BE e tmerruar nga lufta në Iran: Mund të arrijmë te nafta me racion

Friday, 03 April 2026 18:46

• Written by Mexhis

Komisioneri i energjisë i Bashkimit Europian, Dan Jorgensen, thotë se blloku po vlerëson të gjitha mundësitë për t’u përballur me tronditjen energjitike afatgjatë të luftës në Lindjen e Mesme. Në një intervistë për Financial Times, Jorgensen tha se mes mundësive në shqyrtim janë racionimi i karburantit dhe lirimi i sa më shumë naftës nga rezervat e emergjencës.

“Kjo do të jetë një krizë e gjatë. Çmimet e energjisë do të jenë më të larta për një kohë shumë të gjatë dhe vendet duhet të sigurohen që të kenë atë që u nevojitet”, tha Dan Jorgensen, komisioner europian për energjinë.

Situata ka detyruar qeveritë të hartojnë plane për të mbështetur konsumatorët dhe ka nxitur disa vende të ndezin termocentralet me qymyr. I pyetur në lidhje me mundësinë e ndryshimit të rregullores europiane për një nga sektorët më të prekur, karburantin e avionëve, i cili kërkon kushte specifike për t’u ruajtur, komisioneri tha se çdo opsion mbetet i hapur.

“Po shqyrtojmë të gjitha mundësitë dhe është e qartë se sa më serioze bëhet situata, aq më shumë sigurisht që do të duhet të shqyrtojmë edhe mjetet legjislative”, shtoi komisioneri.

Jorgensen nuk përjashtoi një tjetër lirim të rezervave strategjike të energjisë nëse situata bëhet më e rëndë. Vendet e BE-së morën pjesë në lirimin më të madh të rezervave të naftës në histori muajin e kaluar, në një përpjekje për të zbutur çmimet në rritje.

Sot, nafta e papërpunuar Brent shitet me rreth 110 dollarë për fuçi.

Astronautët e NASA-s bëjnë hapin historik pas 50 vitesh – Artemis 2 nis drejt anës së errët të Hënës për herë të parë

Friday, 03 April 2026 18:46

• Written by Mexhis

Katër astronautët e anijes kozmike Artemis 2 kanë ndezur motorin e anijes së tyre kozmike për t’u shkëputur nga orbita e Tokës dhe për t’u nisur me shpejtësi drejt hënës, një moment historik që e angazhon NASA-n në fluturimin e parë hënor me ekuipazh në më shumë se gjysmë shekulli. Motori i kapsulës Orion i nxiti të enjten astronautët në trajektoren e tyre drejt hënës, të cilën tani do ta përshkojnë si pjesë e misionit 10-ditor Artemis 2.

“Ekuipazhi ndihet mjaft mirë këtu lart në rrugën tonë për në hënë”, tha astronauti Jeremy Hansen. “Njerëzimi ka treguar edhe një herë se çfarë është i aftë të bëjë”.

“Mund ta shihni të gjithë globin nga poli në pol, mund ta shihni Afrikën, Evropën dhe, nëse shikoni nga afër, dritat veriore”, tha komandanti i Artemis II, Reid Wiseman, në një transmetim live nga hapësira, duke përshkruar momentin kur ekuipazhi pa Tokën si një të tërë. “Ishte momenti më spektakolar i jetës tonë” u shpreh ai që theksoi se toka dukej e mrekullueshme nga lart.

Kapsula me të katër astronautët pritet të arrijë pranë hënës më 6 prill. Gjatë ditëve të ardhshme, pamjet jashtë dritareve të tyre do të bëhen gjithnjë e më frymëzuese dhe të bukura: Toka që tkurret në një mermer të vogël blu të bardhë pas tyre dhe Hëna që rritet nga një disk i ndritshëm në një botë me kratere të dendura që mbush kornizën. Rreth ditës së gjashtë të misionit, ndërsa Orioni lundron përtej Hënës, astronautët pritet të dëshmojnë një eklips total diellor nga hapësira e thellë. Dhe, ndërsa ekuipazhi i Artemis II i NASA-s nuk do të bëjë vetë një ulje në Hënë, misioni i tyre gjatë ditëve të ardhshme do të hapë rrugën për hapat e ardhshëm njerëzorë në Hënë. Gjatë udhëtimit të tyre, katër astronautët do të fluturojnë (10,299 km) përtej anës së largët të Hënës, e cila gjithmonë është e kthyer larg Tokës – duke shënuar herën e parë që kjo ndodh në historinë e njerëzimit. NASA thotë se gjatë kësaj periudhe, ekuipazhi do të “analizojë dhe fotografojë tiparet gjeologjike, të tilla si krateret dhe rrjedhën e lashtë të lavës”, të cilat do të ndihmojnë misionet e ardhshme për të eksploruar rajonin e Polit Jugor të Hënës.

Përplasje mes Papës dhe Izraelit për Iranin – Vatikani kërkon dialog, Herzogu flet për kërcënim

Friday, 03 April 2026 18:46

• Written by Mexhis

Papa Leone XIV ka zhvilluar një bisedë telefonike me presidentin e Izraelit, Isaac Herzog këtë të premte, me rastin e festimeve të Pashkëve. Po të shohësh njoftimet për shtyp, duket se përpos kortezisë me rastin e festave, Papa dhe Presidenti Herzog nuk janë në të njëjtën gjatësi vale sa i përket luftës në Iran.

Sipas një deklarate të lëshuar nga Zyra e Shtypit e Selisë së Shenjtë që konfirmoi thirrjen telefonike, Papa bëri thirrje për dialog mes SHBA, Izraelit dhe Iranit si mundësia më e mirë për t’i dhënë fund konflikti tashmë disa-javor.

