Wednesday, 01 April 2026 13:32
Fushata zgjedhore e Hungarisë ka qenë në “alarm” për javë të tëra. Pothuajse çdo ditë, dalin zbulime, secila lw njw shije edhe mw tw keqe se skandali paraardhws.
Por në dritën e rastit të fundit, edhe vëzhguesit e matur në Hungari po mbajnë frymën. Shumë po flasin për “skandalin më serioz politik që nga ndryshimi sistemik i viteve 1989/90”.
Çfarë ndodhi?
Javën e kaluar, u zbulua se Shërbimi i Sigurisë Shtetërore Hungareze (Alkotmanyvedelmi Hivatal, ose AH), një nga pesë agjencitë e inteligjencës së vendit, dyshohet se është infiltruar në partinë opozitare Tisza për ta penguar atë të marrë pjesë në zgjedhje ose të paktën për të minimizuar ndjeshëm shanset e saj për të fituar.
Shërbimi i inteligjencës dyshohet se u përpoq të rekrutonte specialistë të IT-së që menaxhojnë sistemin e IT-së të partisë, me qëllim që të fitonin akses në informacionin e brendshëm të partisë dhe më pas ta përdornin atë për manipulim.
Operacioni thuhet se filloi në korrik 2025. Në atë kohë, ishte tashmë e qartë se partia Tisza, e cila aktualisht mban kryesimin në sondazhet për zgjedhjet parlamentare të 12 prillit, përpara Fidesz në pushtet me një diferencë të konsiderueshme, përbënte një kërcënim real për sistemin e Viktor Orbán . Nuk ka prova që kryeministri hungarez e urdhëroi personalisht operacionin.
Megjithatë, nuk ka gjasa që ai të mos ishte në dijeni të tij. Shërbimi i inteligjencës së brendshme raporton drejtpërdrejt në zyrën e kryeministrit dhe mbikëqyret nga ministri i presidencës i Orbán, Antal Rogan. Për më tepër, qeveria hungareze nuk i ka mohuar zbulimet, por e paraqet operacionin e inteligjencës së brendshme si një mbrojtje kundër një përpjekjeje të supozuar spiunazhi ukrainas – pa sqaruar natyrën e asaj përpjekjeje.
E gjitha filloi me një artikull nga portali hungarez i lajmeve investigative Direkt36 më 24 mars 2026. Artikulli i referohej veprimit të supozuar të Agjencisë Shtetërore të Mbrojtjes. Një ditë më vonë, grupi gazetaresk, i njohur në Hungari për gazetarinë investigative, publikoi një intervistë video në YouTube. Në të, Bencsé Számbo , një zyrtar i lartë i Byrosë Kombëtare të Hetimit (NNI), një lloj agjencie federale hungareze e hetimit penal, flet për një orë e gjysmë për të gjitha detajet e rastit.
Számbo ishte hetuesi kryesor në departamentin e NNI-së për luftimin e pornografisë së fëmijëve në internet. Pak para se të publikohej videoja, ai dha dorëheqjen dhe që atëherë është pezulluar.
Sipas rrëfimit të tij, në korrik 2025, departamenti i tij u vu nën presion nga Agjencia Shtetërore Hungareze e Mbrojtjes, e cila nuk ka kompetenca hetimore, për të hetuar një rast të dyshuar për pornografi me fëmijë dhe për të sekuestruar materiale kompjuterike. Rasti përfshinte dy të dyshuar. Shpejt u bë e qartë se të dy nuk kishin të bënin fare me pornografinë me fëmijë, por po menaxhonin sistemin IT të partisë Tisza.
Fidesz “nuk është gati të dorëzojë pushtetin”
Videoja është parë deri më tani nga dy milionë e gjysmë njerëz. Nuk është çudi: Ajo trajton një rast jashtëzakonisht serioz të abuzimit me pushtetin. Bashkëthemeluesi i Direkt36 dhe gazetari investigativ Andras Pete, i cili hetoi rastin, i tha DW se “lindin pyetje serioze në lidhje me punën e pavarur dhe politikisht neutrale të autoriteteve hungareze dhe shërbimeve të inteligjencës”.
Shkencëtari politik Miklós Sudkost krahason fundin e regjimit në vitet 1989/90 me situatën aktuale dhe përfundon: “Në vitin 1989, ish-partia në pushtet nuk u kap pas pushtetit në asnjë mënyrë dhe nuk përdori një agjenci inteligjence për të rrëzuar një parti opozitare. Në pranverën e vitit 2026 situata është ndryshe. Fidesz nuk është i gatshëm të dorëzojë pushtetin dhe nuk i përmbahet rregullave demokratike.”
