Irani kërkon 2 milionë dollarë nga anijet që kalojnë në ngushticën e Hormuzit

Tuesday, 24 March 2026 23:18

• Written by Mexhis

Irani ka filluar të ngarkojë tarifa joformale tranziti për disa anije tregtare që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit, sipas njerëzve të njohur me çështjen, të cituar nga “Bloomberg”.

Sipas medias në fjalë, kërkesat e Teheranit variojnë deri në 2 milionë dollarë për udhëtim dhe vendosen rast pas rasti, duke krijuar në mënyrë efektive një “taksë” jozyrtare në një nga korridoret më të rëndësishme të energjisë në botë.

Disa anije i kanë paguar tashmë tarifat, thanë burimet, por nuk është e qartë se si ose në çfarë monedhe janë paguar ato, dhe ende nuk duket të ketë një sistem plotësisht të organizuar ose universal për mbledhjen e tarifave.

Transaksionet thuhet se po kryhen në mënyrë diskrete, duke rritur pasigurinë se cilat anije mund të jenë në shënjestër. Ngushtica e Hormuzit është një pikë kyçe për tregun global të energjisë, me rreth një të pestën e prodhimit botëror të naftës dhe gazit, si dhe sasi të mëdha ushqimesh, metalesh dhe mallrash të tjera, që lëvizin nëpër rrugët ujore.

Ky zhvillim vjen ndërsa konflikti në Lindjen e Mesme hyn në javën e katërt, duke theksuar nevojën që shumë vende të sigurojnë rrjedhën e vazhdueshme të burimeve të energjisë. Transparenca e kufizuar rreth pagesave po krijon tension shtesë në transportin detar në rajon, me pak anije që kanë kaluar nëpër këtë kalim që nga fillimi i luftës, shumë prej të cilave të lidhura me interesa iraniane.

Disa nga anijet e pakta të huaja duket se po ndjekin rrugë afër bregdetit iranian. India, e cila ka siguruar kalimin për katër transportues LNG nga Gjiri Persik përmes Ngushticës së Hormuzit, ka theksuar se ligji ndërkombëtar garanton lirinë e lundrimit dhe se asnjë vend nuk mund të vendosë tarifa për përdorimin e korridorit detar.

Kryeministri Narendra Modi tha se kishte diskutuar çështjen e luftës së Iranit me Presidentin e SHBA-së Donald Trump, duke përfshirë implikimet për transportin detar dhe sigurinë globale të energjisë. Në një postim në mediat sociale, Modi tha se “sigurimi që Ngushtica e Hormuzit të mbetet e hapur, e sigurt dhe e arritshme është thelbësore për të gjithë botën”.

Ministria e jashtme e Iranit nuk iu përgjigj menjëherë një kërkese për koment, dhe kufizimet në telekomunikacion dhe akses në internet janë në fuqi në vend.

Zbardhet drafti - 15 pikat e marrëveshjes që SHBA i kanë dërguar Iranit

Tuesday, 24 March 2026 23:18

• Written by Mexhis

Administrata Trump i ka dërguar Teheranit një paketë kushtesh për t’i dhënë fund konfliktit. Lajmin e publikoi televizioni izraelit “Channel 12” sipas të cilit plani përfshin një sërë kërkesash mbi programet bërthamore dhe raketore të Iranit, si dhe stimuj, të tillë si heqja e sanksioneve.

Administrata amerikane ka formuluar gjithsej 15 kushte për Iranin si bazë për t’i dhënë fund luftës, diçka që vetë presidenti amerikan e theksoi në deklaratat e tij dje. Sipas raportit, kushtet duket se mbulojnë të gjitha qëllimet strategjike të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit, ashtu siç janë formësuar në kontekstin e konfliktit.

Megjithatë, siç vëren media izraelite, në Jerusalem ekziston shqetësimi se Donald Trump dhe bashkëpunëtorët e tij po kërkojnë një aprovim të shpejtë të një “marrëveshjeje kornizë apo një marrëveshjeje në parim” me Iranin, në vend që t’i vënë një kusht për respektimin e plotë të kërkesave specifike para përfundimit të armiqësive.

Sipas 3 burimeve të njohura me detajet, bashkëpunëtorë të ngushtë të presidentit, përfshirë Jared Kushner dhe Steve Witkoff, kanë formuluar një procedurë që parashikon “deklarimin e një armëpushimi 1-mujor, gjatë të cilit të dyja palët do të negociojnë një marrëveshje 15-pikëshe”, duke ndjekur modelin e marrëveshjeve të mëparshme të arritura me ndërmjetësimin e administratës Trump në Gaza dhe Liban.

