Lidhje


Financial Times: “Nuk është dobësi, është strategji” – Irani po kursen raketat për fazën tjetër të luftës

 

Zyrtarë perëndimorë i thanë gazetës “Financial Times” se seria e sulmeve izraelito-amerikane ka ndikuar qartë në aftësitë e raketave balistike të Iranit. Ata kanë vënë në dukje se frekuenca e lëshimeve të raketave dhe dronëve ka ardhur në rënie që nga fillimi i luftës të shtunën e kaluar.

 

Zyrtarët thanë se strategjia e Uashingtonit dhe Tel Avivit për të përdorur avionë ushtarakë për të gjurmuar dhe shkatërruar lëshuesit e raketave (Izraeli tha sot se kishte shkatërruar rreth 300) dhe rezervat e armëve në tokën iraniane po rezultonte e suksesshme.

 

“Po fillojmë të shohim një reduktim të sulmeve me raketa iraniane, dhe kjo për shkak të punës që SHBA-të dhe Izraeli po bëjnë për të shkatërruar lëshuesit dhe për të sulmuar këto sisteme”, – i tha gazetës një nga zyrtarët, duke shtuar: “Megjithatë, ne vlerësojmë se Irani ka ende disa ditë aftësi për të vazhduar aktivitetet e tij.”

 

Ish-këshilltarja e inteligjencës së qeverisë britanike, Lynette Nussbacher, tha se rënia e numrit të sulmeve me raketa balistike nga Irani mund të jetë për shkak se është bërë më e vështirë për këtë vend që t’i lëshojë ato.

 

“Komandantët iranianë të raketave lëshojnë, ridrejtojnë, instalojnë, furnizohen me karburant dhe lëshojnë përsëri sa më shpejt që të munden. Problemi i tyre është se ajo që mund të bëjnë shpejt është bërë më e ngadaltë”, – tha ajo, duke shtuar: “Amerikanët dhe izraelitët kanë shkatërruar platformat e lëshimit, raketat, karburantin e lëngshëm të raketave dhe naftën e përdorur për të furnizuar platformat e lëshimit. E gjithë kjo është duke shteruar.”

 

A është kjo një manovër strategjike nga Teherani?

 

Megjithatë, gazeta sugjeron një skenar tjetër të mundshëm: që ulja e shkallës së lëshimit të raketave “mund të jetë një strategji e vetëdijshme nga Irani për të ruajtur municionin e tij për një luftë më të gjatë”.

 

Zyrtarët ushtarakë izraelitë i përshkruan lëshimet e ngadalta dhe të qëndrueshme të raketave nga Irani të shtunën si një strategji “mjegulle”, duke thënë se ato dukeshin të projektuara për të dobësuar raketat mbrojtëse antiraketë, të cilat janë pjesë e sistemeve të mbrojtjes ajrore.

 

“Ulja e shkallës së lëshimeve mund të tregojë një politikë mirëmbajtjeje, siç e pamë në fund të luftës së qershorit” – midis Izraelit dhe Iranit vitin e kaluar, tha një analist.

 

Në fakt, shkalla e ulët e lëshimit mund të jetë edhe një “strategji lufte”, sipas Decker Efleith, një analist në Qendrën për Analiza Detare. Megjithatë, tha ai, Irani “kishte pak zgjedhje të tjera veçse të ndiqte këtë qasje”, pasi “duhet theksuar se kjo nuk është një strategji e zgjedhur; është e vetmja strategji e disponueshme duke pasur parasysh mungesën e mundshme të platformave të lëshimit dhe dështimin për të siguruar hapësirën e tij ajrore”.

 

Në të njëjtin kontekst, studiuesi i Universitetit të Oslos, Fabian Hofmann, u shpreh: “Unë kam tendencë të besoj se aftësia e lëshimit të Iranit ndoshta është dëmtuar seriozisht”, duke shtuar se ulja e lëshimeve, siç tregohet nga statistikat, është shumë e ndjeshme për të qenë thjesht një taktikë.

