Edhe Trump ndërron pllakën "Nuk kishim qëllim ndryshimin e regjimit në Iran!" – Paralajmëron tërheqjen e SHBA nga lufta

Thursday, 02 April 2026 11:06

• Written by Mexhis

Donald Trump e filloi fjalimin e tij duke lavdëruar NASA-n për nisjen e misionit Artemis II , përpara se të kalonte në një vlerësim të gjerë të luftës me Iranin.

Duke iu drejtuar popullit amerikan nga Shtëpia e Bardhë, presidenti amerikan pretendoi se forcat amerikane dhe izraelite i kanë dhënë Teheranit goditje “të shpejta, vendimtare dhe dërrmuese”, duke folur për “fitore që pak veta i kanë parë ndonjëherë”.

Ai tha, “Marina e Iranit është zhdukur, forca e saj ajrore është në rrënoja”, duke shtuar se lidershipi i vendit është neutralizuar kryesisht dhe se struktura komanduese e Gardës Revolucionare “po shkatërrohet tani”.

Trump pohoi gjithashtu se SHBA-të po punonin për të shkatërruar aftësitë e Iranit me dronë dhe raketa, ndërsa përsëriti se që nga viti 2015 ai ishte zotuar të mos e lejonte kurrë Teheranin të pajisej me armë bërthamore.

Duke iu referuar sulmeve të qershorit, ai vuri në dukje se fillimisht kërkoi një zgjidhje diplomatike, megjithatë – siç tha ai – udhëheqja iraniane i hodhi poshtë iniciativat e tij, duke çuar në fund në sulmet ndaj objekteve bërthamore në qershor, në mes të luftës me Izraelin.

Sipas Donald Trump , Irani ishte “një hap larg” nga blerja e një bombe bërthamore, ndërsa objektet e goditura nga bombarduesit B-2 janë dëmtuar në një masë të tillë sa “do të duhen muaj për t’i restauruar ato”.

Presidenti amerikan vlerësoi se objektivat kryesore strategjike të operacioneve janë “pranë përfundimit”, ndërsa la të hapur mundësinë e sulmeve të reja të rënda.

“Nëse shohim lëvizjen më të vogël në drejtim të armëve bërthamore, do t’i godasim përsëri shumë fort”, paralajmëroi ai, duke shtuar se SHBA-të do të vazhdojnë të veprojnë “shumë agresivisht” gjatë “dy deri në tre javëve” të ardhshme, ndërsa kontaktet do të vazhdojnë paralelisht.

Në të njëjtën kohë, ai u përpoq të shkëputte operacionet nga qëllimi i ndryshimit të regjimit, duke theksuar se “ndryshimi i regjimit nuk ishte kurrë një qëllim”, megjithëse – siç tha ai – “në praktikë kjo ka ndodhur tashmë”, pasi “shumica e udhëheqësve të tyre janë vrarë”.

Në të njëjtën kohë, ai përsëriti se SHBA-të nuk kanë varësi energjetike nga Lindja e Mesme, duke theksuar se prania e saj në rajon nuk është e lidhur me naftën.

“Nuk kemi nevojë për naftën e tyre. Nuk kemi nevojë për asgjë që kanë ata”, tha ai, duke theksuar se përfshirja e SHBA-së është në mbështetje të aleatëve të saj.

Në të njëjtin kontekst, ai argumentoi se përgjegjësia për sigurimin e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit duhet t’u përkasë vendeve që varen nga ana energjetike nga rajoni dhe jo Shteteve të Bashkuara.

“Nuk ka asnjë arsye që ne ta bëjmë këtë”, tha ai, duke u bërë thirrje aleatëve të marrin iniciativën për të mbrojtur kalimin kritik detar.

Në mbyllje, Trump pohoi se “SHBA-të i kanë të gjitha kartat” dhe se Irani “nuk ka asnjë”, ndërsa e përshkroi Republikën Islamike si “një ish-ngacmues të Lindjes së Mesme”, duke theksuar se “nuk është më kështu”.

TRONDITJE GLOBALE! – Trump drejt daljes nga NATO, aleanca në prag shpërbërjeje!

Thursday, 02 April 2026 11:06

• Written by Mexhis

Pas vitesh sulmesh për efikasitetin e saj dhe sulmesh ndaj anëtarëve të saj si shpërdorues të paligjshëm, Donald Trump tani duket në prag të bërjes së asaj që dikur ishte e paimagjinueshme: tërheqjes së SHBA-së nga NATO.

