Bahreini propozon në OKB përdorimin e forcës për hapjen e Ngushticës së Hormuzit

Tuesday, 24 March 2026 20:26

• Written by Mexhis

Këshilli i Sigurimit i OKB-së po debaton një projektrezolutë nga Bahreini që do t’u lejonte vendeve të përdorin “të gjitha mjetet e nevojshme” – gjuhë diplomatike për përdorimin e forcës – për të siguruar lirinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit.

Drafti bën thirrje që shteteve anëtare të OKB-së t’u jepet drita jeshile për të “përdorur të gjitha mjetet e nevojshme në dhe përreth Ngushticës së Hormuzit, duke përfshirë ujërat territoriale” të vendeve bregdetare, për të siguruar kalimin dhe “për të penguar dhe parandaluar çdo përpjekje për ta mbyllur atë ose për të ndërhyrë në lundrimin ndërkombëtar”.

Gjithashtu i bën thirrje Iranit që të “ndërpresë menjëherë të gjitha sulmet ndaj anijeve tregtare dhe çdo përpjekje për të penguar” lundrimin e lirë në Ngushticë, duke kërcënuar me sanksione.

Sipas Reuters, më herët këtë pasdite, një zëdhënës i Gardës Revolucionare tha se “nuk kishte nevojë” për të minuar Ngushticën e Hormuzit, pasi forcat iraniane e kontrollojnë plotësisht atë.

Vetëm një numër i vogël anijesh mallrash dhe cisternash – shumica e tyre iraniane – kanë qenë në gjendje të kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit që kur forcat iraniane e mbyllën atë.

Bahreini, duke vepruar në emër të shteteve të Gjirit, kishte paraqitur një rezolutë tjetër, të miratuar në mesin e marsit, duke bërë thirrje për një ndërprerje të menjëhershme të sulmeve iraniane ndaj shteteve të Gjirit dhe Jordanisë.

Megjithatë, burime diplomatike thanë se rezoluta kishte pak shanse për t’u miratuar pasi aleatët e Iranit në Këshillin e Sigurimit, Rusia dhe Kina, ka të ngjarë ta vënë veton nëse do të ishte e nevojshme. Që një propozim të miratohet, nevojiten të paktën nëntë vota pozitive në Këshillin prej 15 anëtarësh, dhe pesë anëtarët e përhershëm (Rusia, Kina, Shtetet e Bashkuara, Britania dhe Franca) nuk duhet ta vënë veton.

Irani mohon sulmin me raketa ndaj bazës Diego Garcia dhe denoncon “provokimin izraelit”

Tuesday, 24 March 2026 20:26

• Written by Mexhis

Irani ka mohuar nisjen e një sulmi me raketa në bazën e përbashkët ushtarake SHBA – Britani e Madhe në ishullin Diego Garcia të Oqeanit Indian , duke i quajtur raportet një “operacion dezinformimi izraelit”. Deklaratat vijnë mes vlerësimeve kontradiktore nga NATO, SHBA-të dhe Mbretëria e Bashkuar në lidhje me origjinën e raketave dhe aftësitë e arsenalit iranian.

Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmail Baghai, tha të hënën se akuzat ishin pjesë e një modeli “dezinformimi”, pas komenteve të Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, se aleanca nuk mund të konfirmonte pretendimin e Izraelit se raketat e përdorura ishin raketa balistike ndërkontinentale iraniane.

“Fakti që edhe sekretari i përgjithshëm i NATO-s – i cili po u bën presion anëtarëve të aleancës për të qetësuar SHBA-në dhe për të mbështetur luftën e saj të paligjshme kundër Iranit – refuzon të konfirmojë fushatën e fundit të dezinformimit të Izraelit flet shumë: bota është e lodhur nga këto histori të diskredituara me flamur të rremë”, shkroi Baghai në një postim në platformën X.

Në një intervistë me CBS News të dielën, Mark Rutte shprehu mbështetje për Presidentin e SHBA-së Donald Trump në luftën kundër Iranit, duke argumentuar se veprimi ushtarak është i nevojshëm.

“Kam parë sondazhet, por shpresoj vërtet që populli amerikan do të qëndrojë pranë tij, sepse ai po e bën këtë për ta bërë të gjithë botën të sigurt”, tha ai.

Më parë, mediat amerikane, përfshirë Wall Street Journal, kishin raportuar se raketat u qëlluan nga nata e së enjtes deri në mëngjesin e së premtes, por nuk goditën bazën Diego Garcia.

Nëse konfirmohet se Irani qëndron pas sulmit, kjo do të thotë se ai ka raketa balistike me një rreze veprimi prej të paktën 4,000 kilometrash, të afta të arrijnë kryeqytetin e Mbretërisë së Bashkuar, Londrën.

