Lidhje


Irani konfirmon vdekjen e Ali Larijanit - Drejtonte Iranin pas vrasjes së Ali Khameneit

 

Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare të Iranit konfirmoi sonte vdekjen e kreut të tij, Ali Larijani. Konfirmimi erdhi disa orë pasi qeveria izraelite njoftoi se ai ishte vrarë në një sulm të synuar në Teheran.

 

Llogaria e Ali Larijani në Platformën X postoi një mesazh drejtuar popullit të Iranit, “muslimanëve dhe popujve të lirë të të gjithë botës”, siç raportohet, në të cilin Larijani përshkruhet si një “martir”.

 

Sipas njoftimit nga Këshilli Suprem i Sigurisë Kombëtare të Iranit, djali i Ali Larijani, një zyrtar i Këshillit dhe disa truproja u vranë gjithashtu në sulmin e “mëngjesit”.

 

Kush ishte Ali Larijani

 

Kreu i aparatit të sigurisë së Iranit, kaloi shumë vite në “hijen” e pushtetit përpara se lufta me Izraelin dhe Shtetet e Bashkuara ta katapultonte atë në ballë si një figurë qendrore në aparatin vendimmarrës.

 

Izraeli njoftoi se kishte vrarë njeriun që sfidoi bombardimet javën e kaluar për të marrë pjesë në një demonstratë në rrugët e Teheranit.

 

Pas vdekjes së Ajatollah Ali Khameneit, ai ishte “udhëheqësi de facto i regjimit iranian, veçanërisht gjatë dy javëve të fundit. Por edhe para kësaj, ai konsiderohej personi që merrte vendimet dhe drejtonte fijet”, tha sot një zyrtar ushtarak izraelit i paidentifikuar.

 

Larijani është personi që drejtoi sulmet në rajon dhe urdhëroi sulmet kundër Izraelit dhe vendeve të Gjirit, sipas të njëjtit burim.

 

Si kreu i Këshillit të Sigurisë Kombëtare, Ali Larijani, 68 vjeç, e gjeti veten në zemër të politikës dhe diplomacisë bërthamore të Iranit, pasi kaloi disa vite në periferi. Me aftësinë e tij për të kombinuar besimin ideologjik dhe pragmatizmin, ai kishte fituar besimin e Khameneit, duke vulosur një karrierë në ushtri, media dhe parlament.

 

Që nga vdekja e Khameneit më 28 shkurt, në ditën e parë të luftës, ai ka qenë anëtari i udhëheqjes iraniane që ka dhënë mesazhe lufte kundër SHBA-së dhe Izraelit, duke paralajmëruar se Irani do të luftojë “me çdo kusht” dhe duke akuzuar Donald Trumpin se po e tërheq “popullin amerikan në një luftë të padrejtë ” .

 

Kandidat në zgjedhjet presidenciale të vitit 2005, ai u la mënjanë nga kundërshtari i tij populist Mahmoud Ahmadinejad. Më pas ai u bë kryetar i parlamentit nga viti 2008 deri në vitin 2020, përpara se kandidatura e tij për zgjedhjet presidenciale të viteve 2021 dhe 2024 të refuzohej nga Këshilli i Gardës Revolucionare.

 

Në vitin 2015, Larijani mbështeti marrëveshjen historike ndërkombëtare me fuqitë e mëdha për të kontrolluar programin bërthamor të Teheranit, të cilën Donald Trump e hodhi poshtë tre vjet më vonë duke tërhequr SHBA-në.

 

“Pragmatisti” Larijani

 

Në mars të vitit 2025, përpara se bisedimet iraniano-amerikane të ndërpriteshin nga lufta e shkaktuar nga sulmi izraelit, ai paralajmëroi për rrezikun e shtytjes së Teheranit drejt një programi bërthamor ushtarak.

 

Disa javë pas luftës Iran-Izrael në qershor 2025, ai u emërua kreu i organit kryesor të sigurisë kombëtare, të cilin e kishte kryesuar njëzet vjet më parë, duke marrë përsipër koordinimin e strategjisë së mbrojtjes dhe mbikëqyrjen e programit bërthamor.

 

Kthimi i Ali Larijani u pa si një ndryshim drejt pragmatizmit në menaxhimin e politikës së sigurisë së Iranit. Që atëherë, ai ka qenë gjithnjë e më i pranishëm në skenën diplomatike.