Një veprim i tillë do të sinjalizonte një tërmet politik për arkitekturën perëndimore të sigurisë të krijuar pas Luftës së Dytë Botërore dhe që i rezistoi konfrontimit të Luftës së Ftohtë me Bashkimin Sovjetik përpara se të zgjerohej pas rënies së komunizmit të Evropës Lindore në vitin 1989.

Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut, emri zyrtar i aleancës, u krijua në vitin 1949 me një bërthamë fillestare prej 12 anëtarësh, duke përfshirë SHBA-në, Britaninë, Francën, Kanadanë dhe Danimarkën dhe që atëherë është zgjeruar duke përfshirë 32 vende.

Qëllimi i saj fillestar ishte të siguronte një mburojë kundër komunizmit sovjetik, i cili atëherë konsiderohej si ekspansionist agresiv.

Por kjo u mbështet gjithashtu nga një mendim se mungesa e sigurisë kolektive kishte qenë çelësi i dështimit për të penguar Hitlerin në vitet 1930, teksa Gjermania naziste aneksonte vazhdimisht territore para Luftës së Dytë Botërore.

Cili është parimi qendror i NATO-s?

Siguria kolektive, e sanksionuar në nenin 5 të aleancës, i cili përcakton një sulm ushtarak ndaj një anëtari si një sulm ndaj të gjithëve. Një skenar i tillë nuk u shfaq kurrë në Luftën e Ftohtë. E vetmja herë që premisa kolektive u përmend ndonjëherë ishte pas sulmeve terroriste të al-Kaidës në Nju Jork dhe Uashington më 11 shtator 2001, kur anëtarët e aleancës dërguan trupa në Afganistan në mbështetje të përpjekjeve ushtarake të udhëhequra nga SHBA-të.

Pse Trump po shqyrton tërheqjen nga aleanca?

Zemërimi i menjëhershëm i Trump është nxitur nga refuzimi i NATO-s për të mbështetur ose për t’i ardhur në ndihmë SHBA-së në luftën kundër Iranit. Por asgjë në kartën e NATO-s nuk i detyron anëtarët e saj ta bëjnë këtë. SHBA-të nuk u sulmuan dhe nuk u konsultuan paraprakisht me shtetet e tjera të NATO-s.

Çfarë ka thënë Trump së fundmi për NATO-n?

Ai e quajti NATO-n “një tigër letre” dhe tha se tërheqja e SHBA-së nga anëtarësimi ishte “përtej çdo rishqyrtimi” – fjalë që nënkuptonin se ai kishte vendosur.

Ai gjithashtu ka thënë vazhdimisht – duke përmendur mungesën e mbështetjes për luftën e Iranit dhe mosveprimin evropian për të rihapur ngushticën e Hormuzit – se NATO nuk e mbronte SHBA-në, në të njëjtën mënyrë që SHBA-të mbrojnë Evropën. Kjo përgënjeshtrohet nga mbështetja e NATO-s për luftën e gjatë në Afganistan.

A ushqen presidenti amerikan një armiqësi më të thellë ndaj NATO-s?

Me sa duket. Në vitin 2017, ai e quajti “të vjetëruar” dhe akuzoi anëtarët e tij, veçanërisht vendet evropiane, se “i kanë vjedhur” SHBA-të duke mos shpenzuar në mënyrë të mjaftueshme për buxhetet e tyre të mbrojtjes. Së fundmi, në vitin 2024, ai kërcënoi se do t’i thoshte Rusisë të bënte “çfarëdo që të dojë” me çdo vend evropian që nuk plotësonte kërkesat e tij për shpenzime mbrojtëse.

Trump u shfaq në një përplasje me aleancën edhe në janar, kur anëtarët e NATO-s u vunë në gatishmëri për shkak të kërcënimit të tij për të aneksuar Groenlandën. Ai u tërhoq, por pak veta besonin se fiksimi i tij me Groenlandën ishte lënë përgjithmonë në sirtar.

A kanë pasur efekt fjalët e Trump?

