Lidhje


Tronditje në SHBA: Pas vrasjes së qytetarëve në Minneapolis, Trump shkarkon shefen e Sigurisë Kristie Noem

 

Presidenti amerikan Donald Trump ka shkarkuar Sekretaren e Sigurisë Kombëtare Kristie Noem, në mes të një vale polemikash të forta pas operacioneve të ICE dhe vrasjes së dy qytetarëve amerikanë gjatë protestave në Minneapolis.

 

Vendimi u njoftua nga vetë Trump në rrjetet sociale, vetëm dy ditë pasi Noem u përball me kritika të ashpra në Kongres nga demokratë dhe republikanë për mënyrën se si departamenti i saj menaxhoi operacionet e imigracionit dhe reagimin ndaj incidenteve të përgjakshme në Minnesota.

 

Kontroversia shpërtheu pasi oficerë federalë të imigracionit qëlluan për vdekje dy qytetarë amerikanë në Minneapolis, ngjarje që ndezi protesta të mëdha kundër operacioneve të ICE dhe politikave të deportimit të administratës Trump.

 

Noem u vu në qendër të kritikave pasi mbrojti veprimet e agjentëve federalë dhe përshkroi viktimat si “agitatorë” apo “terroristë të brendshëm”, deklarata që u kundërshtuan nga dëshmitarë dhe ligjvënës në Kongres.

 

Përveç skandalit në Minnesota, ajo u kritikua edhe për mënyrën se si menaxhoi politikat e ashpra të imigracionit, për përdorimin e fondeve federale dhe për reagimin ndaj fatkeqësive natyrore, duke humbur mbështetjen edhe brenda Partisë Republikane.

 

Në vend të saj, Trump ka njoftuar se do të emërojë senatorin republikan të Oklahomës, Markwayne Mullin, i cili pritet të marrë drejtimin e Departamentit të Sigurisë Kombëtare pas konfirmimit nga Senati.

 

Ndërkohë, Trump deklaroi se Noem do të marrë një rol të ri si “e dërguar e posaçme për Sigurinë e Amerikës”, një iniciativë e re që fokusohet në sigurinë e hemisferës perëndimore.

 

Shkarkimi i saj e bën Noem zyrtaren e parë të nivelit të kabinetit që largohet nga administrata Trump në mandatin e dytë, ndërsa kriza rreth operacioneve të ICE dhe protestave në Minneapolis vazhdon të dominojë debatin politik në SHBA.


UNICEF: Rreth 200 fëmijë të vrarë nga përshkallëzimi i konfliktit në Lindjen e Mesme

 

UNICEF ka bërë të ditur se gati 200 fëmijë kanë humbur jetën që nga fillimi i përshkallëzimit ushtarak të ndërmarrë nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Izrael kundër Iran.

 

Sipas agjencisë së Kombeve të Bashkuara, shumica e viktimave janë regjistruar në Iran, ku besohet se kanë vdekur 181 fëmijë. Ndërkohë, shtatë fëmijë janë vrarë në Liban, tre në Izrael dhe një në Kuvajt.

 

Në reagimin e saj, UNICEF theksoi se fëmijët po paguajnë çmimin më të rëndë të konfliktit.

 

“Fëmijët nuk fillojnë luftëra, por ata paguajnë një çmim të papranueshëm të lartë. Përshkallëzimi ushtarak në Lindja e Mesme ka pasur tashmë një ndikim shkatërrues tek fëmijët”, thuhet në deklaratën e organizatës.

 

UNICEF gjithashtu bëri thirrje për mbrojtjen e menjëhershme të civilëve dhe veçanërisht të fëmijëve, duke paralajmëruar se vazhdimi i konfliktit rrezikon të përkeqësojë më tej krizën humanitare në rajon.


Kina dhe Irani negociojnë kalimin e anijeve me gaz përmes Ngushticës së Hormuzit

 

Kina është në negociata me Iranin për të lejuar anijet e Katarit që transportojnë gaz natyror të lëngshëm të kalojnë në mënyrë të sigurt nëpër Ngushticën e Hormuzit, ndërsa lufta e SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit vazhdon të përshkallëzohet, raporton Reuters.

 

Lufta ka mbyllur pothuajse plotësisht rrugën e rëndësishme të transportit detar për gazin natyror të lëngshëm, duke prerë një të pestën e furnizimeve globale.

 

Zyrtarët kinezë po i bëjnë presion Iranit që të lejojë kalimin e sigurt të anijeve dhe janë të pakënaqur me vendimin e Teheranit për të mbyllur ngushticën, nga e cila ata marrin 45% të gazit të tyre natyror të lëngshëm.