 

Në fund të janarit, ai u zgjodh për t’u takuar me Vladimir Putinin në Moskë, ndërsa zhvilloi gjithashtu bisedime me zyrtarë nga vendet e Gjirit që donin të ulnin tensionet me Uashingtonin.

 

Ali Larijani vazhdimisht përsëriste se negociatat me fuqitë perëndimore duhet të kufizohen në programin bërthamor dhe argumentonte se pasurimi i uraniumit është e drejtë sovrane e Iranit.


SHBA mesazh paralajmërues ambasadave të saj në gjithë botën

 

Departamenti Amerikan i Shtetit u ka kërkuar të gjitha përfaqësive diplomatike të SHBA-së në mbarë botën që të nisin “menjëherë” vlerësime emergjente të sigurisë.

 

Sipas një kabllogrami diplomatik të dërguar të martën dhe të siguruar nga Washington Post, ky urdhër vjen për shkak të “situatës në zhvillim në Lindjen e Mesme dhe rrezikut të pasojave të mundshme”.

 

Dokumenti thekson nevojën për rishikim të menjëhershëm të masave të sigurisë, në një moment kur tensionet në rajon mbeten të larta.

 

Megjithëse në javët e fundit udhëzime të ngjashme u janë dërguar ambasadave amerikane në Lindjen e Mesme, urdhri i së martës përbën herën e parë që një kërkesë e tillë shtrihet në të gjitha ambasadat e SHBA-së në botë.

 

Kabllogrami mban firmën e Sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, dhe lidhet drejtpërdrejt me shqetësimet për sigurinë në kuadër të luftës me Iranin.


Emaili i Epstein që përmend ISIS-in trazon rrjetin - Dokumenti nga ‘Epstein Files’ në qendër të vëmendjes

 

Një dokument i publikuar në arkivin e njohur si “Epstein Files” ka rikthyer në qendër të vëmendjes komunikimet elektronike të financierit amerikan Jeffrey Epstein, duke nxitur reagime të shumta në rrjetet sociale.

 

Bëhet fjalë për një email të datës shtator 2016, i indeksuar me kodin EFTA00819212, i cili përfshihet në materialet e publikuara nga autoritetet amerikane në kuadër të transparencës mbi dosjen Epstein. Dokumenti përmban një shkëmbim mes Epstein dhe biznesmenit Tom Pritzker.

 

Në përmbajtjen e këtij komunikimi përmenden disa organizata dhe zhvillime në Lindjen e Mesme, përfshirë ISIS-in, al-Nusra dhe al-Qaeda. Në një nga frazat e emailit citohet se “SHBA i jep një lloj kalimi ISIS-it drejt Palmyrës”, ndërsa në një tjetër pjesë përmenden një sërë grupesh të armatosura në rajon.

 

Dokumenti është pjesë e një voluminoze arkive me miliona faqe që janë bërë publike nga Departamenti Amerikan i Drejtësisë, ku përfshihen komunikime, kontakte dhe materiale të tjera të lidhura me aktivitetin dhe rrjetin e Epstein.

 

Pas publikimit dhe riqarkullimit të këtij fragmenti, ai është shpërndarë gjerësisht në platforma të ndryshme online, duke u shoqëruar me interpretime dhe diskutime mbi përmbajtjen e tij.

 

Arkivi “Epstein Files” vazhdon të analizohet nga media dhe përdorues të ndryshëm, ndërsa dokumente të veçanta, si ky email, po tërheqin vëmendje të veçantë për shkak të referencave që përmbajnë ndaj zhvillimeve ndërkombëtare.


Lufta në Iran: Çfarë po ndodh në ditën e 18-të të sulmeve SHBA–Izrael?

 

Lufta SHBA–Izrael kundër Iranit vazhdon të përshkallëzohet, ndërsa sulmet ndaj disa qyteteve po vrasin civilë, përfshirë një foshnjë të porsalindur dhe motrën e tij dyvjeçare në qytetin Arak.

 

Konflikti është zgjeruar, pasi Irani ka kundërpërgjigjur ndaj aseteve amerikane në vendet fqinje, ndërsa Izraeli ka kryer bombardime në Libanin jugor kundër grupit të armatosur Hezbollah, i mbështetur nga Irani.


