtimit në njësitë e reja të termocentralit bërthamor të Iranit në qytetin portual të Bushehrit për shkak të sulmit ajror amerikano-izraelit ndaj Iranit, tha të martën shefi i saj Alexei Likhachev.

Likhachev kishte paralajmëruar më parë për kërcënimin që paraqesin sulmet pranë objekteve bërthamore iraniane dhe tha se shpërthimet mund të dëgjoheshin “vetëm kilometra larg” nga centrali, megjithëse vetë objekti nuk ishte në shënjestër.

Puna është ndalur në vendet e ndërtimit të njësisë së dytë dhe të tretë të centralit, u tha ai gazetarëve.

“Është e vështirë të parashikohet rrjedha e mëtejshme e ngjarjeve, duke pasur parasysh operacionet ushtarake në vazhdim kundër Iranit, por njerëzit tanë do të qëndrojnë atje gjithsesi dhe ky objekt do të jetë ndër prioritetet tona”, tha ai.

Likhachev tha se nuk kishte komunikim telefonik ose elektronik me udhëheqjen e industrisë bërthamore iraniane, por kontakti me kolegët në vendin e ndërtimit mbeti.

Rreth 639 personel rus mbeten në Iran dhe disa që ishin tashmë në kryeqytetin Teheran po largohen, tha Likhachev. Gati 100 punëtorë dhe familjet e tyre u evakuuan të shtunën, kur filluan sulmet amerikane dhe izraelite ndaj Iranit, dhe Likhachev tha se evakuimet e stafit do të vazhdonin gjatë pushimeve të sulmeve ajrore.

Kolaps i kontrolluar” në Teheran? Pse SHBA & Izraeli po godasin Gardën, por jo ushtrinë iraniane?

Wednesday, 04 March 2026 14:03

• Written by Mexhis

Ndërsa raketat amerikane dhe izraelite vijojnë të godasin bazat e Gardws Revolucionare tw Iranit dhe milicisë Basij, një qetësi e pazakontë mbizotëron në kampet e ushtrisë së rregullt iraniane, e njohur si Artesh. Analistët e sigurisë e interpretojnë këtë si pjesë të një strategjie të qëllimshme të Uashingtonit për një “kolaps të kontrolluar” të strukturës së pushtetit në Teheran.

Sipas vlerësimeve, sulmet nuk janë të rastësishme, por ndjekin një logjikë të qartë ndarjeje: në shënjestër janë “pretorianët” e regjimit teokratik – IRGC dhe Basij – ndërsa ushtria e rregullt është lënë pothuajse jashtë goditjeve direkte. Qëllimi i mundshëm është dobësimi i shtyllave ideologjike dhe represive të regjimit, duke shmangur një përplasje të drejtpërdrejtë me strukturën tradicionale ushtarake të vendit.

Për të kuptuar këtë qasje, ekspertët kthehen te Revolucioni Islamik i Iranit. Pas rrëzimit të Shahut, Ruhollah Khomeini krijoi Gardën Revolucionare si një forcë paralele ndaj Artesh-it, nga frika se ushtria e trajnuar nga Perëndimi mund të organizonte grusht shteti. Kjo “strukturë e dyfishtë” institucionalizoi rivalitetin mes dy forcave.

Sipas Kushtetutës së Republikës Islamike, ushtria është përgjegjëse për mbrojtjen e integritetit territorial, ndërsa IRGC ka për mision ruajtjen e Revolucionit dhe arritjeve të tij. Me kalimin e viteve, Garda Revolucionare u shndërrua në një “shtet brenda shtetit”, duke kontrolluar programin e raketave, operacionet jashtë vendit dhe sektorë kyç të ekonomisë.

Sot, kjo ndarje historike shihet si “thembrë e Akilit” e regjimit – një dobësi që SHBA dhe Izraeli duket se po përpiqen ta shfrytëzojnë.

