Avioni që transportoi kryeministrin spanjoll Pedro Sanchez në Armeni për të marrë pjesë në samitin e komunitetit politik evropian u detyrua të ulej në kryeqytetin turk, Ankara, të dielën e kaluar për shkak të një “emergjence teknike”, njoftuan shërbimet e kreut të qeverisë spanjolle.
Shtatë nga prodhuesit më të mëdhenj të naftës në botë kanë njoftuar se do të rrisin prodhimin e tyre “për të mbështetur stabilitetin e tregut të naftës”, vetëm pak ditë pas një rritjeje të ndjeshme të çmimeve, mes frikës në treg se transporti përmes Ngushticës së Hormuzit nuk do të rifillojë së shpejti.
Flotilja humanitare Global Sumud u nis në prill nga ishulli italian i Sicilisë, me 58 anije që synonin të thyenin bllokadën shumëvjeçare të Izraelit ndaj Gazës.
Një gjykatë izraelite miratoi zgjatjen me dy ditë të paraburgimit për dy aktivistë të një flotiljeje që po shkonte drejt Gazës, të cilët u sollën në Izrael për t’u marrë në pyetje, tha një organizatë për të drejtat që i përfaqëson ata.
“Gjykata zgjati paraburgimin e tyre me dy ditë”, tha të dielën Miriam Azem, koordinatore për avokim ndërkombëtar në organizatën e të drejtave Adalah.
Autoritetet izraelite kishin kërkuar zgjatjen e paraburgimit me katër ditë, shtoi Azem.
Flotilja humanitare Global Sumud u nis në prill nga ishulli italian i Sicilisë, me 58 anije që synonin të thyenin bllokadën shumëvjeçare të Izraelit ndaj Gazës.
Forcat izraelite ndaluan anijet gjatë natës nga e mërkura në të enjte, duke arrestuar aktivistë dhe sekuestruar anijet në ujërat ndërkombëtare.
Ministria e Jashtme e Izraelit tha se 175 aktivistë u arrestuan pasi më shumë se 20 anije u sekuestruan në ujërat ndërkombëtare, ndërsa organizatorët e flotiljes thanë se 211 aktivistë ishin “rrëmbyer”.
Organizatorët thanë gjithashtu se pajisjet në bord ishin shkatërruar gjatë ndërhyrjes, duke i lënë ata përballë një “kurthi të llogaritur vdekjeprurës në det”.
Më herët të enjten, flotilja raportoi se ishte sulmuar pranë ishullit grek të Kretës, rreth 600 milje detare larg Gazës.
Shtetasi spanjoll Saif Abu Keshek dhe braziliani Thiago Avila dolën para një gjykate në Ashkelon të dielën.
Të shtunën, Adalah tha se avokatët e saj kishin takuar dy aktivistët e ndaluar në burgun Shikma në Ashkelon.
Avila u tha avokatëve se ishte “subjekt i brutalitetit ekstrem” kur anijet u sekuestruan, duke shtuar se ishte “tërhequr zvarrë me fytyrë përtokë dhe rrahur aq rëndë sa humbi ndjenjat dy herë”.
Që nga mbërritja në Izrael, ai tha se ishte “mbajtur në izolim dhe me sy të lidhur”, sipas Adalah.
Abu Keshek gjithashtu ishte “i lidhur në duar dhe me sy të lidhur dhe i detyruar të qëndronte me fytyrë përtokë që nga momenti i ndalimit” deri në mbërritjen në Izrael, tha organizata.
Izraeli ka vendosur një bllokadë të ashpër ndaj Gazës që nga viti 2007, duke lënë 2,4 milionë banorët e territorit në prag të urisë. Izraeli kontrollon të gjitha pikat hyrëse në Gaza.
Që nga tetori 2023, lufta e Izraelit në Gaza ka vrarë më shumë se 72.000 njerëz dhe ka plagosur mbi 172.000, ndërsa ka shkaktuar shkatërrim të gjerë në enklavë.
Në verën dhe vjeshtën e vitit 2025, një udhëtim i parë i flotiljes Global Sumud nëpër Mesdhe drejt Gazës tërhoqi vëmendje mbarëbotërore. Anijet e asaj flotiljeje u ndaluan nga Izraeli në fillim të tetorit pranë brigjeve të Egjiptit dhe Gazës.
