Teherani ende nuk ka rënë dakord për një raund të ardhshëm negociatash me Uashingtonin, raportoi të shtunën agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve Tasnim e Iranit, duke cituar “autoritetet përkatëse”.
Dy anije që po përpiqeshin të kalonin Ngushticën e Hormuzit thuhet se u sulmuan nga Garda Revolucionare pasi Irani njoftoi një bllokadë të re.
Irani ka deklaruar sot se po rikthen “kontrollin e rreptë” mbi Ngushticën e Hormuzit, një nga rrugët detare më strategjike në botë për transportin e naftës dhe gazit natyror.
Bllokada e Ngushticës së Hormuzit në Gjirin Persik është hequr, sipas deklaratave zyrtare iraniane.
Rruga detare është hapur për trafikun tregtar ndërkombëtar, për aq kohë sa respektohet armëpushimi, njoftoi të premten në platformën digjitale X ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi.
Që nga e mërkura e kaluar, SHBA dhe Izraeli, nga njëra anë, dhe Irani, nga ana tjetër nuk kanë ndërmarrë sulme. Ky armëpushim u ndërmjetësua nga Pakistani për një periudhë dyjavore, për të dhënë kohë për negociatat për përfundimin e luftës midis Iranit dhe Izraelit dhe për arritjen e një marrëveshjeje paqeje. Të enjten në mbrëmje, hyri në fuqi një armëpushim midis Izraelit dhe Libanit. Ai parashikohet të zgjasë dhjetë ditë.
Tranziti në një itinerar specifik
Të gjitha anijet tregtare po kalojnë përmes një rruge të koordinuar, e cila tashmë është shpallur nga Organizata Iraniane e Porteve dhe Detit, sqaroi më tej Araghtchi. Qindra cisterna nafte dhe anije mallrash kanë mbetur të bllokuara në Gjirin Persik për javë me radhë.
Sipas një zyrtari të lartë ushtarak iranian, anijet luftarake nuk lejohen të kalojnë përmes Ngushticës së Hormuzit.
Trumpi konfirmon hapjen e Ngushticës së Hormuzit
Presidenti amerikan Donald Trump konfirmoi në platformën e tij online Truth Social se rruga detare është sërish e hapur. Megjithatë, bllokada ushtarake amerikane e porteve iraniane do të mbetet në fuqi për momentin, tha ai.
Kjo do të vazhdojë derisa negociatat me Iranin të kenë përfunduar 100%. Presidenti amerikan shtoi se procesi duhet të ecë shumë shpejt përpara, pasi shumica e pikave tashmë janë negociuar. Marina e SHBA-së, nga ana e saj, e kishte nisur bllokadën detare në Ngushticën e Hormuzit të hënën.
Më vonë, Trumpi shtoi se udhëheqësit iranianë kishin premtuar se ngushtica nuk do të mbyllej përsëri.
Çmimet e naftës ranë ndjeshëm pas njoftimit se anijet tregtare do të lejohen të kalojnë lirshëm. Një fuçi (159 litra) naftë e papërpunuar Brent e Detit të Veriut për dorëzim në qershor tani kushton 91.11 dollarë amerikanë, më shumë se tetë përqind më pak se të enjten. Në një moment, çmimi ra nën shifrën 90 dollarë.
Kancelari Merz flet për lajm të mirë
Kancelari gjerman Friedrich Merz i bëri thirrje udhëheqjes iraniane që të rihapë plotësisht Ngushticën e Hormuzit. Duke folur në një konferencë shtypi në kryeqytetin francez, Paris, Merz-i e përshkroi si “lajm të mirë” që Irani kishte hapur Ngushticën, me kusht që të plotësoheshin disa kushte. Kalimi duhet të jetë i mundur “në përputhje të plotë me ligjin ndërkombëtar detar”. Nuk duhet të ketë “asnjë kufizim”.
Pas fillimit të sulmeve amerikano-izraelite më 28 shkurt, Garda Revolucionare e Iranit i bllokoi rrugët jetike tregtare nga zonat e prodhimit në Gjirin Persik përmes Ngushticës së Hormuzit. Rreth një e pesta e eksporteve botërore të naftës dhe gazit natyror të lëngshëm transportohen përmes kësaj rruge ujore. Për shkak të bllokadës, çmimet e energjisë janë rritur ndjeshëm javët e fundit.
Aksionet e Wall Street-it ndoqën indekset globale më të larta dhe çmimi i naftës ra me më shumë se 11% të premten, pasi ministri i jashtëm i Iranit tha se Ngushtica e Hormuzit ishte e hapur për kalim ndërsa një armëpushim në luftën shtatë-javore të nisur nga SHBA-të dhe Izraeli është në fuqi.
