ALARM! Nafta arrin mbi 100 dollarë për fuçi/ G7 diskuton përdorimin e rezervave strategjike

Monday, 09 March 2026 10:35

• Written by Mexhis

Çmimet ndërkombëtare të naftës kanë kaluar pragun e 100 dollarëve për fuçi, duke u rritur me mbi 25% brenda pak ditësh, ndërsa tregjet globale reagojnë ndaj përshkallëzimit të konfliktit në Lindjen e Mesme dhe frikës për ndërprerje të furnizimit. Sipas raportimeve të agjencisë Reuters, kjo është rritja më e fortë e çmimeve që nga kriza energjetike e vitit 2022.

Nafta e referencës globale Brent crude oil është rritur në mbi 108–116 dollarë për fuçi, ndërsa nafta amerikane West Texas Intermediate ka kaluar 105 dollarë për fuçi, pasi tensionet në rajonin e Gjirit kanë rritur rrezikun për furnizimin global.

Tregjet janë veçanërisht të ndjeshme për shkak të situatës rreth Gjirit të Hormuz, një korridor detar nga i cili kalon rreth 20% e furnizimit botëror me naftë. Çdo ndërprerje e trafikut të cisternave në këtë zonë mund të reduktojë ndjeshëm ofertën në tregjet globale. Ndërkohë, vendet e G7 po shqyrtojnë një lhedhje të koordinuar në treg të rezervave strategjike të naftës, në bashkëpunim me International Energy Agency, për të frenuar rritjen e çmimeve dhe për të stabilizuar tregun. Sipas raportimeve, disa vende anëtare kanë mbështetur një skenar për lirimin e 300 deri në 400 milionë fuçive naftë nga rezervat emergjente nëse situata përkeqësohet.

Megjithatë, drejtori ekzekutiv i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, Fatih Birol, ka deklaruar se aktualisht “të gjitha opsionet janë në tryezë, por për momentin nuk ka një vendim për një ndërhyrje kolektive”, duke theksuar se tregu global i naftës ende ka furnizime të mjaftueshme.

Analistët paralajmërojnë se nëse konflikti në rajonin e Gjirit vazhdon dhe transporti i naftës mbetet i kufizuar, çmimet mund të qëndrojnë mbi 100 dollarë për fuçi për një periudhë të zgjatur, duke rritur presionin inflacionist mbi ekonominë globale./Monitor.al

Tragjedi në Minab: Amerikanët e goditën shkollën disa herë, OKB kërkon hetim për vrasjen e nxënësve

Monday, 09 March 2026 09:50

• Written by Mexhis

Forcat amerikane ishin ka shumë gjasa përgjegjëse për bombardimin e një shkolle fillore në qytetin jugor iranian të Minabit, i cili la të vdekur të paktën 168 fëmijë, si dhe mësues dhe staf, përfundoi Neë York Times (NYT) në një analizë të publikuar të enjten.

Sulmi i 28 shkurtit mbi shkollën e vajzave “Shajarah Tayyebeh” erdhi në ditën e parë të sulmit SHBA-Izrael ndaj Iranit, i cili çoi në vrasjen e Udhëheqësit Suprem, Ajatollah Ali Khamenei dhe disa komandantëve të lartë iranianë, si dhe qindra civilëve.

Në analizën e saj, e cila bazohej në pamje satelitore të sapopublikuara, postime të verifikuara në rrjetet sociale dhe video të gjeolokuara, NYT doli në përfundimin se shkolla u godit nga sulme të sakta në të njëjtën kohë me sulmet e shumta të forcave amerikane mbi një bazë detare ngjitur, që i përket Korpusit të Gardës Revolucionare Islame të Iranit (IRGC).

Pamjet historike tregojnë se ndërtesa e shkollës ishte e ndarë nga kompleksi ushtarak që në vitin 2016 dhe mbante shenja të qarta të një objekti arsimor civil, duke përfshirë një fushë sporti dhe murale për fëmijë.

Wes J. Bryant, një ish-ekspert i shënjestrimit të Forcave Ajrore të SHBA-së, tha për NYT se sulmet ishin goditje “objektive të përsosura”, duke sugjeruar se shkolla ishte ose një “identifikim i gabuar i objektivit” ose u godit në bazë të inteligjencës së vjetëruar, shkruan Rt.

