Thursday, 09 April 2026 16:56
Në Pentagon, të mërkurën në mëngjes, Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, deklaroi se iranianët ishin “poshtëruar dhe demoralizuar” gjatë pesë javëve të fundit dhe se Shtetet e Bashkuara do të vënë dorë mbi rezervat bërthamore të vendit, me bindje ose me forcë.
Më i përmbajtur në ton, shefi i Shtabit të Përbashkët, gjenerali Dan Caine, u tha gazetarëve se forcat amerikane do të qëndrojnë në Lindjen e Mesme dhe janë “gati, nëse urdhërohen apo nëse thirren, të rifillojnë operacionet luftarake me të njëjtën shpejtësi dhe saktësi që kemi treguar gjatë 38 ditëve të fundit”.
Por vetëm pak orë pasi armëpushimi i brishtë i shpallur nga Presidenti Trump të martën hyri në fuqi, u bë e qartë se, edhe pse rifillimi i operacioneve luftarake mund të mbetet një opsion ushtarak nëse negociatat dështojnë, politikisht nuk është një zgjedhje fort e favorshme për Trumpin. Dhe, me bisedimet që pritet të nisin të premten në Islamabad, iranianët e dinë këtë.
Nëse transporti detar rifillon realisht nëpër Ngushticën e Hormuzit, çmimi i naftës Brent, i cili tashmë ka rënë rreth 14% duke u luhatur pranë 95 dollarëve për fuçi, mund të vazhdojë të bjerë. Po ashtu, pritet të bien edhe çmimet e karburantit, edhe pse askush nuk pret që ato të kthehen aty ku ishin para shpërthimit të luftës. Indekset kryesore të bursave u rritën me mbi 2%.
Këta janë treguesit e suksesit të menjëhershëm që Trump i ndjen drejtpërdrejt politikisht. Dhe ai e di se edhe nëse armëpushimi dyjavor skadon më 21 prill pa një marrëveshje përfundimtare mbi listën e gjatë të çështjeve që prej dekadash ndajnë Uashingtonin dhe Teheranin, rreziku politik i rifillimit të luftës është i lartë, sidomos me zgjedhjet e mesmandatit në horizont dhe me takimin e ardhshëm me liderin kinez Xi Jinping.
“Ajo që mund ta zgjasë armëpushimin është fakti se tani ekziston një lloj shkatërrimi i ndërsjellë i siguruar mes SHBA-së dhe Iranit,” tha Suzanne Maloney, eksperte e Iranit dhe nënkryetare e programit të politikës së jashtme në Brookings Institution.
Ajo shtoi: “SHBA mund t’i rifillojë operacionet ushtarake në çdo moment. Por iranianët kanë treguar se mund të kundërpërgjigjen duke kërcënuar Ngushticën e Hormuzit, me të gjitha pasojat e parashikueshme për çmimin e naftës dhe të plehrave kimike. Dhe këto janë leva që presidenti i ka shumë mirë parasysh.”
Pjesa më e madhe e gabimeve të mëdha që Trump bëri në atë që ai vetë e quajti “ekskursioni” i tij në Iran, u bënë që në fillim të operacionit. Ai nuk u konsultua me aleatët e tij më të afërt përpara sulmeve të 28 shkurtit dhe më pas u habit kur zbuloi se ata nuk kishin interes ta mbështesnin.
Disa nga objektivat që ai shpalli në fillim të konfliktit, përfshirë nxitjen e popullit iranian për t’u ngritur kundër klerikëve dhe Gardës Revolucionare Islamike, u lanë shpejt mënjanë.
Vendet e Gjirit nuk kishin marrë asnjë paralajmërim dhe i gjetën objektet e tyre më të vlefshme, nga platformat e naftës te impiantet e desalinizimit, praktikisht të pambrojtura kur raketat iraniane nisën të binin. Kongresi u anashkalua, baza MAGA u përça dhe edhe disa nga figurat më anti-Iran në Capitol Hill nisën të nervozoheshin nga fatura prej 1 miliard dollarësh në ditë dhe nga fakti që asnjë zyrtar i administratës nuk doli për të dëshmuar mbi luftën apo objektivat e saj.
Ky dëm tashmë është bërë. Dhe e gjithë kjo do të peshojë mbi Trumpin nëse ai kërcënon me rifillim të operacioneve luftarake.
Hegseth vuri në dukje edhe atë që mund të rezultojë prova më e madhe e gatishmërisë së Trumpit për t’u rikthyer në Iran.
Duke folur para gazetarëve në Pentagon të mërkurën, ai tha se një nga rezultatet e negociatave duhet të jetë një marrëveshje me Iranin që ky i fundit të heqë dorë nga 970 paund uranium i pasuruar pothuajse në nivel bombe, që vendi e ka ruajtur thellë nën tokë, kryesisht në objektin bërthamor të Isfahanit.
“Ata ose do të na e japin,” tha Hegseth për materialin e pasuruar, “ose ne do ta nxjerrim vetë.” Sipas komandantëve aktualë dhe ish-komandantëve, një mision i tillë do të kërkonte të paktën qindra trupa të forcave speciale amerikane dhe do të shoqërohej me rrezik të lartë humbjesh.
Kur u pyet konkretisht se si do të hiqej uraniumi i pasuruar, Hegseth u përgjigj: “Kjo është diçka që do ta zgjidhë presidenti.”
