Lidhje


Nëndetësja amerikane godet me torpedo anijen luftarake iraniane në Oqeanin Indian

 

Pentagoni deklaroi se Marina e SHBA-së ka fundosur një anije luftarake armike me torpedo për herë të parë që nga Lufta e Dytë Botërore. Sri Lanka kishte njoftuar më herët se kishte shpëtuar mbi 30 marinarë nga një fregatë iraniane në ujërat ndërkombëtare pranë brigjeve të saj.

 

Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, konfirmoi se ushtria amerikane fundos një fregatë iraniane pranë brigjeve të Sri Lankës në ujëra ndërkombëtare të mërkurën në mëngjes, duke theksuar shtrirjen e kapaciteteve ushtarake të SHBA-së ndërsa Uashingtoni vijon të zgjerojë luftën kundër Iranit.

 

“Një nëndetëse amerikane fundos një anije luftarake iraniane që mendonte se ishte e sigurt në ujëra ndërkombëtare. Në vend të kësaj, ajo u fundos nga një torpedo”, u tha Hegseth gazetarëve.

 

Sri Lanka kryen operacion shpëtimi

 

Ushtria e Sri Lankës raportoi më herët se marina e saj po zhvillonte një operacion shpëtimi pasi fregata iraniane IRIS Dena kishte lëshuar një sinjal emergjence nga një pozicion rreth 40 kilometra në jug të Sri Lankës, pak jashtë ujërave territoriale të ishullit në Oqeanin Indian.

 

Zëdhënësi i Marinës së Sri Lankës, Buddhika Sampath, tha se Sri Lanka “iu përgjigj thirrjes për ndihmë sipas detyrimeve tona ndërkombëtare, pasi kjo zonë është brenda rajonit tonë të kërkim-shpëtimit”.

 

Sampath shtoi se kur anijet e Sri Lankës mbërritën në vendngjarje, anija ishte tashmë e fundosur dhe “kishte vetëm disa njolla nafte dhe gomone shpëtimi. Ne gjetëm njerëz që notonin në ujë”.

 

Fregata kishte një ekuipazh prej 180 marinarësh, nga të cilët 32 u shpëtuan nga deti dhe po trajtohen në një spital në qytetin Galle, në jug të Kolombos.

 

“Po vazhdojmë kërkimet, por ende nuk e dimë çfarë ka ndodhur me pjesën tjetër të ekuipazhit”, tha një zyrtar i mbrojtjes së Sri Lankës për AFP më herët gjatë së mërkurës. Fillimisht nuk ishte e qartë sa do të zgjaste operacioni i kërkim-shpëtimit. Më vonë policia e Sri Lankës njoftoi se ishin gjetur 87 trupa të marinarëve iranianë.

 

Fundosja e parë me torpedo që nga Lufta e Dytë Botërore

 

Autoritetet e Sri Lankës hezituan të japin detaje mbi mënyrën se si u fundos fregata dhe mohuan raportimet fillestare nga burime të paidentifikuara të ministrisë së mbrojtjes që sugjeronin përfshirjen e një nëndetëseje.

 

Hegseth e përshkroi sulmin e nëndetëses amerikane në ujëra ndërkombëtare si një “vdekje të heshtur” dhe shtoi se kjo ishte herë e parë që SHBA fundos një anije armike me torpedo që nga Lufta e Dytë Botërore.

 

“Ashtu si në atë luftë”, tha ai, “ne po luftojmë për të fituar”.

 

IRIS Dena është një fregatë e lehtë e prodhuar në Iran, e përdorur nga marina iraniane për patrullime në ujëra të thella. Ajo është e pajisur me raketa tokë-ajër, raketa kundër anijeve dhe torpedo, si dhe mund të mbajë një helikopter./DW


AFP: Turqia nuk ishte shënjestër e raketës iraniane, ishte Qipro

 

Turqia “nuk ishte shënjestër” e një rakete të lëshuar nga Irani, që shkonte drejt hapësirës ajrore turke, e cila u shkatërrua nga sistemet e mbrojtjes ajrore të NATO-s, tha një zyrtar turk për agjencinë e lajmeve AFP të mërkurën.