BC publikoi një analizë të ngjashme të enjten, duke vënë në dukje se pamjet satelitore sugjerojnë se shkolla u godit disa herë, duke gjykuar nga shenjat e djegies rreth ndërtesës, dhe se afërsia e vendeve të goditjes midis bazës së IRGC-së dhe shkollës sugjeron se “goditja e zonës ishte e qëllimshme”.

Shtëpia e Bardhë dhe Pentagoni kanë ofruar përgjigje evazive, me Sekretaren e Shtypit Karoline Leavitt që u tha gazetarëve të mërkurën se “Departamenti i Luftës po e heton këtë çështje”. Sekretari i Luftës, Pete Hegseth, këmbënguli se forcat amerikane “asnjëherë nuk shënjestrojnë objektiva civilë”.

Të martën, mijëra njerëz u mblodhën në Minab për varrimin masiv. Pamjet treguan rreshta të gjatë varresh të vegjël e të cekët, dhe arkivolë të mbuluar me flamuj iranianë që kalonin mes turmave të njerëzve në zi. Një baba në vendngjarje akuzoi “Amerikën kriminelle” dhe Izraelin se janë “vrasës fëmijësh”.

Zyra e OKB-së për të drejtat e njeriut ka bërë thirrje për një hetim, duke e quajtur sulmin një shembull të “mungesës së sensit dhe mizorisë së këtij konflikti”. UNESCO deklaroi se “vrasja e nxënësve” përbën një “shkelje të rëndë” të së drejtës ndërkombëtare humanitare.

Trump ndërron mendje: Nuk dua që kurdët të luftojnë në Iran!

Monday, 09 March 2026 09:49

• Written by Mexhis

Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se nuk dëshiron që grupet kurde të përfshihen në një ofensivë kundër Iranit, pavarësisht se disa prej tyre janë shprehur të gatshme për të luftuar.

Duke folur para gazetarëve në bordin e avionit presidencial Air Force One, Trump tha se luftëtarët kurdë janë të gatshëm të hyjnë në Iran, por ai u ka kërkuar të mos e bëjnë këtë, sipas JP.

“Janë të gatshëm të hyjnë, por u kam thënë se nuk dua që ta bëjnë. Lufta është mjaft e ndërlikuar siç është. Nuk dua të shoh kurdët të lëndohen apo të vriten,” tha Trump.

Deklarata vjen pas raportimeve të fundit se grupe opozitare kurde iraniane, të vendosura kryesisht në rajonin autonom kurd të Irakut, mund të nisnin një ofensivë kundër regjimit iranian.

Vetë grupet kurde i kanë mohuar këto raportime, duke thënë se janë ende në pritje të zhvillimeve.

Vëmendja ndaj kurdëve u rrit pas 28 shkurtit, kur SHBA dhe Izraeli filluan sulme ndaj Iranit. Në ditët që pasuan, disa media raportuan gabimisht se grupet kurde kishin nisur një ofensivë brenda territorit iranian.

Ndërkohë, Irani i ka marrë seriozisht këto raportime dhe ka vazhduar sulmet me dron ndaj bazave të grupeve kurde në rajonin e Kurdistanit në veri të Irakut.

Në Iran veprojnë disa grupe kryesore kurde opozitare, përfshirë Partinë për Jetën e Lirë të Kurdistanit, Partinë Demokratike të Kurdistanit Iranian dhe disa fraksione të partisë Komala. Shumica e tyre janë bashkuar në një koalicion kundër regjimit iranian.

Analistët paralajmërojnë se një kryengritje e mundshme kurde mund të shkaktonte një efekt zinxhir në rajone të tjera të Iranit, ku jetojnë pakica të tjera si azerët, baluçët dhe arabët. Megjithatë, brenda opozitës iraniane ekzistojnë edhe përçarje, pasi disa grupe i shohin pakicat si lëvizje separatiste.

Sipas raportimeve, administrata amerikane po mban një qëndrim të kujdesshëm ndaj këtyre grupeve, ndërsa situata në rajon mbetet e tensionuar.

