Lidhje


Tensionet me Iranin/ SHBA i kërkon stafit të ambasadës në Izrael të largohet menjëherë

 

Shtetet e Bashkuara u kanë kërkuar disa punonjësve të ambasadës në Izrael që të largohen menjëherë, nëse e konsiderojnë të nevojshme, në një klimë tensioni të shtuar pas paralajmërimeve të Presidentit Donald Trump për një sulm të mundshëm ndaj Iranit.

 

Mesazhi është përcjellë përmes një emaili nga ambasadori amerikan në Izrael, Mike Huckabee, dërguar stafit të misionit diplomatik.

 

Në të theksohet se ata që dëshirojnë të largohen duhet ta bëjnë këtë “SOT”, duke shtuar se udhëzimi është dhënë “nga një tepricë kujdesi” pas takimeve dhe telefonatave të zhvilluara gjatë natës, përfshirë komunikime me Departamentin e Shtetit, sipas NBC.

 

“Nuk ka nevojë për panik”, thuhej në email, por paralajmërohej se ata që planifikojnë të largohen duhet të rezervojnë sa më shpejt fluturimet, për shkak të rritjes së pritshme të kërkesës.

 

Ambasada amerikane në Jerusalem konfirmoi se personeli jo i domosdoshëm dhe familjarët e tyre mund të largohen nga Izraeli për shkak të “rreziqeve të sigurisë”, pa dhënë detaje të mëtejshme.

 

Ky vendim vjen pasi SHBA ka urdhëruar më herët largimin e detyrueshëm të disa punonjësve nga ambasada në Bejrut.

 

Tensione pas bisedimeve në Gjenevë

 

Zhvillimet ndodhin në një moment kur raundi i fundit i bisedimeve mes Uashingtonit dhe Teheranit për programin bërthamor iranian përfundoi pa një përparim të dukshëm.

 

Presidenti Trump ka mbikëqyrur një grumbullim të madh forcash ushtarake amerikane në Lindjen e Mesme, më i madhi në dekada.

 

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, do të udhëtojë në Izrael të hënën për të diskutuar “një sërë prioritetesh rajonale”, përfshirë Iranin.

 

Ndërkohë, zëvendëspresidenti JD Vance pritet të takohet në Uashington me ministrin e Jashtëm të Omanit, Badr al-Busaidi, i cili ka ndërmjetësuar bisedimet në Gjenevë.

 

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, i cilësoi bisedimet si pozitive, duke theksuar se ato zgjatën rreth gjashtë orë dhe ishin indirekte.

 

Edhe ndërmjetësi nga Omani foli për “përparim të rëndësishëm”, duke shtuar se negociatat do të rifillojnë pas konsultimeve në kryeqytetet respektive, me diskutime teknike të pritshme javën e ardhshme në Vjenë.

 

Paralajmërime dhe evakuime

 

Irani ka paralajmëruar se do të sulmojë bazat amerikane në rajon nëse sulmohet, ndërsa një përshkallëzim mund të përfshijë edhe Izraelin.

 

Situata ka shtyrë disa vende të tërheqin familjarët e stafit diplomatik nga rajoni ose të këshillojnë qytetarët të shmangin udhëtimet drejt Iranit.

 

Britania e Madhe ka njoftuar se ka tërhequr përkohësisht personelin nga Irani për shkak të situatës së sigurisë, ndërsa Kina u ka bërë thirrje qytetarëve të saj të shmangin udhëtimet drejt Iranit dhe atyre që ndodhen atje të largohen sa më parë.

 

Disa kompani ajrore, përfshirë KLM, kanë njoftuar pezullimin e fluturimeve nga aeroporti “Ben Gurion” në Tel Aviv, mes shqetësimeve për një përshkallëzim të mundshëm ushtarak në rajon.


Von der Leyen shtyn marrëveshjen me Mercosur, BE përçahet mes Berlinit dhe Parisit

 

Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, ka vendosur të ecë përpara me zbatimin e përkohshëm të marrëveshjes tregtare mes Bashkimit Europian dhe bllokut të Amerikës së Jugut, Mercosur, duke thelluar përçarjet mes liderëve të BE-së.