 

“Ne besojmë se synonte një bazë në Qipron Greke, por doli nga drejtimi”, tha zyrtari turk.

 

Raketa iraniane u shkatërrua në ajër nga forcat mbrojtëse të NATO-s teksa u pikas mbi hapësirën ajrore të Turqisë.

 

Ankaraja zyrtare u shpreh se rezervon të drejtën të përgjigjet ndaj veprimeve kërcënuese ndaj vendit.


Rusia frenon projektin bërthamor të Iranit: Rosatom pezullon punimet pas bombardimeve

 

Korporata shtetërore bërthamore e Rusisë, Rosatom, ka ndaluar punimet e ndërtimit në njësitë e reja të termocentralit bërthamor të Iranit në qytetin portual të Bushehrit për shkak të sulmit ajror amerikano-izraelit ndaj Iranit, tha të martën shefi i saj Alexei Likhachev.

 

Likhachev kishte paralajmëruar më parë për kërcënimin që paraqesin sulmet pranë objekteve bërthamore iraniane dhe tha se shpërthimet mund të dëgjoheshin “vetëm kilometra larg” nga centrali, megjithëse vetë objekti nuk ishte në shënjestër.

 

Puna është ndalur në vendet e ndërtimit të njësisë së dytë dhe të tretë të centralit, u tha ai gazetarëve.

 

“Është e vështirë të parashikohet rrjedha e mëtejshme e ngjarjeve, duke pasur parasysh operacionet ushtarake në vazhdim kundër Iranit, por njerëzit tanë do të qëndrojnë atje gjithsesi dhe ky objekt do të jetë ndër prioritetet tona”, tha ai.

 

Likhachev tha se nuk kishte komunikim telefonik ose elektronik me udhëheqjen e industrisë bërthamore iraniane, por kontakti me kolegët në vendin e ndërtimit mbeti.

 

Rreth 639 personel rus mbeten në Iran dhe disa që ishin tashmë në kryeqytetin Teheran po largohen, tha Likhachev. Gati 100 punëtorë dhe familjet e tyre u evakuuan të shtunën, kur filluan sulmet amerikane dhe izraelite ndaj Iranit, dhe Likhachev tha se evakuimet e stafit do të vazhdonin gjatë pushimeve të sulmeve ajrore.


Kolaps i kontrolluar” në Teheran? Pse SHBA & Izraeli po godasin Gardën, por jo ushtrinë iraniane?

 

Ndërsa raketat amerikane dhe izraelite vijojnë të godasin bazat e Gardws Revolucionare tw Iranit dhe milicisë Basij, një qetësi e pazakontë mbizotëron në kampet e ushtrisë së rregullt iraniane, e njohur si Artesh. Analistët e sigurisë e interpretojnë këtë si pjesë të një strategjie të qëllimshme të Uashingtonit për një “kolaps të kontrolluar” të strukturës së pushtetit në Teheran.

 

Sipas vlerësimeve, sulmet nuk janë të rastësishme, por ndjekin një logjikë të qartë ndarjeje: në shënjestër janë “pretorianët” e regjimit teokratik – IRGC dhe Basij – ndërsa ushtria e rregullt është lënë pothuajse jashtë goditjeve direkte. Qëllimi i mundshëm është dobësimi i shtyllave ideologjike dhe represive të regjimit, duke shmangur një përplasje të drejtpërdrejtë me strukturën tradicionale ushtarake të vendit.

 

Për të kuptuar këtë qasje, ekspertët kthehen te Revolucioni Islamik i Iranit. Pas rrëzimit të Shahut, Ruhollah Khomeini krijoi Gardën Revolucionare si një forcë paralele ndaj Artesh-it, nga frika se ushtria e trajnuar nga Perëndimi mund të organizonte grusht shteti. Kjo “strukturë e dyfishtë” institucionalizoi rivalitetin mes dy forcave.

