Lidhje


“Synimi, përshpejtimi i prodhimit të armëve”, Reuters: Takim kritik i shefave të Mbrojtjes në Shtëpinë e Bardhë

 

Administrata e presidentit Donald Trump pritet të takohet të premten në White House me drejtuesit e kompanive më të mëdha amerikane të mbrojtjes për të diskutuar përshpejtimin e prodhimit të armëve. Lajmi u raportua nga Reuters, duke cituar pesë burime me njohuri mbi planin. Në takim janë ftuar kompani si Lockheed Martin dhe RTX Corporation, kompania mëmë e Raytheon, si dhe furnizues të tjerë kryesorë të industrisë së mbrojtjes.

 

Takimi vjen në një moment kur Pentagon po punon për të rimbushur rezervat e armëve, pas konsumit të konsiderueshëm të municioneve në operacionet e fundit ushtarake, përfshirë sulmet ndaj Iranit. Sipas burimeve, administrata synon të ushtrojë presion mbi prodhuesit për të rritur ritmin e prodhimit.

 

Që nga pushtimi i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022 dhe konfliktet në Lindjen e Mesme, SHBA-të kanë përdorur miliarda dollarë në sisteme artilerie, raketa dhe municione të tjera. Konflikti i fundit me Iranin ka përfshirë përdorimin e raketave me rreze të gjatë veprimi, përfshirë raketat lundruese Tomahawk dhe avionët luftarakë F-35.

 

Ndërkohë, zëvendëssekretari i Mbrojtjes, Steve Feinberg, po udhëheq përgatitjen e një kërkese shtesë buxhetore prej rreth 50 miliardë dollarësh për të mbuluar zëvendësimin e armëve të përdorura në konfliktet e fundit. Shuma mbetet paraprake dhe mund të ndryshojë.

 

Raytheon ka nënshkruar një marrëveshje të re me Pentagonin për të rritur prodhimin e raketave Tomahawk në 1,000 njësi në vit. Aktualisht, Pentagoni planifikon të blejë 57 raketa deri në vitin 2026, me një kosto mesatare prej 1.3 milion dollarësh secila.

 

Presidenti Trump ka shtuar presionin ndaj kontraktorëve të mbrojtjes që të përqendrohen më shumë në prodhim sesa në shpërndarjen e fitimeve për aksionarët. Në janar, ai nënshkroi një urdhër ekzekutiv për të identifikuar kompanitë që nuk po përmbushin pritshmëritë. Kompanitë e listuara do të kenë 15 ditë kohë për të paraqitur plane korrigjuese; në të kundërt, Pentagoni mund të ndërmarrë masa, përfshirë ndërprerjen e kontratave.


Zbardhet telefonata sekrete që ndezi luftën - Si vendosën Trump dhe Netanyahu të godasin Khamenein në sulm fatal?

 

Një telefonatë sekrete mes kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu dhe presidentit amerikan Donald Trump më 23 shkurt rezultoi momenti vendimtar që çoi në shpërthimin e luftës kundër Iranit, raporton Axios, duke cituar tre burime të informuara mbi bisedën.

 

Sipas raportimit, Netanyahu i dha Trumpit një informacion tronditës: Udhëheqësi suprem i Iranit, Ali Khamenei, dhe këshilltarët e tij më të afërt do të mblidheshin të shtunën në mëngjes në një vend të caktuar në Teheran – një objektiv që mund të goditej me një sulm të vetëm ajror shkatërrues. Telefonata, e mbajtur e fshehtë nga Shtëpia e Bardhë dhe e pa raportuar më parë, i dha përgjigje pyetjes që shtrohej ndërkombëtarisht: pse tani?

 

Burimet thanë se Trump kishte shqyrtuar prej kohësh mundësinë e një sulmi ndaj Iranit, por nuk kishte vendosur për kohën. Informacioni mbi vendndodhjen e Khameneit dhe rrethit të tij të ngushtë u konsiderua një mundësi që as ai dhe as Netanyahu nuk donin ta humbnin.


