Raundi i tretë në Gjenevë mbyllet pa marrëveshje - SHBA kërkon kufizime të forta, Irani këmbëngul në pasurim

Thursday, 26 February 2026 22:15

• Written by Mexhis

Raundi i tretë i bisedimeve indirekte mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit në Gjenevë është përmbyllur pa një marrëveshje finale, por me sinjale të kujdesshme optimizmi nga ndërmjetësuesit. Ministri i Jashtëm i Omanit, Badr al-Busaidi, deklaroi se negociatat u mbyllën “pas progresit të rëndësishëm”, ndërsa palët do të kthehen në kryeqytetet respektive për konsultime përpara se të rifillojnë diskutimet në nivel teknik javën e ardhshme në Vjenë, pranë Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA).

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, e cilësoi këtë raund si “më seriozin dhe më të gjatë” deri tani, duke theksuar se është hyrë në një shqyrtim konkret të elementëve të një marrëveshjeje, si në dosjen bërthamore ashtu edhe në lehtësimin e sanksioneve. Megjithatë, ai pranoi se diferencat mbeten dhe se nevojiten diskutime të mëtejshme për të kornizuar çështjet teknike. Një raund i katërt pritet të zhvillohet brenda pak ditësh.

Në thelb të negociatave qëndron përplasja klasike mes dy qëndrimeve: Uashingtoni kërkon kufizime të forta dhe afatgjata mbi programin bërthamor iranian, përfshirë pasurimin e uraniumit dhe mekanizmat e inspektimit, ndërsa Teherani këmbëngul në të drejtën e tij për pasurim për qëllime civile dhe kërkon heqje domethënëse të sanksioneve. Nga burime amerikane është lënë të kuptohet se disa prej propozimeve iraniane janë parë si të pamjaftueshme, megjithëse vetë atmosfera e bisedimeve është përshkruar si “pozitive”.

Pas mbylljes së raundit të tretë, në Uashington pritet që Presidenti Donald Trump dhe nivelet kyçe të administratës – përfshirë Departamentin e Shtetit, Pentagonin, komunitetin e inteligjencës dhe ligjvënësit në Capitol Hill – të informohen mbi zhvillimet dhe të shqyrtojnë opsionet për raundin e ardhshëm. Nuk pati një reagim të menjëhershëm zyrtar nga administrata amerikane, çka sugjeron se vendimet e radhës do të merren pas një vlerësimi të brendshëm strategjik.

Në të njëjtën kohë, tensionet politike brenda SHBA-së janë shtuar. Demokratët në Kongres po kërkojnë më shumë mbikëqyrje mbi çdo vendim të administratës për një përshkallëzim të mundshëm ushtarak ndaj Iranit. Ata akuzojnë shumicën republikane se po i japin “dritë jeshile” Shtëpisë së Bardhë për të vepruar pa konsultim me Kongresin, duke anashkaluar rolin kushtetues në vendimet për luftë. Lideri demokrat në Senat, Chuck Schumer, kërkoi që administrata të sqarojë publikisht objektivat e saj në Iran, ndërsa kongresmeni Don Beyer paralajmëroi se opinioni amerikan nuk dëshiron një konflikt të ri ushtarak.

Ndërkohë, deklaratat kontradiktore mbi gjendjen aktuale të programit bërthamor iranian kanë shtuar paqartësinë. Presidenti Trump ka pretenduar se sulmet e vitit 2025 “e shkatërruan plotësisht” programin iranian, ndërsa zyrtarë të tjerë kanë sugjeruar se Irani po përpiqet të rindërtojë kapacitetet. Teherani, nga ana e tij, mohon çdo synim për armë bërthamore, por konfirmon se pasurimi do të vazhdojë sipas nevojave kombëtare.

OKB-ja ka shprehur shpresën se bisedimet do të ndihmojnë në uljen e tensioneve, ndërsa analistët vlerësojnë se racionaliteti dhe menaxhimi i rrezikut do të jenë vendimtarë për të shmangur përshkallëzimin. Në këtë klimë të brishtë, SHBA-ja përballet me një dilemë të dyfishtë: presion të brendshëm për transparencë dhe kufizim të kompetencave presidenciale në çështje lufte, ndërsa në arenën ndërkombëtare përpiqet të balancojë presionin maksimal ndaj Teheranit me mundësinë e një marrëveshjeje diplomatike. Raundet e ardhshme në Vjenë dhe Gjenevë do të tregojnë nëse palët janë realisht pranë një kompromisi apo në prag të një krize të re.

The Guardian: Mosmarrëveshjet mbi çarmatimin e Hamasit pengojnë po përparimin e planit të paqes në Gaza

Thursday, 26 February 2026 22:01

• Written by Mexhis

“Mosmarrëveshjet mbi çarmatimin e Hamasit pengojnë përparimin e planit të paqes në Gaza”, shkruan The Guardian.

Ekspertët shprehet se Hamasi mund të refuzojë planin pasi nuk ka garanci se Izraeli do të tërhiqet pas dorëzimit të armëve.