 

Me uljen e lëshimeve të raketave balistike të Iranit, Teherani tani duket se mbështetet më shumë në përdorimin e dronëve të tij vetëvrasës “Shahed” me kosto të ulët. Këto dronë sulmi mund të fshihen lehtësisht dhe të lëshohen nga pothuajse kudo, duke i bërë ata më pak të prekshëm ndaj sulmeve ushtarake nga SHBA-të dhe Izraeli.

 

Të dhënat e mbledhura nga Instituti për Studime Strategjike Kombëtare me seli në Tel Aviv tregojnë se Irani ka lëshuar tashmë 571 raketa dhe 1,391 dronë që nga fillimi i konfliktit, shumë prej të cilëve janë kapur nga sistemet e mbrojtjes ajrore të SHBA-së, Izraelit dhe Gjirit.


Përmbledhje e luftës me Iranin - Ç'po ndodh në ditën e shtatë të sulmeve të SHBA dhe Izraelit?

 

Lufta mes Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit ka hyrë në ditën e shtatë, ndërsa sulmet vazhdojnë në territorin e Iranit dhe në disa vende të tjera të Lindjes së Mesme.

 

Irani vazhdon sulmet me raketa dhe dronë në rajonin e Gjirit, ndërsa Uashingtoni dhe Tel Avivi pretendojnë se fushata e tyre ushtarake – e koduar Operacioni “Epic Fury” – po e paralizon ushtrinë iraniane.

 

Sipas vlerësimeve të publikuara të enjten nga Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS), kostoja e 100 orëve të para të Operacionit Epic Fury ka arritur në 3.7 miliardë dollarë, ose rreth 891 milionë dollarë në ditë. Pjesa më e madhe e kësaj kostoje – 3.5 miliardë dollarë – nuk ishte parashikuar në buxhet.

 

Ja çfarë ka ndodhur gjatë 24 orëve të fundit:

 

Në Iran

 

Fushata e vazhdueshme ushtarake e SHBA dhe Izraelit:


Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli po vazhdojnë sulmet ushtarake ndaj Iranit, duke shënuar ditën e shtatë të konfliktit. Më shumë se 1,230 persona janë vrarë në Iran që nga nisja e sulmeve të shtunën.

 

Ushtria izraelite pretendon se ka arritur “superioritet pothuajse të plotë ajror”, duke deklaruar se ka kryer 2,500 sulme dhe ka shkatërruar 80 për qind të sistemeve të mbrojtjes ajrore të Iranit.

 

Pasardhja në udhëheqje dhe ndërhyrja e SHBA:


Pas vrasjes së Udhëheqësit Suprem Ajatollah Ali Khamenei në një sulm të përbashkët SHBA-Izrael në Teheran të shtunën, çështja e pasardhësit të tij mbetet e hapur. Sipas raportimeve, djali i tij Mojtaba Khamenei mund të marrë drejtimin.

 

Megjithatë, të enjten presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se synon të luajë një rol të drejtpërdrejtë në përzgjedhjen e udhëheqësit të ardhshëm të Iranit dhe e quajti Mojtabën një zgjedhje “të papranueshme”.

 

Paralajmërime për pushtim:


Ali Larijani, sekretar i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit, paralajmëroi se forcat iraniane janë “në pritje” të një pushtimi të mundshëm tokësor amerikan, duke kërcënuar se do të vrasin dhe kapin mijëra ushtarë amerikanë.

 

Refuzimi i negociatave:


Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, deklaroi se “nuk ka asnjë arsye që Irani të negociojë me SHBA-në”, duke theksuar se Uashingtonit nuk mund t’i besohet.

 

Sulmet iraniane:


Sipas SHBA-së, sulmet iraniane me raketa balistike kanë rënë me 90 për qind që nga dita e parë e konfliktit, ndërsa sulmet me dronë janë ulur me 83 për qind gjatë së njëjtës periudhë.

 

Në vendet e Gjirit

 

Kuvajti:


SHBA pezulloi operacionet në ambasadën e saj në Kuvajt, pasi sulmet hakmarrëse iraniane goditën rajonin. Sistemet e mbrojtjes ajrore të Kuvajtit kapën disa raketa dhe dronë.