Donald Trump tha dje se është arritur konvergjencë e konsiderueshme në shumë çështje të një marrëveshjeje të mundshme, në kontekstin e negociatave indirekte me një lojtar kyç në Iran.

Sipas raportit, “skenari i një marrëveshjeje të shpejtë dhe të paqartë në parim po shkakton shqetësim të madh midis udhëheqjes politike dhe ushtarake të Izraelit”, pasi ekziston rreziku që Irani të gjendet në një pozicion të favorshëm nëse konflikti përfundon para se kushtet të finalizohen plotësisht.

Raporti paraqet 14 nga 15 pikat e kërkesave dhe shkëmbimeve që thuhet se i janë përcjellë Teheranit nga Uashingtoni, duke cituar një burim perëndimor.

14 pikat e propozimit të SHBA-së për Iranin

1. Irani duhet të çmontojë kapacitetet e tij ekzistuese bërthamore.

2. Irani duhet të zotohet se nuk do të kërkojë kurrë të pajiset me armë bërthamore.

3. Nuk do të lejohet pasurimi i uraniumit në tokën iraniane.

4. Irani duhet t’ia dorëzojë Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA) rezervat e tij prej afërsisht 450 kilogramësh uranium të pasuruar 60% në të ardhmen e afërt, bazuar në një orar që do të miratohet.

5. Objektet bërthamore në Natanz, Isfahan dhe Fordow duhet të çmontohen.

6. IAEA-së, organit mbikëqyrës bërthamor të OKB-së, duhet t’i jepet akses i plotë, transparencë dhe aftësi inspektimi brenda Iranit.

7. Irani duhet të braktisë “modelin e ndërmjetësimit” rajonal.

8. Irani duhet të ndalojë financimin, mentorimin dhe pajisjen e aleatëve të tij rajonalë.

9. Ngushtica e Hormuzit duhet të mbetet e hapur dhe të funksionojë si një korridor i lirë detar.

10. Programi raketor i Iranit duhet të jetë i kufizuar si në rreze veprimi ashtu edhe në numrin e raketave, me kufizime specifike që do të vendosen në një fazë të mëvonshme.

11. Çdo përdorim i ardhshëm i raketave do të lejohet vetëm për qëllime vetëmbrojtëse.

Tre kompromiset për Iranin

12. Irani do të marrë lehtësim të plotë nga sanksionet e vendosura nga bashkësia ndërkombëtare.

13. Shtetet e Bashkuara do ta ndihmojnë Iranin në zhvillimin e programit të tij bërthamor civil, duke përfshirë prodhimin e energjisë elektrike në termocentralin bërthamor të Bushehrit.

14. I ashtuquajturi mekanizëm “kthimi në kohë”, i cili lejon rivendosjen automatike të sanksioneve në rast të mosrespektimit të marrëveshjeve nga Irani, do të shfuqizohet.

SONDAZHI - Bie ndjeshëm mbështetja për Trump!

Tuesday, 24 March 2026 23:18

• Written by Mexhis

Vlerësimi për Presidentin e SHBA-së Donald Trump ka rënë në nivelin më të ulët që nga rikthimi në Shtëpinë e Bardhë. Kjo, pjesërisht për shkak të rritjes së çmimeve të karburantit dhe pjesërisht për shkak të mosmiratimit të luftës që ai ka nisur kundër Iranit, sipas rezultateve të një sondazhi të kryer nga instituti Ipsos për agjencinë e lajmeve Reuters.

Sondazhi 4-ditor, i cili përfundoi dje, tregoi se vetëm 36% e amerikanëve miratojnë performancën e Trump që nga fillimi i mandatit të tij të dytë si president, një përqindje që ka rënë me 4 pikë krahasuar me një sondazh të javës së kaluar (40%).

Mendimi i shumë njerëzve për Trumpin është përkeqësuar për shkak të mënyrës se si ai e trajtoi koston në rritje të jetesës, pasi çmimet e karburantit janë rritur ndjeshëm që kur SHBA-të dhe Izraeli filluan sulmet ndaj Iranit më 28 shkurt. Vetëm 25% e të anketuarve e miratuan mënyrën se si Trump e trajtoi koston e jetesës, një çështje që ishte në zemër të fushatës së tij.