Financial Times: “Nuk është dobësi, është strategji” – Irani po kursen raketat për fazën tjetër të luftës

 

Zyrtarë perëndimorë i thanë gazetës “Financial Times” se seria e sulmeve izraelito-amerikane ka ndikuar qartë në aftësitë e raketave balistike të Iranit. Ata kanë vënë në dukje se frekuenca e lëshimeve të raketave dhe dronëve ka ardhur në rënie që nga fillimi i luftës të shtunën e kaluar.

 

Zyrtarët thanë se strategjia e Uashingtonit dhe Tel Avivit për të përdorur avionë ushtarakë për të gjurmuar dhe shkatërruar lëshuesit e raketave (Izraeli tha sot se kishte shkatërruar rreth 300) dhe rezervat e armëve në tokën iraniane po rezultonte e suksesshme.

 

“Po fillojmë të shohim një reduktim të sulmeve me raketa iraniane, dhe kjo për shkak të punës që SHBA-të dhe Izraeli po bëjnë për të shkatërruar lëshuesit dhe për të sulmuar këto sisteme”, – i tha gazetës një nga zyrtarët, duke shtuar: “Megjithatë, ne vlerësojmë se Irani ka ende disa ditë aftësi për të vazhduar aktivitetet e tij.”

 

Ish-këshilltarja e inteligjencës së qeverisë britanike, Lynette Nussbacher, tha se rënia e numrit të sulmeve me raketa balistike nga Irani mund të jetë për shkak se është bërë më e vështirë për këtë vend që t’i lëshojë ato.

 

“Komandantët iranianë të raketave lëshojnë, ridrejtojnë, instalojnë, furnizohen me karburant dhe lëshojnë përsëri sa më shpejt që të munden. Problemi i tyre është se ajo që mund të bëjnë shpejt është bërë më e ngadaltë”, – tha ajo, duke shtuar: “Amerikanët dhe izraelitët kanë shkatërruar platformat e lëshimit, raketat, karburantin e lëngshëm të raketave dhe naftën e përdorur për të furnizuar platformat e lëshimit. E gjithë kjo është duke shteruar.”

 

A është kjo një manovër strategjike nga Teherani?

 

Megjithatë, gazeta sugjeron një skenar tjetër të mundshëm: që ulja e shkallës së lëshimit të raketave “mund të jetë një strategji e vetëdijshme nga Irani për të ruajtur municionin e tij për një luftë më të gjatë”.

 

Zyrtarët ushtarakë izraelitë i përshkruan lëshimet e ngadalta dhe të qëndrueshme të raketave nga Irani të shtunën si një strategji “mjegulle”, duke thënë se ato dukeshin të projektuara për të dobësuar raketat mbrojtëse antiraketë, të cilat janë pjesë e sistemeve të mbrojtjes ajrore.

 

“Ulja e shkallës së lëshimeve mund të tregojë një politikë mirëmbajtjeje, siç e pamë në fund të luftës së qershorit” – midis Izraelit dhe Iranit vitin e kaluar, tha një analist.

 

Në fakt, shkalla e ulët e lëshimit mund të jetë edhe një “strategji lufte”, sipas Decker Efleith, një analist në Qendrën për Analiza Detare. Megjithatë, tha ai, Irani “kishte pak zgjedhje të tjera veçse të ndiqte këtë qasje”, pasi “duhet theksuar se kjo nuk është një strategji e zgjedhur; është e vetmja strategji e disponueshme duke pasur parasysh mungesën e mundshme të platformave të lëshimit dhe dështimin për të siguruar hapësirën e tij ajrore”.

 

Në të njëjtin kontekst, studiuesi i Universitetit të Oslos, Fabian Hofmann, u shpreh: “Unë kam tendencë të besoj se aftësia e lëshimit të Iranit ndoshta është dëmtuar seriozisht”, duke shtuar se ulja e lëshimeve, siç tregohet nga statistikat, është shumë e ndjeshme për të qenë thjesht një taktikë.

 

Me uljen e lëshimeve të raketave balistike të Iranit, Teherani tani duket se mbështetet më shumë në përdorimin e dronëve të tij vetëvrasës “Shahed” me kosto të ulët. Këto dronë sulmi mund të fshihen lehtësisht dhe të lëshohen nga pothuajse kudo, duke i bërë ata më pak të prekshëm ndaj sulmeve ushtarake nga SHBA-të dhe Izraeli.