 

Bahreini:


Një raketë iraniane goditi një rafineri shtetërore nafte në një qytet industrial të Bahreinit, por zjarri që shpërtheu u vu nën kontroll.

 

Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Katari:


Emiratet deklaruan se mbrojtja ajrore ka kapur disa raketa iraniane dhe më shumë se 120 dronë.

 

Katari raportoi gjithashtu se u vu në shënjestër nga një breshëri raketash dhe dronësh iranianë, pasi shpërthime të forta u dëgjuan në kryeqytetin Doha.

 

Rreth 20 mijë amerikanë largohen nga Lindja e Mesme:


Departamenti Amerikan i Shtetit njoftoi se mijëra qytetarë amerikanë kanë lënë tashmë rajonin, kryesisht me mjete private, ndërsa qeveria po organizon fluturime çarter për ata që duan të evakuohen.

 

Ndërprerje e evakuimit:


Një avion francez evakuimi i organizuar nga qeveria për të shpëtuar qytetarët e mbetur në Emiratet e Bashkuara Arabe u detyrua të kthehej në mes të fluturimit, për shkak të zjarrit me raketa në rajon.

 

Në Izrael

 

Tel Avivi në shënjestër:


Garda Revolucionare e Iranit njoftoi se ka nisur një sulm të kombinuar me dronë dhe raketa ndaj Tel Avivit dhe zonave qendrore të Izraelit.

 

Mbyllje dhe tension në Bregun Perëndimor:


Për shkak të kërcënimeve të sigurisë, administrata civile izraelite ka mbyllur të gjitha vendet e shenjta në Qytetin e Vjetër të Jerusalemit dhe ka anuluar faljet e së premtes.

 

 

Në Shtetet e Bashkuara

 

Sulme ushtarake:


Komanda Qendrore Amerikane (CENTCOM) raportoi se ka goditur rreth 200 objektiva në Iran gjatë 72 orëve të fundit, përfshirë lëshues raketash balistike dhe anije luftarake.

 

Deklaratat e Trump:


Presidenti Donald Trump deklaroi se Irani po “shkatërrohet”, duke thënë se operacioni po zhvillohet “më shpejt dhe në një nivel që njerëzit nuk e kanë parë kurrë më parë”.

 

Ai pretendoi se Irani tani “nuk ka më forcë ajrore dhe as mbrojtje ajrore”, duke shtuar se “forca ajrore është zhdukur”.

 

Mbështetja e Kongresit:


Dhoma e Përfaqësuesve në SHBA, e kontrolluar nga republikanët, votoi 219 me 212 kundër një përpjekjeje për të ndalur luftën dhe për të kërkuar autorizim të Kongresit për armiqësitë kundër Iranit.

 

Mohimi i destabilizimit:


Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, hodhi poshtë kritikat duke mohuar se SHBA dhe Izraeli kanë shkaktuar destabilizim në rajon.

 

Ndikimi ekonomik:


Lufta ka tronditur tregjet financiare amerikane. Më herët gjatë javës, indeksi Dow Jones ra me më shumë se 1,000 pikë (2.2%), ndërsa çmimet e naftës u rritën për shkak të konfliktit.

 

Në Irak, Liban dhe Egjipt

 

Baza ushtarake në Irak:


Forcat irakiane rrëzuan një dron që synonte një bazë ushtarake me prani amerikane pranë aeroportit ndërkombëtar të Bagdadit. Droni iu afrua bazës Victoria gjatë natës së së mërkurës, por u kap para se të godiste objektivin.

 

Sulmet e Iranit ndaj grupeve kurde:


Televizioni shtetëror iranian Press TV raportoi se Irani po godet “forca separatiste anti-iraniane”, duke iu referuar grupeve kurde iraniane dhe irakiane që besohet se ndodhen në zonat malore pranë kufirit Iran-Irak.

 

Sipas raportimeve, presidenti amerikan Donald Trump ka qenë në bisedime me disa prej këtyre grupeve për t’i përfshirë në sulmet kundër Iranit.

