Wednesday, 18 March 2026 14:06
Turqia ka zhvilluar ceremoni në gadishullin e Gallipolit, në provincën veriperëndimore të Çanakales, për të shënuar 111-vjetorin e fitores vendimtare detare të 18 marsit 1915, duke nderuar heronjtë e rënë të një beteje kyçe të Luftës së Parë Botërore që ndihmoi në formësimin e identitetit modern të vendit.
Përkujtimet u hapën zyrtarisht në Sheshin Cumhuriyet të qytetit, ku ministri i Mbrojtjes Yaşar Güler dhe zyrtarë lokalë vendosën kurora pranë Monumentit të Ataturkut.
Një medalje ari me mbishkrimin “Çanakkale është e pakalueshme”, e dhënë qytetit nga parlamenti turk në vitin 1994 në nder të rreth 253,000 ushtarëve të rënë, iu bashkangjit në mënyrë ceremoniale flamurit turk.
Një salvo prej 21 të shtënash u qëllua nga korveta e Marinës turke TCG Kınalıada, e ankoruar në Dardanele, ngushticën strategjike në zemër të fushatës historike.
Në ceremoni morën pjesë edhe përfaqësues të huaj, përfshirë diplomatë nga Australia, Zelanda e Re dhe Mbretëria e Bashkuar — vende trupat e të cilave luftuan në Gallipoli.
Presidenti Recep Tayyip Erdoğan deklaroi në një mesazh se Gallipoli ishte “jo vetëm një betejë, por një epope e besimit, sakrificës, patriotizmit dhe unitetit kombëtar e shpallur para botës”.
“Lufta e zhvilluar në Gallipoli tregoi se kombi turk nuk do të hiqte dorë kurrë nga pavarësia e tij,” tha Erdoğan, duke shtuar se trashëgimia e kësaj fushate vazhdon të frymëzojë unitet dhe qëndrueshmëri.
E njohur në Turqi si Beteja e Çanakales, Fushata e Gallipolit ishte një operacion i madh ushtarak i Luftës së Parë Botërore, në të cilin forcat aleate u përpoqën të merrnin kontrollin e Ngushticës së Dardaneleve dhe të pushtonin Stambollin, atëherë kryeqyteti i Perandorisë Osmane.
Forcat osmane, të udhëhequra pjesërisht nga themeluesi i Turqisë moderne, Mustafa Kemal Atatürk, arritën ta zmbrapsin pushtimin pas muajsh luftimesh intensive.
Fushata solli humbje të mëdha në të dyja anët dhe u shndërrua në një pikë kthese që jo vetëm rriti moralin osman, por gjithashtu luajti një rol vendimtar në formësimin e identitetit kombëtar turk.
Beteja është gjithashtu qendrore në ndërgjegjen kombëtare të Australisë dhe Zelandës së Re, duke u përkujtuar çdo vit si Dita Anzac.
Duke u mbështetur në këtë trashëgimi të thellë historike, përkujtimet e këtij viti po zhvillohen nën moton “Sakrifica e një kombi, liria e një flamuri”.
Në gadishullin e Gallipolit, janë përfunduar të gjitha përgatitjet për ceremoninë kryesore të 18 marsit, në të cilën pritet të marrin pjesë delegacione të nivelit të lartë.
Si pjesë e programit përkujtimor, dhjetëra mijëra tulipanë të kuq dhe të bardhë, që simbolizojnë flamurin turk, janë mbjellë rreth memorialit të dëshmorëve.
Materiale digjitale, përfshirë përmbajtje arkivore dhe materiale vizuale, janë vënë gjithashtu në dispozicion online për të zgjeruar aksesin në aktivitetet përkujtimore.