 

Sipas Kushtetutës së Republikës Islamike, ushtria është përgjegjëse për mbrojtjen e integritetit territorial, ndërsa IRGC ka për mision ruajtjen e Revolucionit dhe arritjeve të tij. Me kalimin e viteve, Garda Revolucionare u shndërrua në një “shtet brenda shtetit”, duke kontrolluar programin e raketave, operacionet jashtë vendit dhe sektorë kyç të ekonomisë.


Sot, kjo ndarje historike shihet si “thembrë e Akilit” e regjimit – një dobësi që SHBA dhe Izraeli duket se po përpiqen ta shfrytëzojnë.

 

Tre shtyllat në shënjestër

 

Sulmet e fundit janë përqendruar në tre objektiva kryesore:

 

Garda Revolucionare (IRGC) – Me rreth 190 mijë trupa aktive, ajo kontrollon arsenalin e dronëve dhe raketave të Iranit si dhe rrjetin e aleatëve rajonalë, përfshirë Hezbollah. Goditjet kanë synuar bazat detare, komandën dhe burimet financiare të saj, me synimin për të paralizuar aftësinë operacionale dhe mbështetjen për grupet përfaqësuese.

 

Basij – Milicia paramilitare me rreth 600 mijë anëtarë të gatshëm për mobilizim, konsiderohet krahu kryesor i represionit të brendshëm. E themeluar në vitin 1979 nga Khomeini, ajo ka luajtur rol kyç në shtypjen e protestave dhe në mobilizimet gjatë luftës Iran-Irak.

 

Strukturat e sigurisë dhe policore – të cilat mbështesin kontrollin e brendshëm dhe stabilitetin e regjimit.

 

Në kontrast, Artesh nuk është përfshirë drejtpërdrejt në përballje madhore, çka ka nxitur spekulime se Uashingtoni mund të shpresojë në një “distancim” të saj nga regjimi i Ajatollahut në rast të përshkallëzimit të mëtejshëm.


Alarm në Mesdhe: Irani godet Turqinë – NATO e neutralizon raketën në ajër

 

Një raketë balistike e lëshuar nga Irani, e cila po i drejtohej hapësirës ajrore turke, është rrëzuar nga mbrojtja ajrore e NATO-s në Mesdheun lindor, njoftoi Ministria e Mbrojtjes e Turqisë.

 

Sipas autoriteteve turke, raketa kishte kaluar fillimisht nëpër hapësirën ajrore të Irakut dhe Sirisw përpara se të neutralizohej. Nuk raportohen viktima apo të lënduar nga incidenti.

 

Në deklaratën zyrtare, ministria theksoi se Turqia mbetet e përkushtuar ndaj stabilitetit dhe paqes rajonale, por është plotësisht e aftë të mbrojë territorin dhe qytetarët e saj nga çdo kërcënim, pavarësisht burimit apo origjinës.

 

“Të gjitha hapat e nevojshëm për të mbrojtur territorin dhe hapësirën tonë ajrore do të ndërmerren me vendosmëri dhe pa hezitim. E drejta jonë për t’iu përgjigjur çdo akti armiqësor të drejtuar kundër vendit tonë është e rezervuar”, thuhet në reagim.


Ankaraja u bëri gjithashtu thirrje të gjitha palëve të përmbahen nga veprime që mund të përshkallëzojnë më tej konfliktin në rajon. Ministria konfirmoi se Turqia do të zhvillojë konsultime me NATO-n dhe aleatët e saj pas incidentit.

 

Ngjarja shënon përshkallëzimin më të fundit në konfliktin në zgjerim në Lindjen e Mesme. Para nisjes së sulmeve nga SHBA dhe Izraeli ndaj Iranit, Turqia – anëtare e NATO-s dhe fqinje e Iranit – kishte kërkuar për javë të tëra nga Uashingtoni dhe Teherani të arrinin një marrëveshje në kuadër të negociatave për programin bërthamor dhe aftësitë raketore të Iranit, duke paralajmëruar se rajoni nuk mund të përballonte destabilizim të mëtejshëm.

XS
SM
MD
LG