BBC: Përplasja më Papën po e gërryen Trumpin nga brenda
Nuk është diçka e pazakontë që Presidenti Trump të përballet me kritika nga udhëheqësit katolikë. Politikat e tij të ashpra për emigracionin kanë sjellë prej kohësh përplasje me hierarkinë e Kishës Katolike në SHBA, ndërsa një pjesë e madhe e katolikëve konservatorë kanë qëndruar më afër tij.
Por reagimi i 48 orëve të fundit ka qenë ndryshe. Këtë herë zemërimi nuk lidhet vetëm me sulmin publik të Trump ndaj Papa Leonit dhe me publikimin e një imazhi të tij të krijuar me AI si figurë e ngjashme me Krishtin. Ajo që bie më shumë në sy është se kritikat po vijnë edhe nga aleatë të vjetër konservatorë katolikë të Trumpit, të shqetësuar në një nivel më të thellë për luftën me Iranin.
Sipas BBC, sulmi i gjatë i Trump në rrjetet sociale ndaj Papës së parë amerikan, të cilin e quajti shumë liberal dhe “të dobët ndaj krimit”, bashkë me imazhin e AI-së, kanë kristalizuar një ndryshim në qëndrimin e shumë katolikëve konservatorë që prej nisjes së luftës gjashtë javë më parë.
Një çarje e rrallë me kampin e Trump
Peshkopi Joseph Strickland, dikur një nga mbështetësit më të vendosur të Trumpit, sot po mban një qëndrim të hapur kundër administratës në këtë çështje. Ai thotë se ky konflikt nuk i plotëson kriteret e një “lufte të drejtë” dhe se qëndron në krah të Papa Leonit dhe thirrjes së tij për paqe.
Kjo është domethënëse sepse Strickland jo vetëm që kishte qenë shumë afër Trumpit, por ishte kthyer në një figurë simbol të katolicizmit konservator pro-Trump. Tani ai po paralajmëron se feja po përdoret për të justifikuar sjellje imorale dhe se përdorimi i gjuhës fetare për të arsyetuar bombardimet bie ndesh me thelbin e besimit.
Ai reagoi edhe për sulmin e Trump ndaj Papës dhe për imazhin që shumë e quajtën “AI Jesus” (foto poshtë), duke thënë se ndjeu si detyrë t’i kujtonte presidentit amerikan Ungjillin sipas Mateut, pra idenë se pushteti i vërtetë i përket Krishtit dhe jo njerëzve.
Lufta me Iranin po bashkon katolikë që zakonisht janë të ndarë
Kjo zhvendosje ka edhe rrezik politik për Trumpin, sepse në zgjedhjet e vitit 2024 ai kishte forcuar mbështetjen mes katolikëve. Sipas Pew Research Center, katolikët amerikanë mbeten të ndarë edhe nga përkatësia racore dhe politike, por lufta me Iranin duket se ka krijuar një afrim të rrallë mes të majtës dhe të djathtës katolike.
Analistët theksojnë se për shumë katolikë amerikanë politika ka shpesh më shumë peshë sesa vetë feja, dhe ata zakonisht ndahen sipas vijave partiake për çështje si aborti apo emigracioni. Pikërisht për këtë arsye, bashkimi i tyre rreth mesazhit kundër luftës të Papa Leonit është diçka e pazakontë.
Ndryshe nga Papa Françesku, i cili shihej nga shumë konservatorë si tepër progresist, Papa Leoni gëzon mbështetje të lartë si te demokratët, ashtu edhe te republikanët katolikë. Kjo e bën edhe më të vështirë për Trumpin që ta sulmojë pa pasoja.
Edhe e djathta katolike po reagon
Peter Wolfgang, një zë i njohur i së djathtës katolike amerikane, që ka qenë mbështetës i fortë i Trumpit dhe i politikave të deportimit masiv, sot është kritik i hapur ndaj sjelljes së presidentit ndaj Papës. Sipas tij, Trump nuk e kupton se si funksionon katolicizmi: Papa nuk është thjesht një kryetar shteti, por përfaqësuesi i Krishtit në tokë, dhe sulmet ndaj tij perceptohen si sulme ndaj vetë Kishës.
Wolfgang thotë se për katolikët konservatorë është krejt natyrale të rreshtohen pas Papa Leonit kur Trump flet për shkatërrimin e qytetërimit iranian ose kur zyrtarë si Pete Hegseth përdorin një gjuhë lutjeje të mbushur me tone gjakftohta e luftarake, që sipas tij nuk ka asgjë të përbashkët me katolicizmin.
Edhe figura të tjera të rëndësishme katolike në SHBA, përfshirë peshkopë që kanë qenë afër Trumpit, nuk e kanë mbështetur publikisht luftën me Iranin. Kjo e bën edhe më të dukshme shkëputjen.
Vatikani: kjo nuk është thjesht përplasje personalitetesh
Nga ana e Vatikanit, narrativa zyrtare mbetet se kjo nuk është një përballje personale mes Papa Leonit dhe Donald Trumpit. Për Selinë e Shenjtë, bëhet fjalë për një Papë që po flet nga pozicioni i besimit kundër logjikës së luftës.
Kur Trump tha se në Iran mund të vdiste “një qytetërim i tërë”, Papa reagoi drejtpërdrejt duke e quajtur këtë kërcënim “vërtet të papranueshëm”. Sipas zyrtarëve të Vatikanit, Papa ka detyrimin të shënojë kufirin moral të asaj që mund të pranohet, edhe kur diplomacia vazhdon prapa skenave.
Nga këndvështrimi i Vatikanit, Papa Leoni nuk i bashkon të gjithë, por ai po e largon debatin katolik nga një shteg thjesht partiak. Dhe pikërisht këtu qëndron rëndësia e momentit: lufta me Iranin dhe sulmet e Trump ndaj Papës po krijojnë një çarje që nuk është më vetëm politike, por edhe morale.
Në fund, BBC arrin në një përfundim të qartë: duke u përpjekur të godasë Papa Leonin, Trump në fakt po pranon peshën reale të zërit të tij. Sepse, siç thotë Vatikani, nëse Papa do të ishte i parëndësishëm, nuk do të meritonte asnjë reagim. Fakti që Trump e sulmon, do të thotë se fjalët e tij kanë peshë.
BBC, përgatiti në shqip ©LAPSI.AL