Progresi në planin e paqes në Gaza ka ngecur për shkak të mosmarrëveshjeve se si duhet të çarmatoset Hamasi, ndërsa nga ana tjetër Izraeli kërcënon të rinisë një luftë të plotë nëse kushtet nuk përmbushet sa më shpejt.

Faza e dytë e armëpushimit të ndërmjetësuar nga SHBA-ja, të cilën Uashingtoni e shpalli të filluar në janar, kishte për qëllim të përfshinte çarmatosjen e Hamasit , tërheqjen e forcave izraelite dhe një administratë të përkohshme palestineze që hynte në Gaza, të mbështetur nga një forcë policore palestineze dhe një forcë ndërkombëtare stabilizimi (ISF).

Megjithatë, plani 20-pikësh, i cili supozohet të mbikëqyret nga Bordi i Paqes i sapombledhur i Donald Trump , është i paqartë në renditje.

Rubio zbulon kushtet e SHBA-së për paktin global të armëve bërthamore: Nuk ka marrëveshje pa Kinën!

Thursday, 26 February 2026 21:28

• Written by Mexhis

Çdo marrëveshje e ardhshme për kontrollin e armëve bërthamore duhet të përfshijë Kinën krahas SHBA-së dhe Rusisë, tha Sekretari i Shtetit Marco Rubio. Ai deklaroi se Uashingtoni do të vazhdojë të bëjë presion për bisedime trepalëshe me Pekinin dhe Moskën.

Traktati i Ri START, pakti i fundit bërthamor i mbetur midis Uashingtonit dhe Moskës, skadoi në fillim të këtij muaji.

“Ne mendojmë se në fund të fundit, në shekullin e 21-të, që të ketë një marrëveshje të vërtetë për kontrollin e armëve, duhet të përfshihet Kina”, u tha Rubio gazetarëve të mërkurën. “Presidenti beson fuqimisht se që çdo marrëveshje bërthamore në shekullin e 21-të të jetë legjitime, ajo duhet të përfshijë këto tre vende.”

Rubio pranoi se arsenali bërthamor i Pekinit është shumë më i vogël se ai i Rusisë dhe SHBA-së, por e hodhi poshtë këtë si “të parëndësishme”. Ai argumentoi se Kina “sigurisht që ka kapacitetin për të kapur ritmin dhe është në rrugë të mbarë për ta bërë këtë”.

Kur u pyet se si Uashingtoni mund ta detyrojë Pekinin të bashkohet, sekretari pranoi se “nuk mund t’i detyrojmë ata”, duke shtuar se nëse Kina refuzon “atëherë mund të mos kemi një marrëveshje”.

Traktati i Ri START skadoi më 5 shkurt. Moska kishte propozuar mbajtjen e kufizimeve në kokat bërthamore për një vit tjetër nëse Uashingtoni do të vepronte në të njëjtën mënyrë, por iniciativa mbeti pa përgjigje, tha zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov.

Zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance, konfirmoi më parë këtë muaj se negociatat për një version të përditësuar janë duke vazhduar. “Do të ndryshojë në krahasim me atë që ishte më parë”, deklaroi ai. Megjithatë, një zyrtar i lartë i Departamentit të Shtetit u tha gazetarëve javën e kaluar se ndërkohë nuk ka asnjë “marrëveshje zotërinjsh” për t’iu përmbajtur traktatit.

Danimarka shkon në zgjedhje të parakohshme 24 mars mes tensioneve me SHBA-në për Groenlandën

Thursday, 26 February 2026 20:48

• Written by Mexhis

Kryeministrja daneze Mette Frederiksen ka shpallur mbajtjen e zgjedhjeve parlamentare më 24 mars, disa muaj përpara afatit të rregullt, në një moment kur vendi përballet me tensione diplomatike me Shtetet e Bashkuara për çështjen e Greenlandës.

Votuesit do të zgjedhin përbërjen e parlamentit me 179 vende, ku 175 përfaqësues vijnë nga Danimarka dhe nga dy vende secila nga dy territoret gjysmë-autonome, Greenlanda dhe Ishujt Faroe. Frederiksen deklaroi në parlament se tashmë është në dorën e qytetarëve të vendosin drejtimin e vendit për katër vitet e ardhshme.

Zgjedhjet e fundit u mbajtën në nëntor 2022 dhe prodhuan një koalicion trepartiak mes forcave të majta dhe të djathta. Frederiksen, që drejton vendin që prej vitit 2019, aktualisht qeveris në koalicion me Partinë Liberale dhe Partinë Moderatore.

Vendimi për zgjedhje të parakohshme vjen në një periudhë të ndjeshme, pasi përpjekjet e presidentit amerikan Donald Trump për kontroll amerikan mbi Greenlandën kanë shkaktuar përplasje diplomatike. Muajin e kaluar, tensionet u rritën pas kërcënimeve për tarifa tregtare, ndërsa më pas palët nisën bisedime teknike për një marrëveshje sigurie në Arktik. Autoritetet daneze dhe grenlandeze kanë theksuar se sovraniteti nuk është objekt negociatash, ndërsa Frederiksen ka paralajmëruar se ambiciet amerikane për këtë çështje mbeten serioze.