Lidhje


Shpresa vdiq! Iranianët që besuan te Trump dhe Netanyahu rrëfejnë zhgënjimin: Gjithçka u shemb!

 

Shumë iranianë që në fillim e panë ndërhyrjen e SHBA dhe Izraelit si një mundësi për rrëzimin e regjimit, sot po përballen me një zhgënjim të thellë, pasi lufta solli shkatërrim të gjerë pa prodhuar ndryshim politik. Një e re 25-vjeçare, e identifikuar si Leila, tregon se besonte se sulmet do të ishin të shpejta dhe vendimtare, madje mendonte se ekzistonte një marrëveshje për të ardhmen e Iranit me Reza Pahlavi, por sot pranon: “Isha gabim.” Ajo shtron pyetje të forta mbi logjikën e bombardimeve: “Pse goditën ura, linja hekurudhore, depo nafte? Si ndihmon kjo për të ndryshuar një qeveri?”

 

Një tjetër qytetar, Ali, 29 vjeç, thotë se besonte se lufta “do të përfundonte gjithçka”, por në vend të kësaj shtëpia e tij u shkatërrua plotësisht: “Na thanë se do të godisnin objektiva specifike dhe do shmangnin civilët… por ndoshta isha naiv.” Ndërkohë, të dhënat tregojnë se mijëra persona humbën jetën gjatë protestave dhe konfliktit, duke e bërë edhe më të rëndë koston njerëzore të krizës.

 

Jo të gjithë e ndanë këtë optimizëm fillestar. Një grua 47-vjeçare, Maryam, shprehet se ishte e qartë që nga fillimi se një luftë e nisur nga Donald Trump dhe Benjamin Netanyahu nuk mund të sillte liri: “A nuk pamë çfarë ndodhi në Gaza, Liban, Siri?” Ajo kritikon ashpër bashkëkombasit që mbështetën sulmet dhe nuk i fal për këtë qëndrim. Ndërkohë, infrastruktura e vendit – përfshirë spitale, universitete, fabrika dhe biznese – është dëmtuar rëndë, duke e bërë të pasigurt rimëkëmbjen.

 

Edhe në aspektin politik, zhgënjimi është i thellë. Disa qytetarë besojnë se Reza Pahlavi është diskredituar përfundimisht, pasi nuk dënoi sulmet dhe u pa si i gatshëm të bashkëpunonte me fuqitë e huaja për të marrë pushtetin. Në të njëjtën kohë, edhe armëpushimi nuk ka sjellë qetësi të plotë: banorët raportojnë shpërthime sporadike dhe shprehin frikë se lufta mund të rifillojë në çdo moment. “Nuk i besoj SHBA-së apo Izraelit… as më shumë se qeverisë sonë,” thotë një tjetër qytetar, duke reflektuar një mosbesim të thellë ndaj të gjitha palëve.

 

Në fund, për shumë iranianë, përfundimi është i hidhur: lufta jo vetëm që nuk solli ndryshim, por tregoi se situata mund të përkeqësohet edhe më shumë. “Mendonim se gjërat nuk mund të bëheshin më keq… tani e dimë që mundet,” thotë Ali, duke përmbledhur ndjesinë e një shoqërie që ka humbur iluzionet dhe është zhytur në pasiguri.


Bota në alarm: Lufta Iran–SHBA kërcënon furnizimin global me ilaçe – Spitalet dhe të sëmurët nën kërcënim!

 

Lufta me Iranin po nxjerr në pah brishtësinë e zinxhirëve globalë të furnizimit me ilaçe, pasi ndërprerjet po përhapen përtej Gjirit Persik. Edhe nëse armëpushimi qëndron, problemet në transportin ajror dhe në Ngushticën e Hormuzit rrisin rrezikun për çmime më të larta të barnave gjenerike dhe mungesa të përkohshme, sidomos në vendet në zhvillim.

 

Konflikti po ndikon gjithashtu në provat klinike për trajtime eksperimentale të kancerit, zemrës dhe sëmundjeve të tjera në vende si Turqia, Izraeli dhe Egjipti. Sipas ekspertit Prashant Yadav nga Council on Foreign Relations, 10–20% e tregtisë farmaceutike globale kalon përmes Lindjes së Mesme, duke e bërë rajonin kritik për furnizimin botëror.

 

Konflikti ka detyruar kompanitë të gjejnë rrugë alternative më të shtrenjta për transportin e ilaçeve, duke krijuar kaos logjistik dhe konkurrencë me mallra të tjera. Edhe pse SHBA nuk ka pësuar mungesa, sistemi shëndetësor po monitoron situatën nga afër. Një nga goditjet më të ndjeshme është te provat klinike, ku 6.7% e tyre globale janë prekur, pasi vonesat në transport mund të bëjnë që ilaçet të dëmtohen dhe të bëhen të papërdorshme.

 

Në të ardhmen, edhe rritje të vogla të kostove të transportit apo përbërësve mund të kenë ndikim të madh te barnat e lira, duke rrezikuar mungesa serioze në vendet që nuk kanë kapacitet financiar për t’i përballuar këto goditje. Në thelb, kjo luftë tregon se zinxhirët globalë të furnizimit mbeten të brishtë dhe lehtësisht të goditshëm, edhe pas përvojës së pandemisë COVID-19.


Goditje për Trump, vjen paralajmërimi – Irani më i fortë se kurrë, SHBA në disfatë politike dhe ekonomike!