Mes votuesve republikanë, 1 në 5 thanë se nuk e miratojnë performancën e përgjithshme të Trump në Shtëpinë e Bardhë, një pikëpamje që ndahej nga 1 në 7 javën e kaluar. Përqindja e atyre që shprehën mosmiratim në lidhje me mënyrën se si ai e trajtoi koston në rritje të jetesës u rrit në 34% nga 27% javën e kaluar.

Vlerësimi i miratimit të Trump luhatej rreth 47% në ditët e para pas kthimit të tij në Shtëpinë e Bardhë dhe ka mbetur i qëndrueshëm në rreth 40% që nga vera.

Lufta e Iranit ishte një pikë kthese për një president që kishte premtuar të shmangte “luftërat budallaqe”. Sondazhi i fundit tregoi se 35% e amerikanëve miratojnë sulmet e SHBA-së ndaj Iranit, nga 37% një javë më parë.

Në sondazhet e para të kryera nga Ipsos për Reuters pas shpërthimit të luftës, kur shumë amerikanë ende nuk dinin shumë për situatën, shumë të anketuar shprehën pasiguri. Në një sondazh të kryer nga 28 shkurt në 1 mars, 27% thanë se miratonin sulmet ndaj Iranit, 43% ishin kundër, ndërsa 29% shprehën pasiguri.

Analistët politikë thonë se nuk ka asnjë tregues të qartë se rënia e popullaritetit të Presidentit Trump do të jetë një goditje për republikanët në përpjekjen e tyre për të ruajtur kontrollin e Kongresit në zgjedhjet e mesit të mandatit të nëntorit.

38% e votuesve të regjistruar thanë se u besojnë më shumë republikanëve për të trajtuar ekonominë e SHBA-së, krahasuar me 34% që u besojnë më shumë demokratëve. Sondazhi i 1,272 amerikanëve në të gjithë vendin kishte një diferencë gabimi prej ±3 pikë përqindjeje.

Mediat: Kryetari i Parlamentit të Iranit fluturim sekret drejt Pakistanit, negociata sekrete me SHBA dhe Izraelin

Tuesday, 24 March 2026 22:33

• Written by Mexhis

Kryetari i Parlamentit iranian Mohammad Bagher Ghalibaf fluturoi nga Teherani për në Islamabad me miratimin e autoriteteve amerikane dhe izraelite.

Kështu raportojnë mediat pakistaneze, të cilët shkruajnë se ky koordinim i pazakontë vjen në mes të konfliktit të fortë rajonal dhe sinjalizon një ndryshim të mundshëm drejt diplomacisë së fshehtë të nivelit të lartë, shkruajnë gazetat dhe mediat sociale pakistaneze.

Rruga e fluturimit përmes hapësirës ajrore të monitoruar kërkon koordinim të konsiderueshëm, veçanërisht në dritën e operacionit “Premtimi i Vërtetë-4” dhe sulmeve ajrore të vazhdueshme të raportuara në rajon.

Fakti që një zyrtar kaq i lartë iranian ishte në gjendje të udhëtonte i sigurt tregon se vendet ndërmjetëse si Pakistani, Turqia dhe Egjipti po lehtësojnë me sukses një “dritare diplomatike”.

Spekulimet po shtohen se Islamabadi mund të presë një samit sekret midis përfaqësuesve të SHBA-së dhe zyrtarëve iranianë që këtë javë për të diskutuar një armëpushim të mundshëm ose rihapjen e Ngushticës së Hormuzit.

Ardhja e Ghalibaf do të paralajmëronte bisedime “shumë intensive”, për të cilat edhe Donald Trump kohët e fundit tha se mund të kenë një rezultat të rëndësishëm. Megjithëse udhëheqja iraniane zyrtarisht mohon çdo negociatë të drejtpërdrejtë me Shtetet e Bashkuara, ky fluturim, nëse është i vërtetë, tregon se të gjitha palët aktualisht po i japin përparësi negociatave.

Ky zhvillim shënon një nga shenjat më të rëndësishme të uljes së tensioneve që kur konflikti arriti në pikën kulmore në fillim të këtij muaji.

“Miratimi” i Izraelit është veçanërisht i habitshëm, pasi nënkupton që IDF dhe inteligjenca izraelite ndihmuan në sigurimin e tranzitit të sigurt të delegacionit iranian. Ky nivel transparence midis kundërshtarëve tregon se presioni për të shmangur një kolaps të plotë rajonal po detyron një bashkëpunim mes vendeve që janë në konflikt.