Lufta ka shtyrë ndjeshëm në rritje çmimet e naftës, ka ndërprerë transportin detar në Ngushticën e Hormuzit dhe ka zhvendosur miliona civilë në të gjithë rajonin.

 

Një hetim i Amnesty International zbuloi se SHBA është përgjegjëse për sulmin që vrau të paktën 170 persona, përfshirë më shumë se 160 vajza, në një shkollë fillore në Minab, Iran.

 

Ja çfarë dimë:

 

Në Iran


Sulmet ndaj qyteteve iraniane: Një seri shpërthimesh të mëdha u raportuan në veri të Teheranit pranë kompleksit të Pallatit Saadabad, pas sulmeve të mëparshme në Teheranin qendror, Karaj, Shahriar dhe Shiraz.


Një foshnjë tre-ditëshe dhe motra e tij dyvjeçare ishin ndër të vrarët në një sulm SHBA–Izrael që goditi shtëpinë e tyre në qytetin Arak, sipas Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC). Në sulm u vranë gjithashtu nëna dhe gjyshja e fëmijëve, sipas kanalit iranian në anglisht Press TV.
Kundërpërgjigjja dhe qëndrimi iranian: Presidenti iranian Masoud Pezeshkian ka mbrojtur të drejtën e Teheranit për vetëmbrojtje, duke thënë se Irani nuk e nisi luftën dhe nuk do të dorëzohet ndaj “ngacmuesve”.


Shkolla fillore iraniane: Hetimi i Amnesty International konfirmoi se një sulm amerikan mbi një shkollë fillore iraniane vrau të paktën 170 persona, shumica vajza nxënëse.


Rritja e viktimave: Të paktën 1,444 persona janë vrarë dhe 18,551 janë plagosur nga sulmet SHBA–Izrael ndaj Iranit që nga 28 shkurti.

 

Në Gjirin Persik


Fusha e naftës në Emiratet e Bashkuara Arabe: Qeveria e Fujairah tha se shpërtheu një zjarr në zonën industriale të naftës pas një sulmi me dronë. Mbetje nga një raketë e interceptuar vranë një person në zonën Bani Yas të Abu Dhabit. Viktima ishte shtetas pakistanez.


Mbyllja e hapësirës ajrore në Emirate: Emiratet njoftuan gjithashtu mbyllje të përkohshme të hapësirës ajrore për shkak të raketave dhe dronëve.
Katari: Ministria e Mbrojtjes e Katarit tha se një raketë u interceptua, ndërsa më pas u raportua një zjarr i kufizuar në një zonë industriale nga mbetje raketash. Më herët, Katari tha se kishte interceptuar 13 nga 14 raketa balistike të lëshuara nga Irani.


Kuvajti: Garda Kombëtare rrëzoi një dron për të rritur sigurinë dhe mbrojtur objektet jetike. Më herët, u arrestuan 14 kuvajtianë dhe 2 libanezë të lidhur me Hezbollah, të dyshuar për një plan sabotimi.


Bahreini: Njoftoi se ka neutralizuar 129 raketa dhe 221 dronë që nga fillimi i luftës.


Arabia Saudite: Ministria e Mbrojtjes tha se 12 dronë u interceptuan në rajonin lindor.

 

Në Izrael

 

Mesazh për Nowruz: Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu u dërgoi urime iranianëve për festën e Nowruzit.


Sulm i Hezbollahut: Hezbollah tha se sulmoi qytetin Nahariya në veri të Izraelit, ku një person u plagos.


Fragmente raketash në Jeruzalem: Policia izraelite tha se gjeti fragmente raketash pranë vendeve të shenjta, përfshirë zonat pranë Xhamisë Al-Aksa dhe Kishës së Varrit të Shenjtë.


Ministri i Mbrojtjes Israel Katz tha se të zhvendosurit libanezë nuk do të lejohen të kthehen në shtëpi derisa veriu i Izraelit të jetë i sigurt. Mbi një milion libanezë janë zhvendosur që nga fillimi i sulmeve. Komentet erdhën pasi ushtria izraelite njoftoi “operacione tokësore të kufizuara” në Liban.