 

Sipas zyrtarëve europianë, tregtia mes BE-së dhe vendeve të Mercosur mund të nisë brenda dy muajve përmes një aplikimi të përkohshëm të marrëveshjes, ndërsa pritet edhe një vlerësim mbi ligjshmërinë e saj nga Gjykata Europiane e Drejtësisë, përcjell The Guardian.

 

Përplasje politike në BE

 

Lëvizja e Komisionit është përshëndetur nga Gjermania si një marrëveshje “historike”, ndërsa ka hasur kundërshtime të forta nga Franca. Presidenti francez, Emmanuel Macron, e ka cilësuar zbatimin e përkohshëm si një “surprizë të keqe” dhe “mungesë respekti”.

 

Edhe brenda Parlamentit Europian ka ndarje, me disa eurodeputetë që mbështesin aplikimin e përkohshëm dhe të tjerë që paralajmërojnë pasoja për sektorët e ndjeshëm europianë.

 

“Bast” politik i von der Leyen

 

Sipas analizave nga Brukseli, von der Leyen po ndërmerr një rrezik të llogaritur: nëse brenda një apo dy vitesh efektet negative të marrëveshjes nuk rezultojnë aq të rënda sa parashikojnë kundërshtarët, atëherë do të jetë më e vështirë që Parlamenti Europian ta rrëzojë atë.

 

Fermerët europianë, veçanërisht në sektorët e drithërave, mishit të viçit dhe shpendëve, kanë paralajmëruar se mund të jenë “dëm kolateral” i kësaj marrëveshjeje.

 

Megjithatë, Komisioni argumenton se rritja e tregtisë dhe përfitimet ekonomike do të tejkalojnë kostot.

 

Nëse Gjykata Europiane e Drejtësisë konfirmon ligjshmërinë e procedurës dhe ndikimi ekonomik rezulton i menaxhueshëm, marrëveshja me Mercosur mund të konsolidohet si një nga arritjet më të mëdha tregtare të mandatit të von der Leyen.


Pakistani shpall luftë të hapur kundër qeverisë talibane në Afganistan

 

Disa shpërthime kanë goditur Kabulin disa orë pasi Afganistani dhe Pakistani këmbyen sulme në rajonin kufitar. Dhuna shpërtheu pas disa ditësh tensione të larta dhe një zyrtar i lartë në Islamabad tha se kjo është “luftë e hapur”.

 

“Kupa e durimit është mbushur. Tani është luftë e hapur mes nesh dhe jush [Afganistanit]”, tha ministri pakistanez i Mbrojtjes, Khawaja Muhammad Asif të premten.

 

Burimet lokale i thanë Radios Mashaal të Radios Evropa e Lirë se katër lokacione ishin nën sulm në kryeqytetin afgan, Kabul në orët e para të 27 shkurtit, si dhe një bazë ushtarake në rajonin e Kandaharit.

 

Aeroplanë ushtarakë janë dëgjuar duke fluturuar teksa janë dëgjuar shpërthime në Kabul.

 

Zabihullah Mujahid, zëdhënës i qeverisë së udhëhequr nga talibanët në Afganistan, konfirmoi sulme në “disa zona të Kabulit, Kandaharit dhe Paktias”. Ai shtoi se nuk ka raportime për viktima.

 

Ushtria pakistaneze konfirmoi se aeroplanët e saj ushtarakë kanë bombarduar Kabulin. Mosharraf Zaidi, zëdhënës i Qeverisë pakistaneze tha përmes rrjeteve sociale se “kundërsulmet ndaj caqeve në Afganistan po vazhdojnë”.

 

Sulmet në Kabul vijnë pas një përshkallëzimi të madh të armiqësive mes qeverisë afgane të udhëhequr nga talibanët dhe Islamabadit.

 

Vetëm disa orë më herët, Mujahidi tha se Kabuli kishte nisur “një operacion sulmues në shkallë të gjerë kundër qendrave ushtarake dhe instalimeve ushtarake pakistaneze përgjatë Vijës Durand”, një kufi i paqëndrueshëm që përshkon territoret tradicionale fisnore të pashtunëve dhe baluçëve.