Abbas Araqchi tha në një postim në X se kalimi për të gjitha anijet tregtare përmes Ngushticës së Hormuzit, një kanal kyç për rrjedhat globale të energjisë, u shpall plotësisht i hapur për periudhën e mbetur të armëpushimit, në përputhje me një armëpushim në Liban.
Kontratat e ardhshme të naftës së papërpunuar Brent ranë ndjeshëm në 87.94 dollarë për fuçi, duke shënuar një rënie prej 11.5% gjatë ditës. Nafta e papërpunuar amerikane ra në një sasi të ngjashme në 83.33 dollarë për fuçi. <LCOc1> Ndërsa është ende mbi nivelet e paraluftës që ishin rreth 70 dollarë, kjo është një rënie e konsiderueshme nga nivelet maksimale të fundit të marsit, të cilat, për Brent, ishin afër 120 dollarë për fuçi.
Aksionet në të gjithë botën, të cilat tashmë ishin tregtuar rreth niveleve rekord, u rritën më tej pas lajmit.
Indeksi S&P 500 (.SPX), hap një skedë të re, i cili arriti rekorde të reja këtë javë, u rrit me 1.15%, në 7,115.31. Indeksi Mesatar Industrial Dow Jones (.DJI), hap një skedë të reu rrit me 1.95%, në 49,524.91. Nasdaq (.IXIC), hap një skedë të reu rrit me 1.15%, në 24,378.97, dhe indeksi i aksioneve me kapitalizim të vogël Russell 2000 gjithashtu u rrit në një rekord. Indeksi STOXX 600 i Evropës u rrit me 1.49%, duke qenë pothuajse i pandryshuar para lajmit.
“Ky është qartësisht një lajm pozitiv dhe duhet të sjellë njëfarë lehtësimi për çmimet e naftës dhe përfundimisht edhe për konsumatorët”, tha Carsten Brzeski, kreu global i makro-analizës në ING.
“Megjithatë, pyetja është nëse, edhe nëse Irani pretendon se e hap Ngushticën, anijet do të guxojnë vërtet të kalojnë? Siguruesit dhe pronarët e anijeve mund të ngurrojnë ende të dërgojnë anije, që do të thotë se edhe nëse në teori hapet, trafiku përmes Ngushticës do të rritet vetëm gradualisht.”
Aksionet e energjisë që përfitojnë nga çmimet e larta të naftës ranë. Emrat e naftës dhe gazit në Evropë ranë me 4.5% (.SXEP), hap një skedë të re, e ndjekur nga kompanitë kryesore amerikane Exxon Mobil (XOM.N), hap një skedë të redhe Chevron (CVX.N), hap një skedë të retë cilat humbën rreth 5% secila. Aksionet e linjave ajrore u rritën, me American Airlines (AAL.O), hap një skedë të re rritur rreth 8%.
Obligacionet qeveritare u rritën, me rendimentin e bonove 10-vjeçare të thesarit amerikan që prek nivelin më të ulët që nga mesi i marsit dhe që për herë të fundit është parë të bjerë me 7.5 pikë bazë në 4.234%. Obligacioni 2-vjeçar, i cili zakonisht ndjek pritjet e lëvizjeve të normave të interesit nga Rezerva Federale, ra me 7.6 pikë bazë në 3.702%.
Thesaret kishin rezistuar më mirë se obligacionet evropiane që nga fillimi i luftës, sepse Shtetet e Bashkuara, si një eksportues neto i energjisë, janë relativisht të mbrojtura nga rritja e çmimeve të energjisë.
Tregtarët ulën bastet se këto rritje çmimesh do të nxisnin Bankën Qendrore Evropiane dhe Bankën e Anglisë të rrisnin normat e interesit të premten, duke ndihmuar që obligacionet 10-vjeçare gjermane Bund të binin me 7.5 pikë bazë në 2.958%. Rendimenti 2-vjeçar i ndjeshëm ndaj normës së interesit të Gjermanisë ra me 10.7 pikë bazë në 2.417%.
“Nëse kalojmë në një situatë ku rruga është ende drejt uljes së përshkallëzimit – por tani kemi bonusin e flukseve të mallrave përmes Hormuzit që kthehen në diçka që i ngjan një niveli normal që pamë para konfliktit – atëherë kjo padyshim po eliminon një rrezik mjaft të madh për ekonominë”, tha Michael Brown, strateg i lartë kërkimor në Pepperstone.
“Mendoj se kjo është arsyeja pse tregjet po reagojnë kaq pozitivisht.”
Dollari gjithashtu ra dhe ishte në rrugën e duhur për një rënie të dytë javore radhazi, ndërsa investitorët rikuperuan pozicionet në monedhën e sigurt. Indeksi i dollarit, i cili mat dollarin kundrejt një shporte valutash duke përfshirë jenin dhe euron, ra me 0.51% në 97.71.