 

Të dhënat e mbledhura nga Instituti për Studime Strategjike Kombëtare me seli në Tel Aviv tregojnë se Irani ka lëshuar tashmë 571 raketa dhe 1,391 dronë që nga fillimi i konfliktit, shumë prej të cilëve janë kapur nga sistemet e mbrojtjes ajrore të SHBA-së, Izraelit dhe Gjirit.


Përmbledhje e luftës me Iranin - Ç'po ndodh në ditën e shtatë të sulmeve të SHBA dhe Izraelit?

 

Lufta mes Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit ka hyrë në ditën e shtatë, ndërsa sulmet vazhdojnë në territorin e Iranit dhe në disa vende të tjera të Lindjes së Mesme.

 

Irani vazhdon sulmet me raketa dhe dronë në rajonin e Gjirit, ndërsa Uashingtoni dhe Tel Avivi pretendojnë se fushata e tyre ushtarake – e koduar Operacioni “Epic Fury” – po e paralizon ushtrinë iraniane.

 

Sipas vlerësimeve të publikuara të enjten nga Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS), kostoja e 100 orëve të para të Operacionit Epic Fury ka arritur në 3.7 miliardë dollarë, ose rreth 891 milionë dollarë në ditë. Pjesa më e madhe e kësaj kostoje – 3.5 miliardë dollarë – nuk ishte parashikuar në buxhet.

 

Ja çfarë ka ndodhur gjatë 24 orëve të fundit:

 

Në Iran

 

Fushata e vazhdueshme ushtarake e SHBA dhe Izraelit:


Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli po vazhdojnë sulmet ushtarake ndaj Iranit, duke shënuar ditën e shtatë të konfliktit. Më shumë se 1,230 persona janë vrarë në Iran që nga nisja e sulmeve të shtunën.

 

Ushtria izraelite pretendon se ka arritur “superioritet pothuajse të plotë ajror”, duke deklaruar se ka kryer 2,500 sulme dhe ka shkatërruar 80 për qind të sistemeve të mbrojtjes ajrore të Iranit.

 

Pasardhja në udhëheqje dhe ndërhyrja e SHBA:


Pas vrasjes së Udhëheqësit Suprem Ajatollah Ali Khamenei në një sulm të përbashkët SHBA-Izrael në Teheran të shtunën, çështja e pasardhësit të tij mbetet e hapur. Sipas raportimeve, djali i tij Mojtaba Khamenei mund të marrë drejtimin.

 

Megjithatë, të enjten presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se synon të luajë një rol të drejtpërdrejtë në përzgjedhjen e udhëheqësit të ardhshëm të Iranit dhe e quajti Mojtabën një zgjedhje “të papranueshme”.

 

Paralajmërime për pushtim:


Ali Larijani, sekretar i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit, paralajmëroi se forcat iraniane janë “në pritje” të një pushtimi të mundshëm tokësor amerikan, duke kërcënuar se do të vrasin dhe kapin mijëra ushtarë amerikanë.

 

Refuzimi i negociatave:


Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, deklaroi se “nuk ka asnjë arsye që Irani të negociojë me SHBA-në”, duke theksuar se Uashingtonit nuk mund t’i besohet.

 

Sulmet iraniane:


Sipas SHBA-së, sulmet iraniane me raketa balistike kanë rënë me 90 për qind që nga dita e parë e konfliktit, ndërsa sulmet me dronë janë ulur me 83 për qind gjatë së njëjtës periudhë.

 

Në vendet e Gjirit

 

Kuvajti:


SHBA pezulloi operacionet në ambasadën e saj në Kuvajt, pasi sulmet hakmarrëse iraniane goditën rajonin. Sistemet e mbrojtjes ajrore të Kuvajtit kapën disa raketa dhe dronë.

 

Bahreini:


Një raketë iraniane goditi një rafineri shtetërore nafte në një qytet industrial të Bahreinit, por zjarri që shpërtheu u vu nën kontroll.

 

Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Katari:


Emiratet deklaruan se mbrojtja ajrore ka kapur disa raketa iraniane dhe më shumë se 120 dronë.

 

Katari raportoi gjithashtu se u vu në shënjestër nga një breshëri raketash dhe dronësh iranianë, pasi shpërthime të forta u dëgjuan në kryeqytetin Doha.

 

Rreth 20 mijë amerikanë largohen nga Lindja e Mesme:


Departamenti Amerikan i Shtetit njoftoi se mijëra qytetarë amerikanë kanë lënë tashmë rajonin, kryesisht me mjete private, ndërsa qeveria po organizon fluturime çarter për ata që duan të evakuohen.

 

Ndërprerje e evakuimit:


Një avion francez evakuimi i organizuar nga qeveria për të shpëtuar qytetarët e mbetur në Emiratet e Bashkuara Arabe u detyrua të kthehej në mes të fluturimit, për shkak të zjarrit me raketa në rajon.