Po. Pas kërcënimeve të përsëritura, udhëheqësit evropianë u përpoqën ta mbanin Trumpin në anën e tyre. Qershorin e kaluar, anëtarët e NATO-s ranë dakord të rrisnin objektivin e tyre të shpenzimeve të mbrojtjes në 5% të PBB-së deri në vitin 2025. Një dekadë më parë, disa vende nuk arrinin të përmbushnin një shifër më të ulët, objektivin prej 2% të PBB-së. Për më tepër, Mark Rutte, sekretari i përgjithshëm i NATO-s dhe ish-kryeministër holandez, ka bërë çmos për ta lajkatuar Trumpin – duke iu referuar atij si “babai” i aleancës dhe duke fituar një reputacion si një “pëshpëritës i Trumpit”.

Rutte madje ka shprehur mbështetje për luftën e Iranit, në kontrast me kundërshtimin e anëtarëve jo-amerikanë të NATO-s.

A ka të drejtë Trump? A është NATO një “tigër letre”?

Mbështetja e NATO-s për Ukrainën – në formën e ndihmës ushtarake nga SHBA-ja dhe aleatët evropianë – ka luajtur një rol jetësor në pengimin e pushtimit të vendit nga Rusia, tani në vitin e tij të pestë. Duke vepruar kështu, kjo e pengon Rusinë të sulmojë anëtarët aktualë të NATO-s (Ukraina nuk është anëtare e aleancës) siç janë Polonia ose republikat baltike të Lituanisë, Letonisë dhe Estonisë.

Vladimir Putin, presidenti i Rusisë, nuk e ka mbajtur sekret dëshirën e tij për ta shpërbërë NATO-n ose për ta shkëputur atë nga SHBA-ja – një rezultat që mund t’i lërë fqinjët e Rusisë në Evropën Lindore të hapur ndaj agresionit të ardhshëm të Kremlinit.

Në të kaluarën më të largët, NATO ndërmori veprime ushtarake në vitin 1999 për ta penguar udhëheqësin e fortë serb Slobodan Millosheviqin të ndërmerrte spastrimin etnik të myslimanëve në Kosovë, një fushatë që Moska e konsideroi si një fyerje dhe një ndërhyrje në sferën e saj tradicionale të ndikimit.

Shkurt, NATO – siç është – nuk është një “tigër letre”. Por duket domethënëse që Trump e përmend Putinin duke e përshkruar atë si të tillë.

Çfarë u ofron SHBA-ja aleatëve të saj të NATO-s?

Para së gjithash, një ombrellë bërthamore. Arsenali bërthamor i SHBA-së është shumë më i madh se ai i Britanisë dhe Francës. Përveç kësaj, ka baza dhe instalime të shumta ushtarake amerikane në të gjithë Evropën, shumë prej të cilave të përqendruara në Gjermani. Një tjetër vend kyç është baza ajrore Incerlik në Turqi. Të gjitha këto baza shihen si një mënyrë për të siguruar një frenim kundër sulmeve ushtarake nga armiqtë e perëndimit.

A mund thjesht të tërheqë Trump një gamë kaq të gjerë mbështetjesh të armatosura?

Duket e komplikuar. Legjislacioni i miratuar në vitin 2024 parandalon që një president amerikan të tërheqë SHBA-në nga NATO pa një shumicë prej dy të tretash në Senat ose një akt të Kongresit. Por Trump është treguar i gatshëm të shpërfillë legjislacionin ekzistues për të anashkaluar Kongresin – për shembull, duke sulmuar Iranin pa kërkuar miratimin e Kongresit, siç thotë Akti i Pushteteve të Luftës i vitit 1973.

Dhe ka veprime armiqësore që Trump mund të ndërmarrë përveç tërheqjes së plotë. Ivo Daalder, ambasadori i administratës Obama në NATO, ka sugjeruar një skenar në të cilin Trump mund të tërheqë të gjitha trupat amerikane dhe të tërheqë oficerët amerikanë nga struktura e komandës – të gjitha duke thënë se është brenda kushteve të nenit, por pa ofruar asnjë mbështetje ushtarake.

Presidenti iranian i dërgon letër popullit amerikan: Nuk e filluam ne luftën

Thursday, 02 April 2026 11:06

• Written by Mexhis

Presidenti iranian Masoud Pesekian publikoi sot një letër të hapur drejtuar popullit amerikan, në të cilën thekson se “kërcënimi iranian” ishte një shpikje e Izraelit dhe se SHBA-të u përfshinë në këtë luftë për t’i shërbyer interesave të Tel Avivit.