Tre shtyllat në shënjestër

Sulmet e fundit janë përqendruar në tre objektiva kryesore:

Garda Revolucionare (IRGC) – Me rreth 190 mijë trupa aktive, ajo kontrollon arsenalin e dronëve dhe raketave të Iranit si dhe rrjetin e aleatëve rajonalë, përfshirë Hezbollah. Goditjet kanë synuar bazat detare, komandën dhe burimet financiare të saj, me synimin për të paralizuar aftësinë operacionale dhe mbështetjen për grupet përfaqësuese.

Basij – Milicia paramilitare me rreth 600 mijë anëtarë të gatshëm për mobilizim, konsiderohet krahu kryesor i represionit të brendshëm. E themeluar në vitin 1979 nga Khomeini, ajo ka luajtur rol kyç në shtypjen e protestave dhe në mobilizimet gjatë luftës Iran-Irak.

Strukturat e sigurisë dhe policore – të cilat mbështesin kontrollin e brendshëm dhe stabilitetin e regjimit.

Në kontrast, Artesh nuk është përfshirë drejtpërdrejt në përballje madhore, çka ka nxitur spekulime se Uashingtoni mund të shpresojë në një “distancim” të saj nga regjimi i Ajatollahut në rast të përshkallëzimit të mëtejshëm.

Alarm në Mesdhe: Irani godet Turqinë – NATO e neutralizon raketën në ajër

Wednesday, 04 March 2026 14:03

• Written by Mexhis

Një raketë balistike e lëshuar nga Irani, e cila po i drejtohej hapësirës ajrore turke, është rrëzuar nga mbrojtja ajrore e NATO-s në Mesdheun lindor, njoftoi Ministria e Mbrojtjes e Turqisë.

Sipas autoriteteve turke, raketa kishte kaluar fillimisht nëpër hapësirën ajrore të Irakut dhe Sirisw përpara se të neutralizohej. Nuk raportohen viktima apo të lënduar nga incidenti.

Në deklaratën zyrtare, ministria theksoi se Turqia mbetet e përkushtuar ndaj stabilitetit dhe paqes rajonale, por është plotësisht e aftë të mbrojë territorin dhe qytetarët e saj nga çdo kërcënim, pavarësisht burimit apo origjinës.

“Të gjitha hapat e nevojshëm për të mbrojtur territorin dhe hapësirën tonë ajrore do të ndërmerren me vendosmëri dhe pa hezitim. E drejta jonë për t’iu përgjigjur çdo akti armiqësor të drejtuar kundër vendit tonë është e rezervuar”, thuhet në reagim.

Ankaraja u bëri gjithashtu thirrje të gjitha palëve të përmbahen nga veprime që mund të përshkallëzojnë më tej konfliktin në rajon. Ministria konfirmoi se Turqia do të zhvillojë konsultime me NATO-n dhe aleatët e saj pas incidentit.

Ngjarja shënon përshkallëzimin më të fundit në konfliktin në zgjerim në Lindjen e Mesme. Para nisjes së sulmeve nga SHBA dhe Izraeli ndaj Iranit, Turqia – anëtare e NATO-s dhe fqinje e Iranit – kishte kërkuar për javë të tëra nga Uashingtoni dhe Teherani të arrinin një marrëveshje në kuadër të negociatave për programin bërthamor dhe aftësitë raketore të Iranit, duke paralajmëruar se rajoni nuk mund të përballonte destabilizim të mëtejshëm.

Kush është Mojtaba Hosseini, djali i Khameneit dhe udhëheqësi i ri suprem i Iranit

Wednesday, 04 March 2026 14:03

• Written by Mexhis

Zgjedhjet presidenciale të vitit 2009 në Iran u kthyen në një masakër. Votimi u manipuluar në favor të konservatorit Mahmud Ahmadinejad dhe njerëzit dolën në rrugë për të protestuar me miliona. Kujtoj një rrugë me dymbëdhjetë korsi dhe dhjetë kilometra e gjatë, plot iranianë që brohorisnin emrin që kishin zgjedhur në kutitë e votimit: «Moussavi, Moussavi».