Aftësitë artistike të Presidentit ukrainas Volodymyr Zelenskyy i kanë dhënë atij reputacionin e një gjeniu të marrëdhënieve me publikun, i njohur si nga miqtë ashtu edhe nga armiqtë. Presidenti i Shteteve të Bashkuara Donald Trump, i cili e ka sulmuar hapur në publik, e quajti udhëheqësin ukrainas si “shitësi më i madh në Tokë”. Një zë shumë më simpatik, kolumnisti i New York Times, David French, e ka portretizuar së fundmi Zelenskyn si “udhëheqësin e ri të botës së lirë”.
Por gjenialiteti i marrëdhënieve me publikun i Zelensky-t mund të bëjë shumë pak kur bëhet fjalë për ndryshimin e dinamikës së fushëbetejës në luftën Rusi-Ukrainë. Në javët e fundit, administrata dhe aleatët e tij janë përpjekur shumë të krijojnë përshtypjen se lufta mund të jetë duke iu afruar një pike kthese. Por realitetet në terren tregojnë një histori tjetër.
Për shembull, pati pretendime zyrtare se në shkurt, Ukraina arriti më shumë përfitime territoriale sesa Rusia. Disa platforma monitorimi të luftës pro-ukrainase i kanë mbështetur këto pretendime, ndërsa të tjerat jo. Është e rëndësishme të theksohet se këto llogaritje mund të jenë të ndërlikuara duke pasur parasysh se përgjatë vijës së frontit ekziston një zonë gri e gjerë në të cilën kontrolli është i paqartë. Vetë përparimet maten në 150-200 kilometra katrorë në muaj. Me fjalë të tjera, metodologjia mund të manipulohet për të nxjerrë përfundimin e dëshiruar: se Ukraina po fiton terren.
Në realitet, nuk ka asgjë që të sugjerojë një ndryshim të rëndësishëm në dinamikën e fushëbetejës që ka ekzistuar për të paktën dy vjet tani. Më e rëndësishmja, trupat ruse aktualisht po rrethojnë një numër qytetesh industriale në veri të rajonit të Donetskut. Përparimet e tyre përgjatë kufirit verior, në veçanti, po e zgjerojnë vijën aktive të frontit me qindra kilometra, gjë që po e bën mungesën e personelit në Ukrainë edhe më akute.
Katër vjet pas fillimit të luftës, ushtria ukrainase është detyruar të përdorë fushata brutale për të zbatuar rekrutimin e detyrueshëm ushtarak, duke tërhequr të rinjtë nga rrugët e qyteteve dhe fshatrave. Ndërkohë, Rusia është ende në gjendje të joshë vullnetarët duke ofruar kompensime të majme.
Zyrtarët ukrainas kanë pohuar gjithashtu se Rusia po humbet më shumë trupa sesa është në gjendje të rekrutojë, bazuar në të dhëna të dyshimta për viktimat. Zelensky, në veçanti, ka deklaruar se rusët pësuan numrin më të lartë të viktimave mujore në mars të këtij viti – 35,000. Por deklarata e tij kundërshtoi Ministrinë e tij të Mbrojtjes, e cila pretendoi se humbjet më të larta mujore ruse kaluan 48,000 në janar 2025, me një normë mesatare mujore prej afërsisht 35,000 gjatë gjithë vitit 2025.
Shefi i shtabit të Zelensky-t, ish-shefi i inteligjencës ushtarake Kyrylo Budanov, gjithashtu e kundërshtoi këtë narrativë se Rusia po has vështirësi të mëdha me vendosjen e personelit. Ai pranoi në një intervistë të kohëve të fundit se dështimi i përpjekjeve ruse të mobilizimit nuk ishte i afërt. Duhet theksuar se Ukraina po zhvillon një fushatë të suksesshme me dronë për të dëmtuar objektet ruse të naftës. Por është e dyshimtë nëse kjo mund të ndryshojë diçka përtej ofrimit të pamjeve dramatike të tankeve të naftës në flakë për transmetim nga rrjetet televizive.
Në prill, të ardhurat ruse nga nafta u rritën në 9 miliardë dollarë, falë luftës SHBA-Izrael kundër Iranit. Të ardhurat e papritura që Rusia mori brenda një muaji janë ekuivalente me 10 përqind të kredisë që Ukraina do të marrë nga Bashkimi Evropian gjatë dy viteve të ardhshme për të ndihmuar në financimin e përpjekjeve të saj të luftës.
Nuk mund të mohohet se Rusia ka pësuar humbje të mëdha ekonomike për shkak të luftës, dhe Presidenti rus Vladimir Putin e ka pranuar këtë. Por ekonomia ruse shfaq pothuajse të njëjtën rënie si ekonomitë e tjera evropiane, të prekura gjithashtu nga luftërat në Ukrainë dhe Iran.