Telefonata ishte kulmi i muajve të koordinimit mes dy liderëve. Ata ishin takuar dy herë dhe kishin zhvilluar 15 biseda telefonike në dy muajt para nisjes së luftës. SHBA dhe Izraeli kishin shqyrtuar mundësinë e sulmit një javë më herët, por e kishin shtyrë për arsye inteligjence dhe operative, përfshirë kushtet e motit.

 

Një vlerësim fillestar i CIA, i urdhëruar nga Trump, konfirmoi informacionin e mbledhur nga inteligjenca ushtarake izraelite për praninë e Khameneit në takim. Deri të enjten para sulmit, agjencia kishte “konfirmuar plotësisht” se objektivat do të ishin të gjithë në të njëjtin vend.

 

Të premten në orën 15:38, Trump dha urdhrin përfundimtar për sulmin. Njëmbëdhjetë orë më vonë, bombat ranë mbi Teheran. Ajatollah Ali Khamenei u vra dhe lufta në Lindjen e Mesme kishte nisur.

 

Sipas Axios, Trump kishte dashur të vepronte edhe më herët, madje në fillim të janarit, por Netanyahu kishte kërkuar shtyrje për të ndërtuar mbështetje publike dhe për të koordinuar më mirë operacionin. Plani fillestar parashikonte fundin e marsit ose fillimin e prillit, por zhvillimet e inteligjencës dhe shqetësimet për situatën në Iran përshpejtuan afatin.

 

Administrata amerikane u gjend në një situatë të papritur, duke u detyruar të justifikonte publikisht sulmet pasi ato kishin ndodhur tashmë. I pyetur pse nuk kishte plan evakuimi, Trump u përgjigj: “Sepse gjithçka ndodhi kaq shpejt.”


Rubio ndryshon versionin: Sulmet nisën ngaqë dështuan negociatat me Iranin!

 

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, deklaroi të martën se presidenti Donald Trump vendosi të ndërmarrë sulme ndaj Iranit pasi arriti në përfundimin se negociatat me Teheranin nuk do të jepnin rezultat.

 

Duke folur para gazetarëve, Rubio tha se vendimi u mor pasi presidenti besonte se SHBA-të po “mashtroheshin” në procesin negociues dhe se kërcënimi nuk mund të tolerohej më. “Pasi presidenti vendosi se negociatat nuk do të funksiononin, se po mashtroheshim në negociata dhe se ky ishte një kërcënim që nuk mund të tolerohej, u mor vendimi për të sulmuar”, tha Rubio. “E thashë këtë dje. Dhe ju duhet ta tregoni.”

 

Deklarata shënon një ndryshim në theksin e arsyetimit publik të administratës. Të hënën, gjatë një tjetër komunikimi me mediat, Rubio nuk përmendi dështimin e negociatave bërthamore SHBA–Iran si arsye kryesore të sulmit. “Presidenti mori një vendim shumë të mençur”, ishte shprehur ai një ditë më parë, duke theksuar se Uashingtoni kishte dijeni për veprime të mundshme izraelite dhe për rrezikun e sulmeve ndaj forcave amerikane. Sipas tij, veprimi paraprak ishte i nevojshëm për të shmangur viktima të mundshme.

 

Të martën, Rubio argumentoi se reagimi amerikan kishte të bënte më shumë me kohën e operacionit sesa me ndryshim qëndrimi për qëllimin e sulmit, ndërsa shmangu të përsëriste se planet e Izraelit kishin ndikuar drejtpërdrejt në vendimin final të SHBA-së.


Trump nuk i ndal sulmet ndaj Starmer: Ai mendon se është Winston Churchill


Në një komunikim për mediat në Shtëpinë e Bardhë, gjatë takimit me kancelarin gjerman Merz, presidenti Donald Trump është pyetur për luftën në Iran, dhe mbështetjen nga vendet e tjera.

I pyetur për mendimet e tij mbi aleatët evropianë, Donald Trump thotë se ka qenë i kënaqur me disa, por me disa të tjerë jo duke përmendur këtu Starmer.