“Gjatë bisedës, u përsërit nevoja për të rihapur të gjitha kanalet e mundshme të dialogut diplomatik, me qëllim që t’i jepet fund konfliktit serioz që vazhdon, me qëllim arritjen e një paqeje të drejtë dhe të qëndrueshme në të gjithë Lindjen e Mesme”, thuhej në deklaratën e Selisë së Shenjtë.

“Ndërsa diskutimi vazhdoi”, shtoi Zyra e Shtypit së Selisë së Shenjtë, “vëmendja u përqendrua në rëndësinë e mbrojtjes së popullsisë civile dhe promovimit të respektimit të së drejtës ndërkombëtare dhe humanitare”. 

Por çfarë thotë Presidenti izraelit? Herzog përsëriti qëndrimin e tij, duke deklaruar se Irani mbetet një “kërcënim” që “sulmon njerëzit e të gjitha besimeve”. 

“Me rastin e Pashkës Hebraike dhe Pashkëve të Krishtera, këtë mëngjes fola me Papën Leo XIV dhe u përcolla përshëndetjet e mia bijve dhe bijave të komuniteteve të krishtera në Tokën e Shenjtë dhe në mbarë botën, dhe shprehëm një shpresë të përbashkët për një të ardhme më të mirë për fëmijët e të gjitha feve.

Diskutuam luftën me Iranin dhe sulmet me raketa që synojnë civilët e besimeve të ndryshme në Izrael dhe në të gjithë rajonin. Diskutuam gjithashtu situatën në Liban dhe rëndësinë e sigurimit të sigurisë së komuniteteve të krishtera në të dyja anët e kufirit.

Theksova rëndësinë që Izraeli u kushton marrëdhënieve të tij me Vatikanin dhe botën e krishterë, si dhe nevojën për të promovuar bashkëpunim efektiv midis udhëheqësve botërorë dhe feve në luftën kundër antisemitizmit.”, tha ai.

Në thelb, dy deklaratat tregojnë qartë se telefonata mes Papës Leone XIV dhe presidentit Isaac Herzog, edhe pse e mbështjellë me tonet e zakonshme të urimeve për festat, nuk prodhoi një gjuhë të përbashkët për luftën në Iran. Vatikani e vendos theksin te dialogu diplomatik, mbrojtja e civilëve dhe respektimi i së drejtës ndërkombëtare, ndërsa pala izraelite e paraqet Iranin para së gjithash si një kërcënim të drejtpërdrejtë sigurie. Pra, pas kortezisë së Pashkëve, mbetet i dukshëm një dallim i qartë në qasje. Papa kërkon uljen e tensioneve dhe kthimin te diplomacia, ndërsa Izraeli vazhdon të flasë me gjuhën e luftës dhe të sigurisë.

Ekzekutohet 18-vjeçari në Iran, valë varjesh dhe mbi 400 arrestime – Amnesty: “Spastrim brutal i disidentëve”

Friday, 03 April 2026 17:27

• Written by Mexhis

Një 18-vjeçar iranian, Amirhossein Khatami, u ekzekutua me varje të enjten në mëngjes, pasi Gjykata Supreme e Iranit rrëzoi menjëherë apelin e tij. I riu ishte dënuar për pjesëmarrje në protestat antiqeveritare të janarit, me akuza për hyrje në një strukturë ushtarake të klasifikuar në Teheran, shkaktim dëmesh dhe tentativë për të marrë armë.

Sipas autoriteteve gjyqësore iraniane (Mizan), Khatami kishte pranuar veprimet gjatë marrjes në pyetje, por Amnesty International pretendon se ky “rrëfim” është nxjerrë nën tortura brutale, përfshirë rrahje dhe kërcënime me armë. Organizata e të drejtave të njeriut e konsideron këtë rast pjesë të një fushate të gjerë represive ndaj disidentëve në Iran.

Ndërkohë, në vetëm dy ditë, katër persona të tjerë – Babak Alipour, Pooja Ghobadi, Akbar Daneshvarkar dhe Mohammad Taghavi Sanghdehi – u ekzekutuan në burgun Ghezel Hesar pa njoftim paraprak për familjet. Autoritetet madje kanë refuzuar t’u dorëzojnë trupat e të paktën tre prej tyre. Ata ishin dënuar për “rebelim të armatosur kundër shtetit” (baghi), pas proceseve gjyqësore që, sipas raportimeve, zgjatën vetëm disa minuta dhe nuk respektuan standardet ligjore.

Sipas një raporti të Human Rights Watch dhe Kurdistan Human Rights Network, situata në burgjet iraniane është përkeqësuar ndjeshëm. Mijëra të burgosur, përfshirë edhe të mitur, ndodhen mes dy rreziqeve: nga njëra anë, burgjet si Evin janë goditur nga sulme ajrore amerikane dhe izraelite, ndërsa nga ana tjetër, forcat iraniane janë urdhëruar të përdorin forcë vdekjeprurëse për të shtypur çdo protestë brenda tyre.

Në të njëjtën kohë, regjimi ka intensifikuar arrestimet masive. Vetëm ditët e fundit, mbi 400 persona janë arrestuar me akuzën e “propagandës për armikun”, pasi kanë filmuar pasojat e bombardimeve me telefonat e tyre. Organizatat ndërkombëtare paralajmërojnë se Irani po shfrytëzon situatën e luftës për të kryer një spastrim të gjerë të disidentëve, më i madhi në katër dekadat e fundit.