Produkti i brendshëm bruto (PBB) i Rusisë për frymë i përshtatur për paritetin e fuqisë blerëse (një tregues që pasqyron standardet e jetesës) aktualisht tejkalon atë të vendeve më pak të pasura të BE-së, si Rumania dhe Greqia, sipas grafikëve të FMN-së. I njëjti tregues për Ukrainën është në të njëjtin nivel me Mongolinë dhe Egjiptin, ndërsa infrastruktura kritike e vendit është në rrënoja dhe miliona ukrainas janë larguar nga vendi, shumica e tyre përgjithmonë.
Me perspektivat e Ukrainës më të zymta se kurrë, audienca pro-ukrainase mezi pret çdo lajm nga Rusia, të cilin shpresojnë se mund të nënkuptojë “çarje në regjim”. Muajin e kaluar, një video në Instagram nga influencuesja ruse Victoria Bonya bëri bujë në perëndim për kritikat e saj të guximshme ndaj politikave qeveritare. Mund të ketë frustrim në Rusi, por regjimi është larg nga rënia.
Megjithatë, ky rrëfim shërben për të shpërqendruar qytetarët ukrainas dhe të BE-së nga e vërteta e dhimbshme se lufta po shkon drejt një bllokimi në rastin më të mirë dhe drejt kolapsit të Ukrainës në rastin më të keq. Zelenskyy mund të ketë marrë një litar shpëtimi me kredinë prej 90 miliardë dollarësh, por mungesa e vizionit dhe strategjisë fituese të tij dhe të aleatëve të tij është tronditëse.
Realiteti ka filluar të bëhet realitet. Kancelari gjerman Friedrich Merz kohët e fundit sugjeroi që Ukraina do të duhej t’i lëshonte një pjesë të territorit të saj Rusisë për t’i dhënë fund luftës, por në këmbim të një rruge më të shpejtë drejt anëtarësimit në BE. Shefi i mbrojtjes i BE-së, Andrius Kubilius, ka shkuar më tej duke pretenduar se anëtarësimi i Ukrainës në NATO ishte jashtë diskutimit dhe anëtarësimi në BE do të ishte një “proces i ndërlikuar”. Në vend të kësaj, ai propozoi një bashkim ushtarak të Ukrainës dhe vendeve të tjera evropiane, një ide që Moska do ta refuzojë, duke e interpretuar atë si NATO përmes derës së pasme.
Ajo që manifestojnë këto deklarata kontradiktore është se pazari kryesor mbi konturet e paqes aktualisht nuk po zhvillohet aq shumë midis Zelenskyt dhe Putinit, por midis Zelenskyt dhe aleatëve të tij perëndimorë, kryesisht evropianë.
Siç pretendoi së fundmi Budanov, qëndrimet e Kievit dhe Moskës mund të afrohen më shumë me atë që është realisht e arritshme në bisedimet e paqes. Por Zelensky duhet të tregojë të paktën një lloj fitimi për Ukrainën kur të nënshkruhet më në fund një version shumë i pakëndshëm i një traktati paqeje. Idealisht, ky fitim do të ishte anëtarësimi në BE ose garancitë reale të sigurisë, por siç sugjerojnë deklaratat e Merz dhe Kubilius, shanset për të arritur të dyja janë të pakta.
Zhgënjimi midis ukrainasve është tashmë i prekshëm. Kreu i komitetit fiskal të parlamentit ukrainas, Danylo Hetmantsev, tha se zyrtarët evropianë duhet të ndalojnë së pari ukrainasit si “një mjet për zgjidhjen e detyrave gjeopolitike të dikujt” ose si një “mburojë njerëzore”. Ata nuk kanë të drejtë të përcaktojnë fatin e Ukrainës, këmbënguli ai.
Por Zelensky, i cili është i ndjekur nga një hetim në shkallë të gjerë për korrupsion që përfshin rrethin e tij të ngushtë, duket se nuk ka letra për të luajtur kundër Rusisë apo aleatëve të tij perëndimorë. Statusi quo-ja në të cilin ai mban pozicionin e një udhëheqësi lufte i shërben mirë, por po bëhet gjithnjë e më i papërshtatshëm.
Raportuesja speciale e OKB-së për Territoret e Pushtuara Palestineze, Francesca Albanese, paralajmëroi të shtunën për atë që ajo e quajti “izraelizimi i Evropës”.