Pasi veçoi Spanjën, ai e kthen vëmendjen te Mbretëria e Bashkuar, duke u thënë mediave se “nuk është i kënaqur” me vendin.

Ai vazhdon të kritikojë Keir Starmer, ndërsa thekson: “Ky nuk është Winston Churchill me të cilin po merremi.”


Transporti i mallrave rrit tarifat deri në 10%, pas konfliktit në Lindjen e Mesme

 

Pas rritjes së çmimit të naftës në bursat e huaja, menjëherë pas nisjes së konfliktit në Lindjen e Mesme, të parët që kanë reaguar në vend nga ndryshimet e kostos janë kompanitë e transportit të mallrave tregtarë në rrugë tokësore dhe detare.

Sipas Monitor, nga sot kompanitë e transportit të mallrave raportojnë se kanë nisur të aplikojnë tarifa nga 6 deri 10% më të larta se para nisjes së sulmeve. Drejtuesit e kompanive të transportit pohojnë se prej fundjavës janë furnizuar me naftë me çmim deri 10% më të lartë.

Kompanitë e transportit të mallrave në rrugë tokësore pohuan që kanë rritur tarifat nga 6 deri 7% më shumë, për shkak të shtrenjtimit të çmimit të naftës deri 25 lekë.

“Çmimi i naftës është rritur me 10%, duke ndikuar drejtpërdrejt në tarifat e transportit, të cilat në vend janë rritur nga 6 në 7%. Nafta përbën 60-70% të kostos totale të transportit, prandaj çdo rritje e saj ka efekt të madh për tarifat e transportit. Në vendin pasi ekzistojnë pabarazi, konkurrencë e pa ndershme dhe inflacion, rritja nuk është reflektuar në të njëjtën masë me rritjen e çmimit të naftës”, thotë Rodolf Xhillari nga kompania “Balkan Trans Albania”.

Sipas të dhënave të marra nga operatorët, p.sh. tarifa për eksport mallrash nga Durrësi për Milano në rrugë tokësore varion nga 1500 euro në 1700 euro dhe importi nga Milano në Durrës 2500 euro. Pas rritjes së çmimeve tarifat për eksport mallrash variojnë nga 1600 deri 1800 euro për kamion dhe për import deri 2,700 euro.

Prej fundjavës edhe çmimet e transportit detar janë rritur 10% për shkak të rritjes së çmimit të naftës në bursat e huaja.

Artur Dedja nga kompania “Dedja Shipping” shpjegoi se nisja e sulmeve shkaktoi frikë dhe pasiguri te operatorët të cilët nxituan të siguronin furnizimet me lëndë të burimeve djegëse.

“Pra si çmimet e naftës dhe transportit u rritën për shkak të frikës nga konflikti, sepse Irani, pjesë e OPEC, po godet rafineritë e rajonit, jo sulmuesit. Qëllimi i këtij veprimi është të krijojë pasiguri dhe trazira në treg, jo vetëm të reagojë ndaj sulmeve”.

Por gjithashtu këto ditë pritet të reflektohet edhe në tregun e shitjes me pakicë në vend çmimi i rritjes së naftës në bursat e huaja.

Nga Shoqata e Hidrokarbureve u tha pas nisjes së sulmeve furnizimet me naftë u bënë me çmim 900 USD për ton nga 740 USD për ton që ishte çmimi i furnizimeve me shumicë.

“Shtrenjtimi i çmimeve në bursë pritet të reflektohet brenda 4 ditëve në tregun e pakicës, me rritje çmimi nga 15 deri 20 lekë për litër”, pohuan nga Shoqata e Hidrokarbureve.

Aktualisht, në pikat e karburanteve, çmimi i shitjes së naftës është 170-175 lekë për litër dhe pritet të arrijë 185–190 lekë për litër.

Ndërsa në bursat e huaja ditën e djeshme (3 Mars) çmimi i naftës arriti 84 -85 USD për fuçi nga 75 USD për fuçi që arriti çmimi maksimal ditën e hënë.

XS
SM
MD
LG