 

Ministria e Mbrojtjes e talibanëve pretendoi se 55 pjesëtarë të forcave të sigurisë së Pakistanit ishin vrarë, ndërsa dy baza dhe 19 poste ishin marrë nën kontroll përtej kufirit nga forcat e saj.

 

Trupat e Islamabadit u kundërpërgjigjën, thanë zyrtarët pakistanezë, ndërsa Zaidi deklaroi se gjithsej 133 pjesëtarë talibanë afganë janë “konfirmuar të vrarë” dhe mbi 200 të tjerë janë plagosur.

 

“Vlerësohet se ka edhe shumë viktima të tjera nga sulmet ndaj objektivave ushtarake në Kabul, Paktia dhe Kandahar”, shtoi ai.

 

Këto pretendime të të dyja palëve nuk mund të verifikohen në mënyrë të pavarur, megjithatë një banor lokal i Kabulit i tha Radios Mashaal të REL-it se një “shpërthim i madh” tronditi qytetin.

 

Kryeministri i Pakistanit, Shehbaz Sharif, tha se forcat e shtetit të tij janë të gatshme të “mbrojnë sigurinë, sovranitetin dhe integritetin territorial të vendit”.

 

“Ushtria pakistaneze është e vendosur të mos lejojë që paqja dhe siguria e vendit të komprometohen në asnjë rrethanë”, shkroi ai në X.

 

Vala më e fundit e sulmeve erdhi pasi sulmet ajrore pakistaneze, katër ditë më parë, vranë të paktën 18 persona në provincat Nangarhar dhe Paktika të Afganistanit.

 

Pakistani tha se i kreu ato sulme ndaj shtatë caqeve militante brenda Afganistanit si një “përgjigje hakmarrëse” ndaj sulmeve të fundit vetëvrasëse, të cilat tha se ishin kryer nga ekstremistë me bazë në Afganistan. Pakistani pretendoi se nga këto sulme u vranë 80 militantë.

 

Strukturat e sigurisë afgane të drejtuara nga talibanët e mohuan këtë pretendim, duke e cilësuar si “të rremë”, teksa zyrtarë qeveritarë thanë gjithashtu se po përgatisnin “një përgjigje të përshtatshme dhe të kalkuluar”.

 

Afganistani i mohon akuzat e Pakistanit se po strehon talibanët pakistanezë, që janë një degë e talibanëve afganë që duket se operojnë në mënyrë të ndarë.

 

Tensionet kanë qenë të larta mes dy shteteve që kur Pakistani kreu sulme ajrorendaj Kabulit në tetor të vitit 2025, dhe më pas kreu sulme shtesë në territorin afgan.

 

Dhjetëra ushtarë nga të dyja palët u vranë në përleshje me artileri dhe shkëmbime të rënda zjarri vitin e kaluar, para se të arrihej një armëpushim, që u ndërmjetësua nga Katari.

 

Megjithatë, disa runde bisedimesh të ndërmjetësuara nga Katari dhe Turqia, që kishin për synim uljen e tensioneve përgjatë kufirit, kanë dështuar të sjellin një përparim afatgjatë./REL


BE-ja do i ofrojë Hungarisë një marrëveshje të fshehtë për furnizimet me naftë ruse

 

Zyrtarët e Bashkimit Evropian po konsiderojnë mundësinë që t’i ofrojnë Hungarisë një marrëveshje jozyrtare lidhur me furnizimet me naftë ruse, me synimin që Budapesti të heqë veton ndaj një pakete financiare prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën, e cila aktualisht përballet me mungesë fondesh. Lajmi është raportuar nga Politico, duke cituar burime diplomatike anonime.

 

Në një letër të hapur drejtuar presidentit ukrainas Vladimir Zelensky, kryeministri hungarez Viktor Orban përsëriti pretendimet e tij se Kievi po përpiqet ta destabilizojë politikisht përpara zgjedhjeve parlamentare të prillit, duke nxitur një krizë energjetike. Sipas Orbanit, Ukraina ka refuzuar të rifillojë dërgesat e naftës bruto ruse përmes tubacionit sovjetik Druzhba. Vendimi i Hungarisë për të bllokuar huanë emergjente të BE-së në vlerë 90 miliardë euro (rreth 106 miliardë dollarë) u paraqit si pjesë e kësaj kundërpërgjigjeje.

