Lidhje


Rusia reagon ashpër: Sulmet ndaj Natanz rrezikojnë katastrofë në Lindjen e Mesme

 

Zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme ruse, Maria Zakharova, deklaroi të shtunën se sulmet ndaj objekteve të pasurimit të uraniumit në Iran përbëjnë shkelje të së drejtës ndërkombëtare dhe rrezikojnë të shkaktojnë një katastrofë të madhe në Lindjen e Mesme.

 

Në një deklaratë zyrtare, Zakharova dënoi atë që e përshkroi si sulme masive nga SHBA dhe Izraeli ndaj infrastrukturës ushtarake, civile dhe bërthamore të Iranit, duke i akuzuar për shpërfillje të viktimave civile dhe pasojave të mundshme radiologjike dhe mjedisore.

 

Ajo tha se objekti i pasurimit të uraniumit në Natanz, i cili operon nën mbikëqyrjen e Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA), u godit sërish të shtunën në mëngjes, pavarësisht pretendimeve të mëparshme se programi bërthamor i Iranit ishte shkatërruar nga sulmet ajrore amerikane vitin e kaluar.

 

“Kjo është një shkelje flagrante e së drejtës ndërkombëtare, e Kartës së OKB-së dhe e dokumenteve të Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike, si dhe e rezolutave përkatëse të Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe Konferencës së Përgjithshme të Agjencisë,” deklaroi Zakharova.

 

Ajo i bëri thirrje komunitetit ndërkombëtar, përfshirë drejtuesit e OKB-së dhe IAEA-s, që të japin “një vlerësim objektiv dhe pa kompromis për këto veprime të papërgjegjshme”.

 

Sipas saj, këto sulme krijojnë “rreziqe reale për një katastrofë që mund të prekë të gjithë Lindjen e Mesme” dhe synojnë të minojnë paqen, stabilitetin dhe sigurinë në rajon.

 

Më herët, Irani deklaroi se kompleksi i pasurimit bërthamor në Natanz ishte goditur sërish në një sulm të përbashkët SHBA-Izrael të shtunën në mëngjes, sipas një njoftimi të publikuar nga agjencia gjysmë-zyrtare Tasnim.

 

Organizata për Energjinë Atomike e Iranit tha se objekti i pasurimit Shahid Ahmadi Roshan në Natanz u godit si pjesë e asaj që e cilësoi si “sulme kriminale” nga SHBA dhe Izraeli.

 

Objekti bërthamor i Natanzit ishte goditur më parë edhe më 2 mars në një tjetër sulm SHBA-Izrael.

 

Ky objekt ishte gjithashtu një nga tre vendet e goditura nga sulmet amerikane në qershor të vitit të kaluar gjatë konfliktit me Iranin, së bashku me Fordow dhe Isfahan.

 

Sulmet SHBA-Izrael ndaj Iranit nisën më 28 shkurt, ndërsa Teherani u kundërpërgjigj me sulme të përsëritura me dronë dhe raketa ndaj Izraelit dhe vendeve të Gjirit që strehojnë baza ushtarake amerikane.


Trump çudit botën: Pret monedhën prej ari me fytyrën e vet teksa është ende gjallë

 

Në kuadër të përgatitjeve për 250-vjetorin e Pavarësisë së Shteteve të Bashkuara në vitin 2026, një zhvillim i ri ka tërhequr vëmendjen: miratimi i një dizajni për një monedhë përkujtimore ari 24-karatësh me figurën e presidentit amerikan Donald Trump.

 

Sipas të dhënave zyrtare, më 19 mars 2026, U.S. Commission of Fine Arts shqyrtoi dhe miratoi dizajnin për monedhën pjesë të programit “Semiquincentennial Coin Program”. Monedha parashikohet të jetë një produkt për koleksionistë dhe jo një monedhë për qarkullim të zakonshëm.

 

Raportimet ndërkombëtare bëjnë me dije se në anën ballore të monedhës paraqitet Donald Trump me kostum dhe kravatë, i mbështetur përpara mbi një tavolinë, ndërsa sipër tij është vendosur fjala “LIBERTY”, e shoqëruar me datat “1776–2026”. Në pjesën e poshtme shfaqet mbishkrimi “IN GOD WE TRUST”. Ana tjetër e monedhës paraqet një shqiponjë tullace në fluturim.

 

Burime zyrtare kanë bërë të ditur se dizajni është përzgjedhur dhe i është paraqitur presidentit, i cili ka dhënë miratimin e tij për variantin final.

 

Monedha është pjesë e një serie më të gjerë produktesh përkujtimore që po përgatiten nga U.S. Mint për jubileun e 250-vjetorit, i njohur si “Semiquincentennial”. Programi përfshin gjithashtu monedha të tjera ari dhe argjendi, si dhe dizajne të reja për monedhat qarkulluese të vitit 2026.

 

Sipas raportimeve, monedha me figurën e Trump klasifikohet si monedhë përkujtimore dhe jo si valutë standarde për përdorim të përditshëm, duke e vendosur atë në kategorinë e produkteve numizmatike.