Nga turma ngjitej një energji e fuqishme, por paqësore. Ishte si të ngjante një gulçim në fyt. Nuk kisha parë kurrë diçka kaq masive as më parë, as më pas. Vetëm atë ditë mund të ishin të paktën dy milionë njerëz. E quajtën protestën «Valë e Gjelbër», në nder të ngjyrës së Islamit, dhe ishte momenti i fundit kur Republika Islamike mund të kishte ruajtur legjitimitetin popullor. Demonstruesit nuk kërkonin të bëheshin proamerikanë apo të heqnin dorë nga pavarësia. Shumë prej tyre mbështetnin madje një hierarki civile-religjioze. Por ata donin të kishin zë në të ardhmen e vendit dhe të respektoheshin.

Megjithatë, sistemi i ajatollahëve i shtypi. Marshimet u sulmuan nga banda me motorë. Mijëra u vranë dhe u arrestuan. Dënimet me vdekje ishin të tmerrshme. Influencerët që sot e mbushin internetin e diasporës u larguan nga vendi në ato javë. Moussavi, i cili gjithmonë kishte përulur turbantin, është ende i burgosur në shtëpi.

Organizimin e manipulimeve dhe koordinimin e shtypjes e bëri një klerik rreth të dyzetave. Ai e transformoi degën rinore të Gardës Revolucionare në makinën e represionit të brendshëm që sot njihet si Basij. Mbante turbantin e zi, të lejuar vetëm për ata që mund të pretendojnë prejardhje të gjakut (të vërtetë ose të trilluar) nga Profeti. Quhej Mojtaba Hosseini Khamenei. Ishte djali i dytë i Udhëheqësit Suprem Ali Khamenei.

Shtatëmbëdhjetë vjet më vonë, mbrëmë, ai mori vendin e babait si udhëheqës i Republikës Islamike. Ai është pasardhësi. Dhe, si i tillë, tashmë është në shënjestër të Izraelit. Këtë e tha qartë ministri i Mbrojtjes, Katz, në orët e para të mëngjesit të 4 marsit: «Çdo lider i emëruar do të jetë një objektiv i pashmangshëm për eliminim».

Me këtë emërim, Republika humb edhe hipokrizinë e emrit të saj. Njeriu që ndihmoi ta shndërrojë Republikën në një diktaturë, tani e bën atë trashëgimore. Babai ka punuar mirë për t’i hapur rrugën. Ka grumbulluar pushtetin, i ka dhënë kontroll mbi konglomerate të mëdha ekonomike. Mojtaba Khamenei thuhet se kontrollon 40% të ekonomisë kombëtare. Gardistët e Revolucionit i janë besnikë. Basij mbeten një bastion. Nëse Donald Trump shpresonte se pas vdekjes së ajatollahut të vjetër do të vinte dikush më i butë në pushtet, mbeti i zhgënjyer. Me Mojtaban, asgjë në Iran nuk mund të ndryshojë.

Si babai në kohën e tij, edhe trashëgimtari 56-vjeçar duhet të promovojë zyrtarisht në gradën e ajatollahut për të marrë vendin e babait. Ka studiuar teologji në seminaret e Qom-it, por ende nuk ka aftësitë e nevojshme fetare. Nuk ka rëndësi. Është mësuar të injorojë rregullat. Ka sfida më të mëdha përpara: lufta, opozita e brendshme, kriza ekonomike dhe rreziku për t’u vrarë.

Vetë procedura e emërimit mbetet ende mister. Presidenti Masoud Pezeshkian kishte njoftuar të dielën se pasardhësi do të shpallej «edhe brenda dy-tre ditësh». E mbajti fjalën. Arriti të japë ndjesinë se sistemi vazhdon të funksionojë, pavarësisht se nuk ka mbrojtje ajrore dhe spiunët kanë infiltruar rrjetin. SHBA dhe Izraeli u përpoqën të pengonin zgjedhjen. Të hënën u shkatërrua në Teheran selia e Asamblesë së Ekspertëve, një lloj Gjykate Kushtetuese që duhej të zgjidhte pasardhësin. Mbrëmë u shkatërrua një zyrë e Asamblesë në Qom dhe më pas një pallat në Teheran, ku sipas izraelitëve «po mbahej mbledhja për të zgjedhur pasuesin e Ali Khamenei». Kishin gabuar. Por ndjekja e Mojtabës, ka të ngjarë, vazhdon./CorrieredellaSera