Më herët këtë muaj, në një intervistë me NBC, Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi tha se vendi e ka kufizuar qëllimisht rrezen e veprimit të raketave të tij në nën 2,000 kilometra.

“Ne e kufizuam qëllimisht veten në nën 2,000 kilometra sepse nuk duam të shihemi si kërcënim për askënd tjetër në botë”, tha ai.

Sekretari i Mbrojtjes i Mbretërisë së Bashkuar, John Healy, tha të hënën se dy raketa iraniane ishin qëlluar drejt Diego Garcias.

Duke folur para parlamentit britanik, Healy tha se një raketë nuk arriti në objektiv dhe e dyta u kap para se të arrinte në bazë, duke dënuar sulmin dhe duke i bërë thirrje Iranit të “ulë tensionet”.

“Asnjëra prej tyre nuk iu afrua Diego Garcias. Mbretëria e Bashkuar nuk ka pasur nevojë të ndërmarrë veprime dhe operacionet normale po vazhdojnë”, tha ai.

Nga ana e tij, Sekretari i Strehimit i Mbretërisë së Bashkuar, Steve Reid, tha të dielën se nuk kishte asnjë tregues se Irani kishte ndërmend – ose mund – të godiste vendin me raketa.

Baza ushtarake SHBA-Britani e Madhe në Diego Garcia strehon rreth 2,500 trupa, kryesisht amerikanë, dhe është përdorur për operacionet amerikane që nga Lufta e Vietnamit deri te konfliktet në Irak dhe Afganistan, si dhe për sulme kundër Huthëve në Jemen.

Shefi i shtabit të Izraelit, gjenerallejtënant Eyal Zamir, tha se Irani përdori një “raketë balistike ndërkontinentale me dy faza me një rreze veprimi prej 4,000 kilometrash” për të synuar bazën.

Izraeli, një aleat i ngushtë i SHBA-së, për dekada të tëra ka thënë se programet raketore dhe bërthamore të Iranit përbëjnë një kërcënim dhe i ka bërë vazhdimisht presion Uashingtonit për të ndërhyrë ushtarakisht.

Megjithatë, administratat e njëpasnjëshme të SHBA-së kanë shmangur nisjen e sulmeve ushtarake kundër Iranit, duke zgjedhur në vend të kësaj të vendosin sanksione të gjera që synojnë parandalimin e Teheranit nga zhvillimi i armëve bërthamore.

“Nuk ka mbaruar”- Izraeli zotohet të vazhdojë me sulmet ndaj Iranit dhe Hezbollahut

Tuesday, 24 March 2026 13:57

• Written by Mexhis

Ndërsa presidenti amerikan Donald Trump shprehet optimist për një përfundim të afërt të luftës, kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu, ka paralajmëruar përshkallëzim të mëtejshëm të operacioneve ushtarake në rajon.

Netanyahu bëri të ditur se Izraeli do të vazhdojë të sulmojë si në Iran ashtu edhe në Liban, duke theksuar se operacionet synojnë dobësimin e kapaciteteve strategjike të kundërshtarëve.

“Ne po shkatërrojmë programin e raketave dhe programin bërthamor, dhe vazhdojmë t’i japim goditje të rënda Hezbollahut”, deklaroi ai.

Konflikti ka shpërthyer pas sulmeve të ndërmarra nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli ndaj Iranit, duke rritur ndjeshëm tensionet në Lindjen e Mesme. Megjithatë, Trump ka lënë të kuptohet se ekziston një “shans shumë i mirë” për arritjen e një marrëveshjeje me Teheranin.

Në të njëjtën kohë, presidenti amerikan ka udhëzuar ushtrinë e SHBA-së të shtyjë të gjitha sulmet ndaj termocentraleve dhe infrastrukturës energjetike iraniane.

BE–Australi, marrëveshje strategjike e dyfishtë: siguri dhe tregti e lirë me ndikim miliardash në ekonomi dhe zinxhirë furnizimi

Tuesday, 24 March 2026 13:57

• Written by Mexhis

Bashkimi Evropian dhe Australia kanë finalizuar një paketë të gjerë marrëveshjesh që përfshin një partneritet të ri në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes, si dhe një marrëveshje të tregtisë së lirë me përfitime të konsiderueshme ekonomike dhe gjeostrategjike. Dokumentet hynë në fuqi menjëherë pas nënshkrimit dhe konsiderohen një hap i rëndësishëm në forcimin e aleancave ndërkombëtare të BE-së në një kontekst tensionesh globale dhe riorganizimi të tregjeve.