 

Mohamad Elmasry, profesor në Doha Institute for Graduate Studies, tha se pavarësisht retorikës, ekziston një pranim se Irani ka një avantazh të rëndësishëm në negociatat e ardhshme me Shtetet e Bashkuara.

 

“SHBA nuk arriti të përmbushë objektivat e saj në Iran pas rreth gjashtë javësh bombardimesh intensive; regjimi mbetet në këmbë, rrjeti i aleatëve është i paprekur dhe Irani ende zotëron raketat dhe dronët e tij,” tha Elmasry.

 

Sipas raportimeve, “rreth gjysma e lëshuesve të raketave janë ende në pozicion për të luftuar edhe për shumë muaj, nëse është e nevojshme,” shtoi ai.

 

“Tani Irani ka diçka që nuk e kishte gjashtë javë më parë: kontrollin mbi Ngushticën e Hormuzit,” vijoi ai.

 

“Kjo ka qenë një situatë mjaft katastrofike për Trumpin dhe Amerikën; një dështim politik dhe ekonomik,” theksoi Elmasry.

 

“Iranianët kanë disa karta në dorë, por a besoj se do të dalin nga këto negociata me të gjitha 10 pikat? Jo, nuk mendoj se amerikanët do të bien dakord me të gjitha, megjithëse katër prej tyre janë ekonomike,” përfundoi ai.


Kushti i Khameneit: Kryetari i Kuvendit do të udhëheqë negociatat me SHBA-të

 

Nënkryetari i Parlamentit iranian, Mahmoud Nabavian, ka deklaruar se Mojtaba Khamenei ka vendosur si kusht që kryetari i Parlamentit, Mohammad Bagher Ghalibaf, të udhëheqë negociatat me Shtetet e Bashkuara.

 

Sipas Iran International, Nabavian ka thënë: “Kushtet tona i janë komunikuar palës pakistaneze... dhe ata na kanë thënë se Trump i ka pranuar”, duke shtuar se vendimi për një armëpushim dhe për zhvillimin e bisedimeve është marrë nga udhëheqja iraniane.


Laçi: Paqja SHBA–Iran është iluzion! – Trump i ‘dhuroi’ Lindjen e Mesme Teheranit, rrezik për sulme ndaj vendeve arabe!

 

Marlind Laçi, ekspert i Marrëdhënieve Ndërkombëtare, deklaroi në emisionin “Të Paekspozuarit” në MCN TV se nuk beson që paqja mes SHBA dhe Iranit do të zgjasë përtej afatit 12 ditor. Ai u shpreh se pas konfliktit SHBA i ka dhuruar Iranit hegjemoninë në rajon dhe ky i fundit mund të sulmojë vende të vogla afër tij.

 

“Akordi i Islamabadit ka një javë që vijon. Nëse dokumenti që kanë paraqitur mediat, do të jetë firmosur, me ato 10 pikat që Irani do të vijojë pasurimin e uraniumit për qëllime civile, që do të kontrollojë Ngushticën e Hormuzit, nuk do të lejojë bazë të re amerikane në Lindjen e mesme dhe largimin e atyre që janë do të thotë se Irani është pranë krijimit të një hegjemonie në Lindjen e Mesme.

 

Më të rrezikuarat, pas Izraelit, janë vendet arabe, Kuvajti dhe Emiratet e Bashkuara Arabe të cilat deri-diku kanë qenë pjesëmarrëse në luftë dhe Irani ka mundësi t’i marrë ato.

 

Çfarë ndodhi me këtë gabim politik të presidentit Trump. Me ndërhyrjen në vitin 2003 në Irak me rrëzimin e Sadamit iu dha pushtetit milicive Shiite, kur u nisën që të rrëzonin një regjim sunit.

 

Në këtë kontekst amerikanët duke dashur që të rrëzonin regjimin Iranian, i dhuruan hegjemoninë e gadishullit arabik.

 

Presidenti Trump vendosi si objektiv rrëzimin e regjimit, shkatërrimin e programit bërthamor dhe të raketave balistike. Asnjë nuk u arrit, por I shtoi Hormuzin që mund të kthehet në një zonë ekskluzive iraniane dhe Garda Revolucionare mund të vendosë “traun” për cdo anije që kalon për të paguar haraçin për të dalë dhe për të hyrë nga Gjiri Persik.

 

Unë e shoh edhe më të koklavitur çështjen e Izraelit, edhe pse duket kaotik edhe me sulmet ndaj Libanit, ku kanë mbetur mbi 200 civilë të vdekur dhe konsiderohet një nga sulmet më të përbindshme pas vitit 1982 të luftës së parë mes Hezbollahut dhe Izraelit.

 

Pala iraniane ka bërë kërkesë që edhe Libani të bëhet pjesë e marrëveshjes. Vjet në qershor na u tha se Hezbollahu ishte shkatërruar ashtu si edhe program bërthamor i Iranit dhe paska qenë propagandë që të gjendet një casus beli për ta goditur përsëri Iranin.

 

Paqja 12 ditore nuk do të zgjasë pas përfundimit të afatit, kjo për shkak të Netanjahut, që ka një project mesianik që kërkon të shtrihet nga bregu i lumit Nil deri në brigjet perëndimore të lumit Eufrat"- tha Laçi.

XS
SM
MD
LG