Lidhje


Ministri i Jashtëm turk Hakan Fidan: Izraeli është shkaktari kryesor i luftës në Lindjen e Mesme

 

Ministri i Jashtëm i Turqisë, Hakan Fidan, deklaroi më 19 mars se Izraeli është nxitësi kryesor i luftës në vazhdim në Lindjen e Mesme, ndërsa intensifikoi përpjekjet diplomatike përmes një turi rajonal që përfshin edhe një vizitë në Emiratet e Bashkuara Arabe.

 

Gjatë një konference për shtyp në Katar, Fidan akuzoi Izraelin për nisjen dhe përshkallëzimin e konfliktit, duke u bërë thirrje aktorëve të tjerë për vetëpërmbajtje dhe duke paralajmëruar kundër përhapjes së mëtejshme të luftës në rajon.

 

“Duhet të thuhet qartë se shkaku kryesor i kësaj lufte, që e ka futur rajonin tonë në një krizë të paprecedentë, është Izraeli,” tha ai.

 

Ai shtoi se Ankaraja i ka përcjellë mesazhe Iranit që të shmangë zgjerimin e luftës përtej kufijve aktualë, duke theksuar se një përshkallëzim i mëtejshëm do të rrezikonte të gjithë rajonin.

 

Përplasjet janë intensifikuar që prej nisjes së ofensivës së përbashkët SHBA–Izrael ndaj Iranit më 28 shkurt, e cila ka nxitur kundërpërgjigjen e Teheranit me sulme me dronë dhe raketa ndaj Izraelit, Jordanisë, Irakut dhe vendeve të Gjirit që strehojnë baza ushtarake amerikane.

 

Fidan deklaroi më herët gjatë javës se Turqia do të angazhohet me aktorët rajonalë në një seri konsultimesh për të ndalur armiqësitë në vazhdim. Zyrtarët turq kanë theksuar gjithnjë e më shumë rëndësinë e dialogut dhe koordinimit shumëpalësh, ndërsa tensionet vazhdojnë të rriten.

 

Në kuadër të kësaj nisme diplomatike, Fidan udhëtoi më 20 mars drejt Emirateve të Bashkuara Arabe për bisedime që fokusohen si në marrëdhëniet dypalëshe, ashtu edhe në zhvillimet rajonale.

 

Gjatë vizitës, ai pritet të zhvillojë takime me zyrtarë të lartë të Emirateve, përfshirë presidentin Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan dhe ministrin e Jashtëm Sheikh Abdullah bin Zayed Al Nahyan, ku do të diskutohen mënyrat për uljen e tensioneve dhe koordinimin e përgjigjeve ndaj krizës.

 

Ndalesa në Emiratet e Bashkuara Arabe është pjesë e një turi më të gjerë diplomatik të kryediplomatit turk, që synon të eksplorojë opsionet për ndalimin e luftës dhe për të parandaluar destabilizimin e mëtejshëm në Lindjen e Mesme.

 

Para vizitës në Katar, Fidan zhvilloi gjithashtu bisedime në Riad me homologë nga disa vende për të diskutuar përshkallëzimin e konfliktit dhe përgjigjet e mundshme të koordinuara.


Pasojat e luftës për Izraelin: konflikti me Iranin i kushton 6.4 miliardë dollarë në vetëm 20 ditë

 

Buxheti total i luftës arrin në rreth 12.5 miliardë dollarë, ndërsa ushtria pritet të kërkojë fonde shtesë, sipas mediave izraelite.

 

Shpenzimet e ushtrisë izraelite gjatë 20 ditëve të para të luftës kundër Iranit kanë arritur në rreth 6.4 miliardë dollarë, raportoi e përditshmja izraelite Haaretz, duke cituar burime anonime.

 

Sipas gazetës, shpenzimet ditore gjatë kësaj periudhe kanë qenë mesatarisht rreth 1 miliard shekelë (afërsisht 320 milionë dollarë).

 

Buxheti total i alokuar për menaxhimin e luftës arrin në rreth 39 miliardë shekelë (afërsisht 12.5 miliardë dollarë), ndërsa burimet theksojnë se ritmi aktual i shpenzimeve mund të shërbejë për të parashikuar kohëzgjatjen e ofensivës.

 

Sipas raportimit, ushtria po përgatitet të kërkojë fonde shtesë.

 

Qeveria izraelite miratoi të dielën një fond emergjent prej 825 milionë dollarësh për blerjen e “furnizimeve urgjente të sigurisë”, mes raportimeve për një mungesë në rritje të raketave interceptuese.