“Nuk ka filluar Irani kurrë një luftë. Por i ka zmbrapsur me vendosmëri dhe guxim ata që e sulmuan”, – tha Pezheskian, duke theksuar se “iranianët nuk ushqejnë armiqësi ndaj kombeve të tjera, përfshirë popujt e Amerikës, Evropës apo vendeve fqinje”.

Ai deklaron se paraqitja e Iranit si një “kërcënim” nuk është në përputhje as me realitetin historik dhe as me zhvillimet aktuale, duke argumentuar se është një përpjekje “për të prodhuar një armik me qëllim justifikimin e presionit, ruajtjen e dominimit ushtarak, mbështetjen e industrisë së armëve dhe kontrollin e tregjeve strategjike”. Në këtë dritë, “nëse një kërcënim nuk ekziston, ai është i shpikur”, shton ai.

Duke shpjeguar se Irani është në një pozicion mbrojtës kundër sulmeve që merr, ai thekson se lufta po shkakton destabilizim në rajonin e gjerë të Lindjes së Mesme.

“A nuk është e vërtetë që Amerika ishte e përfshirë në këtë sulm si agjente e Izraelit, se ishte e ndikuar dhe e manipuluar nga ky regjim? A nuk është e vërtetë që Izraeli, duke sajuar kërcënimin iranian, kërkon të largojë vëmendjen ndërkombëtare nga krimet e tij kundër palestinezëve?”, – pyet ai, duke shtuar: “A është vërtet “Amerika e Para” ndër prioritetet e qeverisë amerikane sot?”

“Sot, bota ndodhet në një udhëkryq. Rruga e konfrontimit është më e kushtueshme dhe e kotë se kurrë. Zgjedhja midis konfrontimit dhe bashkëpunimit është reale dhe me pasoja. Rezultati i saj do të formësojë të ardhmen për brezat që do të vijnë. Gjatë mijëvjeçarëve të historisë së tij krenare, Irani i ka mbijetuar shumë agresorëve. E tëra çfarë ka mbetur prej tyre janë emra të njollosur në histori, ndërsa Irani ka duruar – i qëndrueshëm, dinjitoz dhe krenar”, tha Pezheskian në letrën e tij.

Turistët anulojnë udhëtimet në Izrael për Pashkë, Shqipëria bëhet alternativë

Thursday, 02 April 2026 11:05

• Written by Mexhis

Programet hoteliere për Pashkë në Izrael po përjetojnë anulime të shumta këtë vit, pasi lufta dhe pasiguria në rajon kanë prishur planet e udhëtimit për dhjetëra mijëra persona dhe kanë goditur një industri që ishte në rritje të vazhdueshme, shkruan Times of Israel. Kjo media në fund të artikullit përmend dhe Shqipërinë, si një opsion i përballueshëm, e cila vitet e fundit është shfaqur si një alternativë më ekonomike për udhëtimet e organizuara të Pashkës.

Para përshkallëzimit të konfliktit me Iranin, shumë familje nga diaspora kishin planifikuar të kalonin festën në Izrael, një nga destinacionet më të rëndësishme për këtë periudhë. Ndërprerja e fluturimeve nga kompanitë ajrore ndërkombëtare e bëri të pamundur realizimin e këtyre planeve, duke i detyruar udhëtarët të anulonin rezervimet dhe të kërkonin alternativa në vende të tjera. Në disa raste, edhe udhëtimet e organizuara jashtë Izraelit u anuluan për shkak të mungesës së pjesëmarrësve, veçanërisht nga Izraeli, çka i shtyu klientët drejt opsioneve më të kushtueshme dhe më të kufizuara.

Situata ka krijuar frustrim dhe pasiguri për shumë familje, por edhe vështirësi të mëdha për organizatorët. Pashka është një nga sezonet më të rëndësishme turistike në Izrael dhe zakonisht shoqërohet me kërkesë të lartë për programe të organizuara në hotele. Këtë vit, megjithatë, anulimet masive kanë përmbysur pritshmëritë për një sezon rekord. Industria e programeve të organizuara për Pashkë është zgjeruar ndjeshëm në dekadat e fundit, duke kaluar nga një treg i kufizuar për një segment të pasur në një fenomen global me rreth 130 programe turistike në mbarë botën dhe rreth 35,000 pjesëmarrës.

