Kush është Ajatollah Alireza Arafi? Çfarë duhet të dini për udhëheqësin e përkohshëm të Iranit

Monday, 02 March 2026 12:26

• Written by Mexhis

Irani emëroi Ajatollah Alireza Arafi, një klerik i lartë dhe anëtar i Këshillit të Gardianëve, si pjesë të një këshilli të përkohshëm drejtues prej tre anëtarësh, i formuar të dielën pasi Lideri Suprem, Ajatollah Ali Khamenei, u vra nga sulme të koordinuara të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit një ditë më parë.

Këshilli përfshin gjithashtu Presidentin Masoud Pezeshkian dhe Kryetarin e Gjykatës së Lartë, Gholam-Hossein Mohseni-Ejei, dhe u krijua në përputhje me nenin 111 të Kushtetutës së Iranit.

Zyrtarët iranianë formuan këtë organ kalimtar pas vdekjes së Khameneit, duke nisur procesin e pasardhjes, i cili e vendos këshillin në krye të detyrës deri sa Asambleja e Ekspertëve të zgjedhë një lider të ri suprem, raportoi Al Jazeera.

Këshilli i Përcaktimit të Interesit të Shtetit konfirmoi emërimin e Arafit në këtë organ të përkohshëm, sipas zëdhënësit të tij, Mohsen Dehnavi, raportoi AFP.

Konteksti

Ngritja e Arafit në këtë detyrë vendosi një figurë me përvojë të gjatë brenda establishmentit klerikal iranian në qendër të një tranzicioni të rrallë drejtimi në Republikën Islamike, e cila që nga viti 1979 ka përjetuar vetëm një transferim të mëparshëm të udhëheqjes supreme.

Veprimet e këshillit të përkohshëm mund të ndikojnë drejtpërdrejt në stabilitetin e brendshëm të Iranit dhe në reagimet e tij në një kohë përshkallëzimi të armiqësive rajonale pas vdekjes së Khameneit.

Rolet institucionale të Arafit – nga Këshilli i Gardianëve deri te drejtimi i lartë i seminareve fetare – sinjalizojnë vazhdimësi brenda strukturës klerikale të pushtetit në Iran, ndërsa Asambleja e Ekspertëve përgatitet të zgjedhë një pasardhës të përhershëm.

Sfondi dhe ndikimi i tij brenda organeve kyçe fetare dhe juridike e bëjnë atë një figurë qendrore në menaxhimin e këtij tranzicioni të ndjeshëm, raportoi Al Jazeera.

Çfarë ndodh më pas?

Asambleja e Ekspertëve, një organ prej 88 klerikësh, duhet të zgjedhë një lider të ri suprem “sa më shpejt të jetë e mundur”, ndërsa këshilli i përkohshëm ushtron funksionet e detyrës, sipas nenit 111.

Balanca e pushtetit brenda strukturave të sigurisë së Iranit – veçanërisht në Korpusin e Gardës Revolucionare Islamike – mbetet një element kyç vëzhgimi, ndërsa vendi përballet me procesin e pasardhjes dhe sfidat e sigurisë.

Ankaraja aktivizon diplomacinë: Presidenti turk ndërhyn për tensionet me Iranin

Monday, 02 March 2026 12:26

• Written by Mexhis

Presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdoğan, zhvilloi një sërë bisedash telefonike me liderë të ShBA-së, vendeve të Gjirit dhe Evropës, pas sulmeve të nisura nga Izraeli dhe ShBA-ja kundër Iranit, si dhe kundërpërgjigjes së mëvonshme të Iranit, njoftoi të dielën Drejtoria e Komunikimeve e Türkiyes.

Erdoğan bisedoi me presidentin e ShBA-së, Donald Trump, duke diskutuar situatën e fundit në Iran dhe në rajonin e Gjirit, si dhe zhvillimet në vijim.

Në një telefonatë me Emirin e Katarit, Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani, Erdoğan shprehu ngushëllimet e tij pas sulmeve ndaj Katarit dhe mori informacion mbi situatën në vend.

Presidenti turk gjithashtu shprehu ngushëllimet e tij ndaj Presidentit të Emirateve të Bashkuara Arabe, Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan, dhe Princit të Kurorës së Arabisë Saudite, Mohammed bin Salman, për sulmet që shënjestruan vendet e tyre, duke diskutuar situatën rajonale gjatë bisedimeve.

Në bisedën me Princin e Kurorës së Arabisë Saudite, Mohammed bin Salman, Erdoğan paralajmëroi se, nëse nuk ndërmerret ndërhyrja e nevojshme, konflikti mund të ketë pasoja serioze për sigurinë rajonale dhe globale.

Ai theksoi se Turqia dhe Arabia Saudite kanë bërë përpjekje serioze për të zgjidhur mosmarrëveshjet përmes dialogut dhe se dhënia e një shansi diplomacisë mbetet rruga më racionale.

Erdoğan bisedoi gjithashtu me Emirin e Kuvajtit, Sheikh Meshal Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah, duke shprehur keqardhjen dhe duke përcjellë “të shkuara”-t e tij për sulmet ndaj Kuvajtit.