 

Sipas raportimit të Politico, institucionet e BE-së po analizojnë alternativa për të kapërcyer ose anashkaluar kundërshtimin e Budapestit. Një opsion më konfrontues do të ishte aktivizimi i Nenit 7 të traktateve të BE-së, me qëllim pezullimin e të drejtës së vetos së Hungarisë – një hap që pritet të sfidohet nga Budapesti në gjykatë. Megjithatë, meqë Ukraina mund të mbetet pa fonde deri në prill, diplomatët theksojnë se koha nuk favorizon një zgjidhje të gjatë ligjore dhe kërkohet një kompromis politik.

 

Në këtë kontekst, Orbanit mund t’i ofrohet një dokument formal që përmban një zotim për rifillimin e furnizimeve përmes tubacionit Druzhba, çka sipas burimeve do t’i lejonte atij të paraqiste situatën si një fitore politike përballë elektoratit të brendshëm. Një burim i cituar nga media u shpreh në mënyrë ironike se “ai do ta ketë tubacionin e tij”.

 

Në fillim të javës, presidenti i Këshilli Evropian, Antonio Costa, akuzoi Orbanin për shkelje të parimit të “bashkëpunimit të sinqertë” brenda BE-së dhe për minimin e vendimeve të marra kolektivisht nga Këshilli. Në reagimin e tij, Orban deklaroi se ka vepruar si anëtar i disiplinuar i institucionit dhe argumentoi se do të ishte absurde të ndihmonte financiarisht Kievin, ndërkohë që sipas tij Ukraina po dëmton interesat hungareze.

 

Autoritetet ukrainase pretendojnë se rifillimi i furnizimeve është i pamundur për shkak të dëmtimeve të shkaktuara nga Rusia, por Orban e hedh poshtë këtë argument si jo bindës. Nga ana tjetër, zyrtarë evropianë që mbështesin Ukrainën e konsiderojnë këtë shpjegim të arsyeshëm dhe sugjerojnë se një inspektim në terren nga BE-ja mund të verifikojë situatën. Sipas Politico, realizimi i një vizite të tillë do të varet nga gatishmëria e autoriteteve ukrainase, shkruan Rt.

 

Paralelisht, në qarqet evropiane po diskutohet edhe rikthimi i idesë për përdorimin e aseteve të ngrira ruse për të financuar Ukrainën – një opsion që ishte konsideruar vitin e kaluar, por që u braktis në favor të një huaje të përbashkët nga shtetet anëtare të BE-së.


JD Vance konfirmon: SHBA nuk do të bëjë luftë të gjatë me Iranin

 

Zëvendëspresidenti amerikan JD Vance deklaroi se, edhe nëse presidenti Donald Trump vendos të ndërmarrë sulme ndaj Iranit, nuk ka “absolutisht asnjë shans” që Shtetet e Bashkuara të përfshihen në një luftë të zgjatur që mund të zgjasë me vite.

 

Në një intervistë për The Washington Post, Vance tha se nuk është në dijeni të vendimit përfundimtar që mund të marrë Trump lidhur me Iranin, por përmendi se opsionet mbi tryezë përfshijnë si goditje ushtarake për të siguruar që Irani të mos sigurojë armë bërthamore, ashtu edhe zgjidhje përmes mjeteve diplomatike.

 

Sipas tij, çdo veprim i mundshëm do të kishte si objektiv parandalimin e zhvillimit të kapaciteteve bërthamore nga Teherani, por pa e futur SHBA-në në një konflikt afatgjatë në Lindjen e Mesme.

 

Deklaratat e Vance vijnë në një moment tensionesh të larta mes Uashingtonit dhe Teheranit, ndërsa administrata amerikane po shqyrton rrugët për të frenuar programin bërthamor iranian, mes paralajmërimeve për pasoja serioze në rast të përshkallëzimit ushtarak.

XS
SM
MD
LG