 

Përshkallëzimi në Liban:


Izraeli po bombardojnë rëndë Libanin dhe ka lëshuar paralajmërime evakuimi për periferitë jugore të Bejrutit dhe pjesë të Luginës Bekaa.

 

Paralajmërimi ekonomik i Egjiptit:


Presidenti egjiptian Abdel Fattah el-Sisi paralajmëroi se vendi ndodhet në një “gjendje pothuajse emergjente ekonomike”, pasi lufta në Lindjen e Mesme rrezikon të rrisë ndjeshëm çmimet.

 

Në Evropë

 

Evropa nën presion:


Qeveritë evropiane janë të ndara për mënyrën se si duhet të reagojnë ndaj konfliktit në përshkallëzim.

 

Mbretëria e Bashkuar dhe Franca kanë dërguar forca detare dhe sisteme të mbrojtjes ajrore në Mesdheun lindor për të mbrojtur interesat e aleatëve.

 

Të hënën, një sulm me dron goditi bazën e Forcave Ajrore Mbretërore britanike në Akrotiri, në ishullin mesdhetar të Qipros.

 

Ndërkohë, vende të tjera evropiane – përfshirë Gjermaninë, Irlandën, Belgjikën dhe Holandën – janë fokusuar kryesisht në reagime diplomatike, pa shpallur dislokime ushtarake.

 

Azerbaixhani

 

Azerbajxhani ka pezulluar trafikun e kamionëve në kufi me Iranin dhe po përgatit “masa hakmarrëse”, pasi një sulm me dron iranian plagosi katër civilë në enklavën e tij Nakhchivan.


Trump: Qeveria e Iranit duhet të rrëzohet, ka disa kandidatë për "udhëheqës të mirë"

 

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump tha të enjten se dëshiron që struktura udhëheqëse e Iranit të largohet dhe pretendoi se ka disa kandidatë në mendje që mund të shërbejnë si "udhëheqës të mirë" për vendin, transmeton Anadolu.

 

"Ne duam të hyjmë dhe të pastrojmë gjithçka", tha Trump për NBC News në një telefonatë.

 

"Nuk duam dikë që do të rindërtonte gjatë një periudhe 10-vjeçare", tha ai.

 

Trump tha se ka disa njerëz në mendje që mund të udhëheqin Iranin, por nuk pranoi t'i zbulojë ata. Ai shtoi se po ndërmerr hapa për të siguruar që ata në listën e tij t'ia dalin mbanë gjatë luftës.

 

"Po i vëzhgojmë, po", tha ai.

 

Vërejtjet e Trumpit u zgjeruan mbi komentet që bëri gjatë një interviste të shtunën për NBC News. Kur u pyet se kush mund ta udhëheqë Iranin në të ardhmen, Trump tha se nuk ishte i sigurt, por bëri shaka se zyrtarët iranianë mund ta kontaktojnë përfundimisht për të pyetur për preferencën e tij, duke thënë se ai po "bënte vetëm pak sarkazëm".

 

Ai iu referua deklaratave të bëra të enjten nga ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, i cili i tha prezantuesit të "NBC Nightly News", Tom Llamas, se Irani është i përgatitur për një pushtim të mundshëm tokësor nga forcat amerikane dhe izraelite.

 

Duke e quajtur komentin e Araghchi-t "të humbur", Trump tha se nuk po e shqyrton një pushtim.

 

"Është humbje kohe. Ata kanë humbur gjithçka. Ata kanë humbur marinën e tyre. Ata kanë humbur gjithçka që mund të humbasin", tha presidenti amerikan duke u zotuar se ritmi dhe intensiteti i sulmeve do të vazhdojnë.


Rusia paralajmëron qytetarët: Mos udhëtoni në Kosovë, rrezik pasigurie!

 

Ministria e Jashtme e Rusisë u ka bërë thirrje qytetarëve rusë që të shmangin udhëtimet drejt Kosovës, duke paralajmëruar për rreziqe të larta sigurie.

 

Zëdhënësja e ministrisë, Maria Zakharova, deklaroi se Moska rekomandon fuqishëm që shtetasit rusë të mos vizitojnë Kosovën dhe të zgjedhin rrugë alternative kur planifikojnë udhëtime në rajonin e Ballkanit.

