Thursday, 19 March 2026 18:43
Çfarë diskutuan ministrat arabë dhe myslimanë në takimin e Riadit për Iranin?
Ministrat e jashtëm formuluan një përgjigje të përbashkët ndaj sulmeve iraniane, duke theksuar të drejtën e tyre për vetëmbrojtje.
Ndërsa lufta SHBA–Izrael kundër Iranit po i afrohet javës së katërt, pasi ka shkaktuar kaos në të gjithë Lindjen e Mesme, ministrat e jashtëm nga vendet arabe dhe myslimane u mblodhën në Arabinë Saudite për diskutime urgjente.
Bisedimet u zhvilluan të mërkurën, në një kohë kur Irani po godiste disa objekte energjetike në Arabinë Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Katar, si kundërpërgjigje ndaj sulmit izraelit ndaj fushës së gazit South Pars, burimi më i madh energjetik i Iranit. Ky sulm erdhi gjatë një jave të shënuar nga eliminimi nga Izraeli i disa figurave të larta të sigurisë iraniane, përfshirë Ali Larijanin, komandantin e Basij Gholamreza Soleimani dhe shefin e inteligjencës Esmail Khatib.
Takimi i diplomatëve të lartë në Riad kishte për qëllim koordinimin e një përgjigjeje të përbashkët ndaj kundërpërgjigjeve në rritje të Iranit ndaj interesave dhe infrastrukturës amerikane në rajon, të cilat kërcënojnë stabilitetin rajonal dhe po ndikojnë edhe në ekonominë globale.
Kush mori pjesë në takimin e Riadit?
Një deklaratë e përbashkët konfirmoi se në takim morën pjesë ministrat e jashtëm nga Katari, Azerbajxhani, Bahreini, Egjipti, Jordania, Kuvajti, Libani, Pakistani, Arabia Saudite, Siria, Turqia dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.
Të gjitha këto vende janë prekur nga lufta, qoftë përmes sulmeve direkte iraniane, rreziqeve dytësore nga mbetjet e raketave, mungesës së energjisë apo kërcënimit të zhvendosjeve masive të popullsisë.
Libani, në veçanti, ka pësuar humbje të mëdha që kur Hezbollah nisi sulmet ndaj Izraelit më 2 mars, si kundërpërgjigje ndaj vrasjes së liderit suprem iranian Ali Khamenei. Izraeli ka kryer sulme në Liban duke shkaktuar qindra viktima dhe ka nisur edhe një ofensivë tokësore në jug të vendit.
Çfarë u vendos në Riad?
Mesazhi kryesor i takimit ishte se këto 12 vende tashmë theksojnë “të drejtën e shteteve për vetëmbrojtje”, duke iu referuar Nenit 51 të Kartës së OKB-së.
Ata dënuan kolektivisht sulmet “e qëllimshme” të Iranit me raketa balistike dhe dronë ndaj objektivave të ndryshme, përfshirë zona të banuara, impiante të ujit, objekte nafte, aeroporte dhe pozicione diplomatike.
Ministrat i kërkuan Iranit që:
të ndalojë sulmet
të ndërpresë veprimet provokuese ndaj fqinjëve
të ndalojë mbështetjen për grupet e armatosura pro-iraniane në vendet arabe
të mos kërcënojë sigurinë detare në Ngushticën e Hormuzit dhe Bab al-Mandeb
Gjithashtu, ata dënuan sulmet izraelite në Liban dhe politikat që i cilësuan si ekspansioniste.
Megjithatë, deklarata mbeti e paqartë për hapat konkretë që do të ndërmerren më tej.
Çfarë pritet të ndodhë më tej?
Ministri i Jashtëm saudit Faisal bin Farhan deklaroi se nuk mund të jepte një afat se kur do të ndërmerren veprime konkrete ndaj Iranit, por la të kuptohet se vendet e Gjirit kanë kapacitete të mëdha për të reaguar nëse është e nevojshme.
Ai theksoi se shpreson që Irani të kuptojë mesazhin dhe të ndalojë sulmet, por shtoi se ka dyshime për këtë.
Sipas tij, edhe nëse lufta përfundon, rikthimi i marrëdhënieve me Iranin do të kërkojë kohë, pasi besimi është “shkatërruar”.
Si pritet të reagojë Irani?
Me një pjesë të madhe të lidershipit të eliminuar, mbetet e paqartë se kush po merr vendimet në Iran.
Lideri i ri suprem, Mojtaba Khamenei, paralajmëroi se çdo gjak i derdhur do të paguhet dhe se kundërpërgjigja do të vijojë.
Sipas autoriteteve iraniane, mbi 1,400 persona janë vrarë nga sulmet SHBA–Izrael, ndërsa mijëra të tjerë janë plagosur.
Gardat Revolucionare iraniane deklaruan se sulmet ndaj objekteve energjetike të lidhura me SHBA-në në rajon janë pjesë e një faze të re të luftës, duke theksuar se Irani po mbron infrastrukturën e tij.