“Bloomberg”: Trump po shqyrton planin për rrëmbimin e uraniumit të Iranit

Monday, 09 March 2026 09:22

• Written by Mexhis

Presidenti i SHBA-ve Donald Trump, po shqyrton mundësinë e dërgimit të forcave speciale në terren për të sekuestruar uraniumin e Iranit, i cili është pasuruar afër nivelit të nevojshëm për një armë bërthamore. Lajmin e raportoi “Bloomberg News” duke cituar 3 zyrtarë diplomatikë të informuar për këtë çështje.

SHBA-të dhe Izraeli goditën objektet kryesore bërthamore të Iranit gjatë luftës 12-ditore qershorin e kaluar. Pasiguria në lidhje me uraniumin e pasuruar të Iranit po intensifikohet sepse kanë kaluar gati 9 muaj që kur inspektorët e Kombeve të Bashkuara verifikuan për herë të fundit vendndodhjen e tij, thanë zyrtarët.

“Ata nuk kanë qenë në gjendje ta gjejnë atë, dhe në një moment, ndoshta do ta gjejmë” – tha Trump të shtunën vonë, duke folur nga avioni “Air Force One”. “Ne nuk e kemi kërkuar, por është diçka që mund ta bëjmë më vonë.”

Një nga qëllimet e deklaruara të sulmeve ndaj Iranit ishte privimi i Republikës Islamike nga çdo aftësi për të prodhuar armë bërthamore. Megjithatë, sulmet ndaj objekteve vitin e kaluar e kanë komplikuar detyrën e zbulimit të uraniumit.

Sipas ekspertëve 450 kilogramët e uraniumit të pasuruar 60% nga regjimi i Iranit mund të konvertohet në armë të gatshme brenda disa javësh. Megjithatë çdo operacion për të sekuestruar materialin ka të ngjarë të kërkojë trupa amerikane ose izraelite në tokën iraniane, duke rrezikuar kalimin nëpër objekte nëntokësore të fortifikuara rëndë në mes të një lufte. Mbetet e paqartë nëse do të jetë një mision amerikan, izraelit apo i përbashkët.

Ka të ngjarë të ndodhë vetëm pasi të dy vendet të jenë të bindur se ushtria e Iranit nuk mund të paraqesë më një kërcënim serioz për forcat e përfshira.

Në një konferencë për shtyp të kongresit të martën, Sekretari i Shtetit Marco Rubio u pyet nëse uraniumi i pasuruar i Iranit do të sekuestrohej. “Njerëzit do të duhet të shkojnë dhe ta marrin atë” – tha ai, pa specifikuar se kush. Një zyrtar i mbrojtjes izraelite tha se Trump dhe ekipi i tij po e shqyrtojnë seriozisht dërgimin e njësive të operacioneve speciale në Iran për misione specifike.

Një zyrtar amerikan tha se administrata ka diskutuar dy mundësi: heqjen e plotë të materialit nga Irani, ose dërgimin e ekspertëve bërthamorë për ta holluar atë në vend. Misioni ka të ngjarë të përfshijë operatorë specialë së bashku me shkencëtarë, ndoshta nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA).

Sipas Axios, dy burime me njohuri për çështjen thanë se operacione të tilla ishin pjesë e një menuje opsionesh që iu paraqitën Trump para luftës. NBC News raportoi të premten se Trump ka diskutuar idenë e vendosjes së një kontingjenti të vogël trupash amerikane në Iran për qëllime specifike strategjike. Opsionet e Trump për Iranin përfshijnë edhe një bastisje të Forcave të Operacioneve Speciale në vendet bërthamore.

Zyrtari amerikan shpjegoi edhe sfidat që ka ky operacion: “Pyetja e parë është, ku është? Pyetja e dytë është, si arrijmë tek ai dhe si e marrim kontrollin fizik? Dhe pastaj, do të ishte një vendim i presidentit dhe Departamentit të Luftës, CIA-s, nëse donim ta transportonim fizikisht apo ta hollonim në ambientet e tij.”

Zyrtarët amerikanë dhe izraelitë thonë se pjesa më e madhe e rezervave ndodhet në tunelet nëntokësore të objektit bërthamor në Isfahan, ndërsa pjesa tjetër është e ndarë midis Fordow dhe Natanz.

Përtej uraniumit, zyrtarë të administratës i thanë Axios se ka pasur edhe diskutime për kapjen e Ishullit Kharg, një terminal strategjik përgjegjës për afërsisht 90% të eksporteve të naftës bruto të Iranit.