 

“Për shkak të rreziqeve të larta, sërish rekomandojmë fuqishëm që qytetarët rusë të shmangin vizitat në Kosovë dhe të zgjedhin rrugë alternative kur planifikojnë udhëtime brenda rajonit të Ballkanit”, tha Zakharova.

 

Ajo përmendi si shembull arrestimin e një shtetasi rus dhe dy shtetasve bjellorusë për kalim të paautorizuar të kufirit, duke shtuar se Zyra ndërlidhëse e Rusisë në Kosovë ka kërkuar qasje tek të arrestuarit.

 

Sipas raportimeve, rasti lidhet me një operacion të Policisë së Kosovës në fshatin Arllat të Drenasit, në rrugën nacionale Pejë–Prishtinë. Njësitë policore ndaluan një automjet me targa të Shqipërisë që drejtohej nga një shtetas shqiptar.

 

Gjatë kontrollit të automjetit u konstatuan edhe tre persona të tjerë: dy shtetas të Bjellorusisë dhe një shtetas i Rusisë. Hetimet fillestare tregojnë se ata dyshohet se kishin kaluar ilegalisht kufirin nga Shqipëria në Kosovë.

 

Të katër personat janë arrestuar në vendin e ngjarjes dhe, me vendim të prokurorit, janë dërguar në mbajtje për procedura të mëtejshme ligjore.


Izraeli nis sulme të reja ajrore në periferitë jugore të Bejrutit

 

Ushtria izraelite tha të enjten vonë se nisi sulme të reja ajrore në periferitë jugore të Bejrutit, pasi paralajmëroi mijëra banorë të evakuohen nga zona, transmeton Anadolu.

 

Aeroplanët luftarakë izraelitë kanë kryer të paktën pesë sulme ajrore deri më tani, duke synuar zonat Al-Jamous dhe Haret Hreik pranë Spitalit Al-Sahel, raportoi Agjencia Kombëtare e Lajmeve të Libanit (NNA).

 

Më herët të enjten, ushtria izraelite urdhëroi banorët e periferive jugore të Bejrutit të evakuohen menjëherë nga shtëpitë e tyre përpara sulmeve të reja ajrore.

 

Zëdhënësi i ushtrisë izraelite, Avichay Adraee, u bëri thirrje posaçërisht banorëve të lagjeve Burj al-Barajneh dhe Hadath të drejtohen në lindje drejt Malit Liban nëpërmjet Rrugës Bejrut-Damaskut.

 

Banorët e Haret Hreik dhe Shiyah u urdhëruan të lëvizin në veri drejt Tripolit përgjatë autostradës Bejrut-Tripoli ose në lindje drejt Malit Liban nëpërmjet Autostradës Metn.

 

Ushtria izraelite ka ndërmarrë një seri sulmesh ajrore në të gjithë Libanin që nga e hëna, duke vrarë më shumë se 120 persona dhe duke plagosur gati 700 të tjerë pas sulmeve ndërkufitare nga Hezbollahu.

 

Përshkallëzimi pasoi një ofensivë izraelito-amerikane ndaj Iranit, e cila ka vrarë më shumë se 900 njerëz që nga e shtuna, përfshirë Udhëheqësin Suprem Ajatollah Ali Khamenei dhe zyrtarë të lartë ushtarakë.

 

Irani është hakmarrë me sulme me dronë dhe raketa që synojnë Izraelin, si dhe vendet e Gjirit, të cilat janë shtëpi e aseteve amerikane.

 

Izraeli ka shkelur vazhdimisht një marrëveshje armëpushimi me Libanin të nënshkruar në nëntor 2024, duke kryer sulme pothuajse të përditshme që kanë lënë qindra të vdekur dhe të plagosur.

 

Izraeli filloi ofensivën e tij kundër Libanit në tetor 2023 dhe e përshkallëzoi atë në një luftë në shkallë të plotë në shtator 2024, duke vrarë më shumë se 4.000 njerëz dhe duke plagosur rreth 17.000 të tjerë.

XS
SM
MD
LG