 

Tel Avivi pritet të rishikojë planin e shpenzimeve për vitin 2026 për të financuar këto blerje, raportoi Channel 12.

 

Këto shifra shtojnë një panoramë gjithnjë e më të qartë të kostos financiare të konfliktit.

 

Shtetet e Bashkuara kanë shpenzuar rreth 12 miliardë dollarë që nga fillimi i ofensivave ushtarake, deklaroi këshilltari ekonomik i Shtëpisë së Bardhë, Kevin Hassett.

 

Ndërkohë, Pentagoni ka kërkuar veçmas nga Shtëpia e Bardhë miratimin e një pakete shtesë financimi prej më shumë se 200 miliardë dollarësh për t’ia paraqitur Kongresit.

 

Sulmet e përbashkëta të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit nisën më 28 shkurt dhe deri tani kanë shkaktuar rreth 1,300 viktima, përfshirë edhe liderin suprem të atëhershëm, Ajatollah Ali Khamenei.


Lavrov: Rusia, Turqia, Kina dhe partnerët ofrojnë të ndërmjetësojnë një marrëveshje paqeje në Lindjen e Mesme

 

Ministria e Jashtme ruse theksoi propozimet për siguri kolektive dhe negociata në shkallë rajonale si mënyra për të stabilizuar konfliktin në Lindjen e Mesme.

 

Moska, së bashku me Kinën, Turqinë dhe partnerë të tjerë aleatë, ka shprehur gatishmërinë për të ndihmuar në ndërmjetësimin e një zgjidhjeje politike dhe diplomatike për konfliktin në Lindjen e Mesme.

 

Ministria e Jashtme ruse tha në një deklaratë të enjten se është thellësisht e shqetësuar për luftimet në vazhdim në Gjirin Persik dhe për mundësinë e përshkallëzimit të mëtejshëm të situatës.

 

“Shkalla e dëmeve që po i shkaktohen infrastrukturës energjetike dhe asaj jetike në Iran dhe në shtetet arabe fqinje është në rritje. Ne bëjmë thirrje për ndërprerjen sa më të shpejtë të armiqësive, të cilat janë rezultat i agresionit të paprovokuar të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit kundër Iranit,” thuhet në deklaratë.

 

Ministria theksoi se hapi i parë në këtë drejtim duhet të jetë heqja dorë e menjëhershme nga lufta nga ana e SHBA-së dhe Izraelit.

 

“Rusia, së bashku me Kinën, Turqinë dhe partnerë me të njëjtin mendim, është e gatshme të lehtësojë zgjidhjen e konfliktit dhe kërkimin e zgjidhjeve për mosmarrëveshjet ekzistuese përmes mjeteve politike dhe diplomatike, me qëllim arritjen e një stabilizimi afatgjatë dhe të qëndrueshëm në rajon, duke marrë parasysh interesat e të gjitha shteteve që ndodhen aty,” thuhet më tej.

 

“Të gatshëm për të ofruar ndihmë”

 

Ministria vlerësoi gjithashtu një artikull të ministrit të Jashtëm të Omanit, Badr bin Hamad bin Hamood Al Busaidi, të publikuar në The Economist më 18 mars 2026, duke e cilësuar si “të menduar dhe të mençur.”

 

“Propozimet e përfshira në artikull janë në shumë aspekte në përputhje me pikëpamjet tona për nevojën e krijimit të një sistemi sigurie në Lindjen e Mesme dhe në zonën e Gjirit Persik që respekton një balancë interesash mes të gjitha shteteve të rajonit,” thuhet në deklaratë.

 

Moska ndan gjithashtu pikëpamjet e ministrit oman për nevojën e nisjes së një procesi negociatash në nivel rajonal, me qëllim arritjen e marrëveshjeve për masa ndërtimi besimi dhe transparence në fushën e energjisë bërthamore, si dhe për garanci të ndërsjella sigurie.

 

Shërbimi diplomatik rus kujtoi gjithashtu iniciativën e tij për koordinimin e një koncepti të sigurisë kolektive në zonën e Gjirit, që synon vendosjen e paqes së qëndrueshme dhe marrëdhënieve bashkëpunuese mes të gjitha shteteve bregdetare.