Gjatë telefonatës me Presidenten e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, Erdoğan diskutoi sulmet ndaj Iranit dhe konfliktin e mëvonshëm, duke ritheksuar se Ankaraja u bën thirrje të gjitha palëve të rikthehen në diplomaci dhe negociata dhe është e gatshme të mbështesë përpjekjet për paqe.

Ai nënvizoi rëndësinë e koordinimit të ngushtë mes Turqisë dhe BE-së gjatë këtij procesi.

Fushata e përbashkët ushtarake ShBA-Izrael, e nisur të shtunën, ka vrarë disa zyrtarë të lartë iranianë, përfshirë Udhëheqësin Suprem, Ajatollah Ali Khamenei.

Teherani është kundërpërgjigjur me sulme me dronë dhe raketa që kanë shënjestruar vendet e Gjirit. Tre ushtarakë amerikanë janë vrarë dhe pesë të tjerë janë plagosur rëndë.

Izraeli e izolon sërish Gazën nga bota - mbyllet pika kufitare e Rafahut,

Monday, 02 March 2026 12:25

• Written by Mexhis

Mbyllja e Pika Kufitare e Rafahut të shtunën e ka izoluar sërish Gaza, duke rritur frikën se civilët e bllokuar në enklavë do të përballen me kushte edhe më të ashpra pas më shumë se dy vitesh sulmesh brutale izraelite.

Trupi ndërlidhës ushtarak i Izraelit, COGAT, tha se masa ishte një “rregullim i domosdoshëm i sigurisë” pas një sulmi të përbashkët izraelito-amerikan ndaj Iranit, një përshkallëzim që vjen pavarësisht përpjekjeve diplomatike në vazhdim për të ulur tensionet rajonale.

Agjencia njoftoi gjithashtu se rotacionet e stafit humanitar drejt Gazës do të shtyhen, duke ngritur shqetësime mes organizatave të ndihmës që tashmë po luftojnë për të mbajtur operacionet.

Për palestinezët, koha e kësaj mase e përkeqëson realitetin e tyre tashmë tejet të rëndë. Pjesa më e madhe e infrastrukturës së Gazës është shkatërruar, qasja në ushqim dhe kujdes mjekësor mbetet shumë e kufizuar, ndërsa zhvendosja është bërë pothuajse universale për popullsinë e saj.

Kalimi kufitar me Egjiptin ishte rihapur vetëm së fundmi për lëvizje të kufizuara civile, pasi kishte qenë i mbyllur për muaj të tërë gjatë gjenocidit brutal izraelit.

Vëmendja ndërkombëtare ndaj veprimeve të Izraelit në Gaza është shtuar. Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë, organi më i lartë gjyqësor i Kombeve të Bashkuara, ka thënë se pretendimet se veprimet e Izraelit mund të përbëjnë gjenocid janë të besueshme, ndërsa organizata të të drejtave të njeriut dhe ekspertë të OKB-së kanë paralajmëruar se disa taktika mund të përbëjnë krime kundër njerëzimit ose krime lufte.

Megjithatë, për civilët e Gazës, ndikimi i menjëhershëm është i qartë: mbyllja e Rafahut e ngushton sërish botën e tyre në një tokë të rrethuar, me më pak rrugë shpëtimi, akses gjithnjë e më të pakët në ndihma dhe pasiguri në rritje, teksa tensionet rajonale kërcënojnë ta zgjerojnë konfliktin./TRT world

Katari ndërpret marrëdhëniet me Iranin pas sulmeve në Doha

Monday, 02 March 2026 11:39

• Written by Mexhis

Ministria e Jashtme e Katarit tha këtë të hënë se nuk po bashkëpunon më me qeverinë iraniane.

Një zëdhënës i tha CNN se Irani kishte shënjestruar infrastrukturën civile të vendit, përfshirë aeroportin e tij ndërkombëtar, dhe se avionët luftarakë të Katarit kishin rrëzuar dronë dhe predha të tjera.

“Një sulm si ky nuk mund të lihet pa hakmarrje”, thanë ata, duke shtuar se Irani “duhet të paguajë një çmim për këtë sulm të hapur ndaj popullit tonë”.

Sakaq, për shkak të sulmeve, Katari, Irani dhe Iraku kanë mbyllur hapësirat e tyre ajrore për shkak të përshkallëzimit të veprimeve, ndërsa aeroportet kryesore, përfshirë Dubain, qendra më e madhe ndërkombëtare në botë, janë mbyllur për tre ditë.

SHBA-të kanë konfirmuar se po godasin objektiva në Iran, ndërsa Izraeli ka thënë në orën e fundit se ka nisur një valë tjetër sulmesh kundër objektivave të Hezbollahut, pasi u godit nga raketat nga Libani jugor.

Irani ka kryer sulme hakmarrëse në të gjithë rajonin që nga sulmet SHBA-Izrael të shtunën në mëngjes, duke synuar bazat amerikane dhe vende të tjera. Në vijim të kësaj, sulmet pasuan nga SHBA dhe Izraelit kundër Iranit.