Goditjen më të madhe e kanë marrë programet turistike në Izrael që varen nga turistët ndërkombëtarë, si dhe ato jashtë vendit që synojnë klientë izraelitë. Këto paketa turistike janë zakonisht të kushtueshme, duke filluar nga rreth 2,500 dollarë dhe duke kaluar 15,000 dollarë për person për tetë ditë. Ato ofrojnë akomodim luksoz, ushqim të përgatitur sipas rregullave strikte të Pashkës dhe programe të pasura argëtimi në destinacione të ndryshme ndërkombëtare, nga Europa deri në vende ekzotike. Për organizatorët, anulimet e minutës së fundit përbëjnë një rrezik të madh financiar, pasi shumica e kostove janë të parapaguara dhe ndryshimet e shpejta janë të vështira për t’u menaxhuar.

Në Izrael, situata ndryshon sipas rajonit. Në veri të vendit, ku rreziku nga sulmet është më i lartë, shumica e programeve janë anuluar plotësisht. Ndërkohë, në pjesë të tjera të vendit, programet që synojnë kryesisht klientë vendas po vazhdojnë, megjithëse me sfida të konsiderueshme dhe një klimë të përgjithshme pasigurie. Ato që varen nga turistët e huaj janë prekur më rëndë dhe në shumë raste janë ndërprerë.

Organizatorët përballen me një fluks të madh komunikimesh nga klientët, të cilët kërkojnë qartësi, rimbursime ose alternativa. Pasiguria për udhëtimet, shqetësimet për sigurinë dhe pamundësia e disa anëtarëve të familjes për të hyrë në vend kanë ndikuar drejtpërdrejt në vendimmarrjen e pjesëmarrësve. Ka gjithashtu shqetësime për udhëtimin në zona të caktuara, sidomos ato me mungesë strehimi në rast sulmesh, çka ka shtuar hezitimin edhe tek turistët vendas.

Megjithatë, në shumë raste, vendet e liruara nga anulimet janë rimbushur relativisht shpejt nga klientë të tjerë, duke treguar se kërkesa mbetet e fortë pavarësisht rrethanave. Disa programe në zona si Jerusalemi, Netanja dhe Deti i Vdekur po zhvillohen me masa të shtuara sigurie, përfshirë plane emergjence, koordinim me autoritetet dhe akses në hapësira të mbrojtura për mysafirët.

Programet ndërkombëtare, në përgjithësi, po vazhdojnë sipas planit, megjithëse disa janë anuluar për shkak të mungesës së klientëve izraelitë. Organizatorët jashtë vendit përballen me rrezik më të lartë financiar, pasi nuk përfitojnë nga mbështetja shtetërore që ekziston në Izrael për bizneset e prekura nga lufta. Kjo i bën anulimet më të kushtueshme dhe më të vështira për t’u përballuar.

Në të njëjtën kohë, tregu ka parë një zgjerim të opsioneve më të përballueshme në destinacione të ndryshme, duke përfshirë edhe Shqipërinë, e cila vitet e fundit është shfaqur si një alternativë më ekonomike për udhëtimet e organizuara të Pashkës. Këto programe ofrojnë ambiente më modeste krahasuar me resortet luksoze, por u japin familjeve mundësinë të kalojnë festën së bashku në kushte të organizuara dhe pa stresin e përgatitjeve tradicionale, duke tërhequr një segment më të gjerë klientësh ndërkombëtarë.

Rënia e turizmit në Izrael ka krijuar gjithashtu mundësi për rezervime të minutës së fundit, me çmime më të ulëta dhe më shumë disponueshmëri. Disa familje kanë përfituar nga kjo situatë për të ndryshuar planet e tyre dhe për të siguruar oferta më të favorshme, ndërsa të tjera kanë zgjedhur destinacione alternative më të sigurta.

Në përfundim, lufta ka sjellë një goditje të fortë për industrinë e programeve të Pashkës, duke shkaktuar anulime të shumta, pasiguri dhe humbje financiare për organizatorët. Megjithatë, kërkesa e qëndrueshme dhe aftësia e sektorit për t’u përshtatur tregojnë se industria mbetet rezistente edhe në kushte të vështira, ndërsa destinacionet alternative po fitojnë terren në këtë treg në ndryshim./The Times of Israel