 

Në SHBA


Trump dhe Ngushtica e Hormuzit: Presidenti Donald Trump i bëri presion Mbretërisë së Bashkuar dhe Francës që të ndihmojnë në sigurimin e transportit detar në Ngushticën e Hormuzit, e cila është mbyllur nga Irani.


Refuzimi i Europës: Gjermania deklaroi se nuk do t’i bashkohet luftës, ndërsa BE tha se nuk ka “oreks” për të dërguar trupa.


Trump e quan Iranin “tigër prej letre”: Ai tha se Irani ka mbyllur Ngushticën “për armiqtë tanë”.


Mbështetja e Vance: Zëvendëspresidenti JD Vance mbështeti Trumpin, duke thënë se i beson atij për të menaxhuar situatën.


Udhëtimi në Kinë: Trump shtyu me një muaj vizitën në Kinë, duke thënë: “Kemi një luftë në zhvillim.”

 

Në Liban


Sulmet e Hezbollahut: Hezbollah tha se sulmoi trupat dhe mjetet izraelite në disa qytete kufitare.


Evakuime: Banorëve të një fshati në jug të Libanit iu kërkua të largohen përpara një sulmi të afërt.


Një milion të zhvendosur: Autoritetet libaneze thanë se mbi një milion njerëz janë zhvendosur.


Reagimi gjerman: Kancelari Friedrich Merz e quajti ofensivën tokësore të Izraelit “gabim” që do të përkeqësojë situatën humanitare.

 

Në Irak


Sulm ajror në Bagdad: Katër persona u vranë dhe disa u plagosën në lagjen Jadriya.


Sulm me dron në hotel: Një dron shkaktoi zjarr në një hotel luksoz në Zonën e Gjelbër, ndërsa një sulm me raketë ndaj ambasadës amerikane u neutralizua.


Vrasja e një komandanti: Grupi Kataib Hezbollah njoftoi se komandanti i tij Abu Ali al-Askari është vrarë.


Reagimi i qeverisë: Qeveria irakiane i dënoi sulmet si “akte terroriste”.

 

Efektet globale ekonomike


Tregjet financiare dhe energjia: Lufta ka tronditur tregjet globale, me çmimet e naftës që janë rritur me rreth 50%. Nafta Brent arriti në 106 dollarë për fuçi.


Japonia: Japonia ka nisur të çlirojë rezervat strategjike të naftës pas sinjaleve nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë.


Afganistani akuzon Pakistanin për sulm ajror në Kabul, raportohet për qindra viktima

 

Afganistani ka akuzuar Pakistanin për një sulm ajror që, sipas autoriteteve afgane, goditi një spital rehabilitimi në kryeqytetin Kabul, duke shkaktuar të paktën 400 të vdekur dhe rreth 250 të plagosur, përcjell DW.

 

Zëvendëszëdhënësi i qeverisë afgane, Hamdullah Fitrat, deklaroi në rrjetet sociale se sulmi ndodhi rreth orës 21:00 sipas kohës lokale dhe shkatërroi pjesë të mëdha të spitalit me kapacitet prej 2 mijë shtretërish. Sipas tij, shumica e viktimave ishin pacientë të shtruar në këtë institucion.

 

Edhe zëdhënësi tjetër i qeverisë, Zabihullah Mujahid, konfirmoi se të vrarët dhe të plagosurit ishin pacientë të spitalit.

 

Nga ana tjetër, Pakistani i ka hedhur poshtë këto akuza. Ministri i Informacionit, Attaullah Tarar, deklaroi se ushtria pakistaneze ka kryer “sulme ajrore precize” duke synuar objekte ushtarake në Kabul dhe në provincën lindore Nangarhar, dhe jo zona civile.

 

Ngjarja vjen pas përplasjeve të fundit në kufirin mes dy vendeve, ku sipas autoriteteve afgane u vranë katër persona, si dhe në një kohë kur Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara u ka bërë thirrje autoriteteve talebane të intensifikojnë luftën kundër terrorizmit.

 

Ky incident shënon një përshkallëzim të mëtejshëm të tensioneve mes Afganistanit dhe Pakistanit, të cilat kanë nisur që prej muajit të kaluar dhe kanë përfshirë përplasje ndërkufitare dhe sulme ajrore reciproke.

XS
SM
MD
LG