 

Në Izrael

 

Tel Avivi në shënjestër:


Garda Revolucionare e Iranit njoftoi se ka nisur një sulm të kombinuar me dronë dhe raketa ndaj Tel Avivit dhe zonave qendrore të Izraelit.

 

Mbyllje dhe tension në Bregun Perëndimor:


Për shkak të kërcënimeve të sigurisë, administrata civile izraelite ka mbyllur të gjitha vendet e shenjta në Qytetin e Vjetër të Jerusalemit dhe ka anuluar faljet e së premtes.

 

 

Në Shtetet e Bashkuara

 

Sulme ushtarake:


Komanda Qendrore Amerikane (CENTCOM) raportoi se ka goditur rreth 200 objektiva në Iran gjatë 72 orëve të fundit, përfshirë lëshues raketash balistike dhe anije luftarake.

 

Deklaratat e Trump:


Presidenti Donald Trump deklaroi se Irani po “shkatërrohet”, duke thënë se operacioni po zhvillohet “më shpejt dhe në një nivel që njerëzit nuk e kanë parë kurrë më parë”.

 

Ai pretendoi se Irani tani “nuk ka më forcë ajrore dhe as mbrojtje ajrore”, duke shtuar se “forca ajrore është zhdukur”.

 

Mbështetja e Kongresit:


Dhoma e Përfaqësuesve në SHBA, e kontrolluar nga republikanët, votoi 219 me 212 kundër një përpjekjeje për të ndalur luftën dhe për të kërkuar autorizim të Kongresit për armiqësitë kundër Iranit.

 

Mohimi i destabilizimit:


Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, hodhi poshtë kritikat duke mohuar se SHBA dhe Izraeli kanë shkaktuar destabilizim në rajon.

 

Ndikimi ekonomik:


Lufta ka tronditur tregjet financiare amerikane. Më herët gjatë javës, indeksi Dow Jones ra me më shumë se 1,000 pikë (2.2%), ndërsa çmimet e naftës u rritën për shkak të konfliktit.

 

Në Irak, Liban dhe Egjipt

 

Baza ushtarake në Irak:


Forcat irakiane rrëzuan një dron që synonte një bazë ushtarake me prani amerikane pranë aeroportit ndërkombëtar të Bagdadit. Droni iu afrua bazës Victoria gjatë natës së së mërkurës, por u kap para se të godiste objektivin.

 

Sulmet e Iranit ndaj grupeve kurde:


Televizioni shtetëror iranian Press TV raportoi se Irani po godet “forca separatiste anti-iraniane”, duke iu referuar grupeve kurde iraniane dhe irakiane që besohet se ndodhen në zonat malore pranë kufirit Iran-Irak.

 

Sipas raportimeve, presidenti amerikan Donald Trump ka qenë në bisedime me disa prej këtyre grupeve për t’i përfshirë në sulmet kundër Iranit.

 

Përshkallëzimi në Liban:


Izraeli po bombardojnë rëndë Libanin dhe ka lëshuar paralajmërime evakuimi për periferitë jugore të Bejrutit dhe pjesë të Luginës Bekaa.

 

Paralajmërimi ekonomik i Egjiptit:


Presidenti egjiptian Abdel Fattah el-Sisi paralajmëroi se vendi ndodhet në një “gjendje pothuajse emergjente ekonomike”, pasi lufta në Lindjen e Mesme rrezikon të rrisë ndjeshëm çmimet.

 

Në Evropë

 

Evropa nën presion:


Qeveritë evropiane janë të ndara për mënyrën se si duhet të reagojnë ndaj konfliktit në përshkallëzim.

 

Mbretëria e Bashkuar dhe Franca kanë dërguar forca detare dhe sisteme të mbrojtjes ajrore në Mesdheun lindor për të mbrojtur interesat e aleatëve.

 

Të hënën, një sulm me dron goditi bazën e Forcave Ajrore Mbretërore britanike në Akrotiri, në ishullin mesdhetar të Qipros.

 

Ndërkohë, vende të tjera evropiane – përfshirë Gjermaninë, Irlandën, Belgjikën dhe Holandën – janë fokusuar kryesisht në reagime diplomatike, pa shpallur dislokime ushtarake.

 

Azerbaixhani

 

Azerbajxhani ka pezulluar trafikun e kamionëve në kufi me Iranin dhe po përgatit “masa hakmarrëse”, pasi një sulm me dron iranian plagosi katër civilë në enklavën e tij Nakhchivan.

XS
SM
MD
LG