 

Megjithatë, ky vendim është konsideruar gjerësisht i diskutueshëm, pasi në Shtetet e Bashkuara ekziston një traditë e fortë që figurat e presidentëve të gjallë nuk vendosen në monedha. Për më tepër, ligji federal në përgjithësi parashikon kufizime për përdorimin e figurave të gjalla në valutë, çka ka ngritur pikëpyetje mbi bazën ligjore dhe precedentët e këtij vendimi.

 

Gjithashtu, fakti që bëhet fjalë për një president në detyrë e ka shtuar dimensionin simbolik dhe politik të debatit, duke e kthyer çështjen jo vetëm në një vendim teknik për një monedhë përkujtimore, por edhe në një diskutim më të gjerë mbi traditën institucionale dhe përfaqësimin në simbolet shtetërore.

 

Ky zhvillim vjen në një moment kur SHBA po përgatitet për një sërë aktivitetesh dhe produktesh zyrtare për të shënuar 250-vjetorin e shpalljes së Pavarësisë në vitin 1776.


Trump thotë se nuk dëshiron armëpushim me Iranin

 

Duke pretenduar se Irani është dobësuar rëndë, presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, tha të premten se nuk e mbështet një armëpushim në luftën në vazhdim mes SHBA-së dhe Izraelit në njërën anë dhe Iranit në anën tjetër, transmeton Anadolu.

 

“Nuk dua armëpushim. E dini, nuk bën armëpushim kur po e shkatërron plotësisht palën tjetër”, u tha Trump gazetarëve para se të largohej nga Shtëpia e Bardhë.

 

I pyetur nëse Izraeli do të ishte i gatshëm t’i jepte fund luftës në të njëjtën kohë me Washingtonin, Trump u përgjigj: “Mendoj se po. Marrëdhënia është shumë e mirë… Ne duam, pak a shumë, të njëjtat gjëra… Ne duam fitore, të dyja”.

 

Këto deklarata erdhën disa orë pasi Trump tha se po kërkon bisedime me Iranin, por pretendoi se “nuk ka askënd me kë të bisedohet” pas javësh sulmesh nga SHBA-ja dhe Izraeli që kanë vrarë zyrtarë të lartë iranianë, përfshirë edhe ish-Udhëheqësin Suprem Ali Khamenei dhe zyrtarin e lartë Ali Larijani.

 

Irani gjithashtu hodhi poshtë bisedimet për armëpushim, me ministrin e Jashtëm Abbas Araghchi që tha këtë javë se SHBA-ja është “përgjegjëse” për luftën dhe ndikimin e saj në rajon.

 

Gjatë deklaratave në Shtëpinë e Bardhë, Trump minimizoi edhe varësinë e SHBA-së nga Ngushtica e Hormuzit, një pikë kyç globale për transportin e naftës, përmes së cilës kalon një pjesë e konsiderueshme e furnizimeve botërore me naftë.

“Ne nuk e përdorim ngushticën… Nuk na duhet. Evropa ka nevojë për të. Koreja (e Jugut), Japonia, Kina… Kështu që ato do të duhet të përfshihen pak”, shtoi ai.

Kjo rrugë ujore ka qenë në qendër të shqetësimeve globale për energjinë që kur Garda Revolucionare Islamike e Iranit njoftoi mbylljen e saj për shumicën e anijeve, në kundërpërgjigje ndaj sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit që nisën më 28 shkurt.

Pasi Trump bëri thirrje për ndihmë ndërkombëtare për rihapjen e ngushticës, shumë vende refuzuan, duke thënë se SHBA-ja e nisi luftën aktuale pa konsultim ndërkombëtar dhe se ajo i përket Trumpit.

Tensionet rajonale janë rritur ndjeshëm që kur SHBA-ja dhe Izraeli nisën sulme të përbashkëta ndaj Iranit më 28 shkurt. Sipas raportimeve, sulmet kanë vrarë rreth 1.300 persona, përfshirë mbi 150 fëmijë në një shkollë fillore për vajza.

Irani është kundërpërgjigjur me sulme me raketa dhe dronë që kanë shënjestruar Izraelin dhe ato që i konsideron si objektiva të lidhura me SHBA-në në gjithë rajonin, duke përshkallëzuar më tej konfliktin.


Garda Revolucionare rrëzon avionin F-16 izraelit

 

“Një avion luftarak armiqësor F-16 që i përkiste regjimit sionist u godit në orën 3:45 të mëngjesit në Iranin qendror”. Kështu deklaroi Trupa e Gardës Revolucionare Iraniane në një deklaratë të transmetuar në televizionin shtetëror. Ushtria izraelite, nga ana e saj, kishte njoftuar më parë se një raketë tokë-ajër ishte qëlluar drejt njërit prej avionëve të saj gjatë “aktivitetit operativ” në Iran, pa specifikuar llojin. Ajo shtoi se “nuk është shkaktuar asnjë dëm në avion”. Nuk dihet nëse ky ishte i njëjti incident.