Kryeministri australian Anthony Albanese theksoi se partneriteti i sigurisë synon të thellojë bashkëpunimin në fusha kritike si siguria kibernetike, lufta kundër terrorizmit dhe përballja me kërcënimet hibride, duke përfshirë edhe shkëmbimin e zgjeruar të inteligjencës, zhvillimin e kapaciteteve të përbashkëta për reagim ndaj kërcënimeve të reja, si dhe koordinimin në luftën kundër radikalizimit online dhe financimit të terrorizmit. Një element i ri është edhe nisja e një dialogu të strukturuar për sigurinë hapësinore, ndërsa marrëveshja parashikon edhe ushtrime të përbashkëta dhe bashkëpunim operacional.

Nga ana e mbrojtjes, ministri australian Richard Marles nënvizoi se partneriteti krijon bazën për integrim më të thellë në zinxhirët e prokurimit ushtarak, duke hapur rrugë për kompanitë australiane të teknologjisë së mbrojtjes që të lidhen me industrinë evropiane. Kjo pritet të kontribuojë drejtpërdrejt në zhvillimin e kompleksit ushtarako-industrial australian dhe në rritjen e ndërveprimit teknologjik midis dy tregjeve.

Paralelisht, marrëveshja e tregtisë së lirë e arritur mes Presidentes së Komisionit Evropian Ursula von der Leyen dhe Albanese përfaqëson një nga sukseset më të mëdha tregtare të fundit për BE-në. Ajo parashikon eliminimin e pothuajse të gjitha tarifave doganore për produktet evropiane, duke gjeneruar kursime të drejtpërdrejta prej rreth 1 miliard euro në vit për eksportuesit e BE-së. Sipas vlerësimeve të Komisionit, eksportet evropiane drejt Australisë pritet të rriten deri në +33% gjatë dekadës së ardhshme.

Marrëveshja mbulon sektorë kyç industrialë dhe bujqësorë, me rritje të konsiderueshme të parashikuara për kategori specifike: produktet e qumështit deri në +48%, automobilat +52% dhe kimikatet +20%. Tarifat do të reduktohen gradualisht në 0%, me një afat të përcaktuar, përfshirë produkte si djathi (brenda 3 viteve), si dhe verën, çokollatën dhe ushqimet e përpunuara.

Megjithatë, negociatat u përballën me vështirësi në sektorin bujqësor, veçanërisht për mishin. Kompromisi përfundimtar përfshin kuota vjetore prej 30,600 tonësh për mishin e viçit dhe 25,000 tonësh për mishin e deles, të shoqëruara me një mekanizëm mbrojtës (safeguard clause) që lejon BE-në të ndërhyjë në rast të një rritjeje të papritur të importeve që mund të destabilizojnë tregun e brendshëm.

Një dimension kritik i marrëveshjes është edhe sigurimi i aksesit të BE-së në lëndë të para strategjike, si litiumi, mangani dhe alumini, të cilat konsiderohen thelbësore për tranzicionin energjetik dhe konkurrueshmërinë industriale evropiane, veçanërisht në sektorin e baterive dhe teknologjive të gjelbra. Në këmbim, BE-ja ka bërë disa lëshime, si ruajtja e taksës australiane për makinat luksoze, megjithëse rreth 75% e automjeteve elektrike evropiane përjashtohen nga kjo taksë.

Në planin politik dhe gjeostrategjik, marrëveshja shihet si pjesë e një strategjie më të gjerë të BE-së për të diversifikuar partneritetet tregtare dhe për të reduktuar varësitë, veçanërisht pas rikthimit të Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë në vitin 2025. BE-ja ka intensifikuar paralelisht marrëveshjet me vende si Meksika, Zvicra dhe Indonezia, ndërsa marrëveshja me Mercosur pritet të hyjë në fuqi përkohësisht më 1 maj, pavarësisht sfidave ligjore.

Komisioneri i Tregtisë Maroš Šefčovič theksoi se prioriteti tani është transformimi i këtyre marrëveshjeve në rezultate konkrete ekonomike, ndërsa shefja e diplomacisë evropiane Kaja Kallas nënvizoi dimensionin e sigurisë: “Edhe pse të ndarë nga oqeanet, siguria jonë është e pandashme”.

Në të njëjtën kohë, sfondi ndërkombëtar mbetet i tensionuar. Shtetet e Bashkuara kanë paralajmëruar se mund të kufizojnë eksportet e gazit natyror të lëngshëm (LNG) drejt Evropës nëse nuk arrihet një marrëveshje më e favorshme tregtare për produktet amerikane, duke shtuar presionin mbi BE-në në një moment kritik për sigurinë energjetike.

Në këtë kuadër kompleks, marrëveshja BE–Australi përfaqëson një instrument të shumëfishtë: rritje ekonomike me ndikim miliardash, sigurim të zinxhirëve kritikë të furnizimit, integrim në mbrojtje dhe rritje të kapaciteteve strategjike, duke konsoliduar pozicionin e Evropës në një rend global gjithnjë e më konkurrues.