 

“Ne mbetemi të gatshëm të vazhdojmë të ofrojmë ndihmë konstruktive për zgjidhjen e konfliktit dhe adresimin e kundërthënieve ekzistuese në Lindjen e Mesme përmes mjeteve politike dhe diplomatike, përfshirë krijimin e kushteve për punë të përbashkët drejt një zgjidhjeje të qëndrueshme, të bazuar në balancën e interesave legjitime të të gjitha vendeve të rajonit,” përfundon deklarata.


Irani godet rëndë superavionin amerikan F-35

 

Një avion luftarak “stealth” F-35 i SHBA-së është goditur nga zjarr i dyshuar iranian dhe ka kryer një ulje emergjente në një bazë ushtarake amerikane në Lindjen e Mesme, raportuan mediat amerikane.

 

“Avioni u ul në mënyrë të sigurt dhe piloti është në gjendje të qëndrueshme,” tha kapiteni Tim Hawkins, zëdhënës i Komandës Qendrore të SHBA-së, në një deklaratë, pa konfirmuar drejtpërdrejt raportimet e mediave si ABC dhe CNN.

 

“Ky incident është nën hetim,” shtoi Hawkins.

 

Shtetet e Bashkuara kanë humbur disa avionë gjatë konfliktit — përfshirë tre avionë F-15 të rrëzuar gabimisht nga forcat kuvajtiane dhe një avion furnizimi me karburant KC-135 që u rrëzua në Irak — por asnjë prej tyre nuk dihet të jetë goditur nga zjarr iranian.

 

Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli kanë ndërmarrë një ofensivë të madhe ajrore kundër Iranit, pas një grumbullimi të madh forcash ushtarake amerikane në rajon — përfshirë edhe avionë F-35.

 

Që nga nisja e ofensivës më 28 shkurt, kanë humbur jetën 13 ushtarakë amerikanë: gjashtë në rrëzimin e avionit KC-135 dhe shtatë nga sulmet iraniane në fazat e para të luftës.

 

Rreth 200 ushtarakë amerikanë janë plagosur gjithashtu në shtatë vende të Lindjes së Mesme që nga fillimi i konfliktit, shumica e të cilëve tashmë janë rikthyer në detyrë, sipas ushtrisë amerikane.


Analiza: Tre mosmarrëveshjet e Trump me Netanyahun mbi luftën në Iran

 

“24 orët e fundit kanë shënuar ndoshta përçarjen më të madhe publike midis SHBA-së dhe Izraelit që nga fillimi i luftës”. Ky është përfundimi i një analize nga rrjeti britanik Sky News mbi deklaratat publike të Donald Trump dhe Benjamin Netanyahu.

 

Që nga sulmet e para më 28 shkurt, ushtritë e të dy vendeve kanë vepruar kryesisht në koordinim të plotë. Megjithatë, është e qartë se në nivel qeveritar, qëllimet e luftës mund të ndryshojnë në disa çështje kyçe, sipas Sky News.

 

Ku nuk pajtohen Izraeli dhe SHBA-të?

 

-Forcat tokësore: Netanyahu këmbënguli dje se ekzistojnë “mundësi” për një operacion tokësor, pasi operacionet nuk mund të arrihen vetëm nga ajri. Trump deklaroi po atë ditë se “nuk do të dërgojë trupa askund”. Kjo ka të ngjarë të mos i pëlqejë bazës së tij “Amerika e Para”.

 

-Infrastruktura energjetike: Izraeli është i hapur për të synuar objektet energjetike iraniane, duke kulmuar me sulme në fushën më të madhe të gazit natyror në botë këtë javë. Trump tha se i kishte kërkuar kryeministrit të Izraelit të shmangte sulme të tilla. Netanyahu tha të martën se ishte dakord me kërkesën e Trump. Sky News raportoi se zyrtarët amerikanë u zhgënjyen kur Izraeli goditi depot iraniane të karburantit më herët gjatë luftës.

 

-Synime më të gjera të luftës: Në përgjigje të një pyetjeje nga Komiteti i Inteligjencës i Dhomës së Përfaqësuesve të SHBA-së, Tulsi Gabbard, Këshilltare e Sigurisë Kombëtare e SHBA-së, tha dje: “Synimet që ka vendosur presidenti janë të ndryshme nga synimet që ka vendosur qeveria izraelite”.

 

“Izraeli është përqendruar në neutralizimin e udhëheqjes iraniane. Qëllimi i Donald Trump ishte të neutralizonte kërcënimin raketor të Iranit dhe marinën e tij”, shtoi Gabbard.

XS
SM
MD
LG