 

Mediat iraniane transmetuan gjithashtu një imazh, autenticiteti i të cilit nuk mund të verifikohej, që tregonte tym në qiell, duke pretenduar se një tjetër avion ishte shënjestruar, pa specifikuar llojin e tij ose nëse i përkiste Izraelit apo Shteteve të Bashkuara. Pamje të tjera të pakonfirmuara tregojnë një avion luftarak që rrëzohet.

 

Sakaq, ushtria izraelite njoftoi se kishte goditur gjatë natës objektet e përdorura për të prodhuar raketa balistike nga Trupat e Gardës Revolucionare Islamike në Teheran. “Si pjesë e këtij operacioni, u vunë në shënjestër objektet e përdorura për të prodhuar komponentë kyç për zhvillimin e raketave balistike, të cilat i përkasin aparatit të sigurisë së regjimit iranian”, shkroi ushtria izraelite në një deklaratë, duke iu referuar një “operacioni në shkallë të gjerë”.

 

Ndër zonat e goditura ishin një kompleks i dedikuar për prodhimin dhe zhvillimin e komponentëve të raketave balistike, një strukturë depozitimi dhe një strukturë e Ministrisë së Mbrojtjes iraniane përgjegjëse për prodhimin e karburantit të raketave. “Këto sulme e zvogëlojnë ndjeshëm aftësinë e regjimit terrorist iranian për të vazhduar prodhimin e komponentëve kryesorë të raketave balistike në këto objekte”, tha ushtria izraelite.


Ish-shefi i NATO-s: Sulmi ndaj Iranit nuk ka bazë në të drejtën ndërkombëtare

 

Ish-sekretari i përgjithshëm i NATO, Jens Stoltenberg, përsëriti thirrjet që të gjitha palët e përfshira në luftën me Iranin të tregojnë përmbajtje dhe të rifillojnë dialogun diplomatik, duke theksuar se nuk ekziston bazë ligjore për sulmin e Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit kundër Teheranit, transmeton Anadolu.

 

“Sulmi ndaj Iranit nuk ka bazë në të drejtën ndërkombëtare”, tha Stoltenberg, i cili aktualisht shërben si ministër i Financave i Norvegjisë, në një intervistë për gazetën spanjolle El Pais.

 

Deklaratat e Stoltenbergut, i cili shërbeu si sekretar i përgjithshëm i NATO-s nga viti 2014 deri në vitin 2024, erdhën në përgjigje të një pyetjeje nëse ai e mbështet vendimin e Spanjës për t’iu kundërvënë luftës dhe për të ndaluar përdorimin e bazave spanjolle nga ushtria amerikane për sulme të mëtejshme në Lindjen e Mesme.

 

Ish-kreu i NATO-s përsëriti thirrjen e Norvegjisë që palët të tregojnë përmbajtje dhe të rifillojnë sa më shpejt dialogun diplomatik për të gjetur një zgjidhje për konfliktin.

 

Ai gjithashtu theksoi se Norvegjia e ka dënuar qartë dhunën e regjimit iranian ndaj popullit të vet dhe ndan shqetësimet lidhur me programin bërthamor të Iranit.

 

I pyetur nëse NATO po kalon një nga momentet më të vështira që nga krijimi i saj në vitin 1949, ai tha se ekzistojnë sfida të rëndësishme në marrëdhëniet transatlantike.

 

“Por në të njëjtën kohë, duhet pranuar se Evropa po bën një përpjekje të paparë prej dekadash për të garantuar sigurinë e saj”, theksoi ai.

 

Stoltenbergu shtoi: “Gjithmonë kanë ekzistuar disa dallime mes aleatëve. Jam i bindur se do të mbetemi të bashkuar për të mbrojtur njëri-tjetrin.”

 

Sa i përket ndikimit të luftës me Iranin në ekonominë norvegjeze dhe nëse vendi do të përfitojë nga rritja e çmimeve të naftës si eksportues i madh, ai shprehu skepticizëm, duke theksuar se nuk është e qartë nëse rritja e çmimeve do ta favorizojë Norvegjinë.

 

“Norvegjia tani ka ekspozim të konsiderueshëm ndaj tregjeve financiare ndërkombëtare përmes fondit tonë sovran të pasurisë. Rënia e bursave po na dëmton më shumë sesa që rritja e çmimit të naftës së papërpunuar po na ndihmon”, shtoi ai.

 

Deklaratat e tij vijnë mes përshkallëzimit më të gjerë rajonal që nga koha kur SHBA-ja dhe Izraeli nisën sulme të përbashkëta ndaj Iranit më 28 shkurt, duke vrarë rreth 1.300 persona, përfshirë edhe ish-Udhëheqësin Suprem Ali Khamenei.

 

Irani është kundërpërgjigjur me raketa dhe dronë që kanë shënjestruar Izraelin dhe asetet dhe interesat amerikane në vendet arabe. Disa nga këto sulme kanë shkaktuar viktima dhe dëme në infrastrukturën civile, duke nxitur dënime nga vendet e goditura.

XS
SM
MD
LG