Mendimtari hebre: Si u katandis SHBA-ja në lodër të Izraelit!

Tuesday, 17 March 2026 10:20

• Written by Mexhis

Përbindëshi që Perëndimi e krijoi dhe tani po e ha atë vetë

Mendimtari hebre anti-sionist Yaakov Cohen beson se Izraeli ka një ambicie të qartë rajonale për t’u bërë një perandori me qendër në Tel Aviv dhe për të kontrolluar të gjithë Lindjen e Mesme. Cohen pretendon se Shtetet e Bashkuara janë bërë një lodër në duart e Izraelit.

Cohen deklaron më tej se Izraeli gjithmonë i ka kundërshtuar vendet arabe që zotërojnë energji bërthamore civile, duke vënë në dukje se “regjimi sionist vendosi që arabët nuk kishin të drejtë ta bënin këtë dhe për këtë arsye asnjë vend arab nuk guxoi ta bënte këtë dhe kur Iraku e bëri, u shkatërrua”.

Lidhur me projektin izraelit, Cohen thotë se të flasësh për një “Izrael të Madh” është një pyetje mashtruese, sepse Izraeli nuk ka dendësinë e popullsisë për të pushtuar të gjitha vendet që aspiron, por dëshiron të jetë qendra e vendimmarrjes dhe kontrollit në të gjithë rajonin e Lindjes së Mesme.

Ai thekson se izraelitët nuk kanë arritur të zhvendosen ose të pushtojnë Bregun Perëndimor dhe se për të arritur në lumin Eufrat, ata së pari do të duhej të kontrollonin Jordaninë, por kjo do t’i detyronte jordanezët të mbanin thika dhe sëpata për t’i luftuar ata.

Edhe pse Izraelit i mungojnë aftësitë njerëzore dhe materiale për të realizuar projektin e tij “Izraeli i Madh”, “shtetet arabe tani po i dorëzohen sionizmit”, siç thotë Cohen.

Amerika, gur shahu në lojën e Izraelit

Lidhur me marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara, Yaakov Cohen thotë se Izraeli ka nevojë për amerikanët për ndihmë financiare dhe ushtarake, por nuk është vetëm se një gur shahu në duart e amerikanëve. “Përkundrazi, mund të thuhet se Shtetet e Bashkuara janë bërë një gur shahu në duart e Izraelit deri në një farë mase”, thotë Cohen, duke vënë në dukje se Izraeli tani ka aleatë dhe është bërë një forcë e domosdoshme në nivelin teknik që vendet kanë nevojë për siguri, mbikëqyrje dhe mbrojtje të tregtisë dhe shkëmbimit.

Cohen beson se “problemi për Perëndimin, dhe ndoshta për botën, është se ata kanë krijuar një përbindësh që nuk mund ta kontrollojnë më sepse ka armë bërthamore”, duke iu referuar Izraelit.

Lidhur me rrugën që po ndjek aktualisht Izraeli, ky mendimtar hebre beson se ai do të arrijë një nivel të fuqisë së tepërt, dhe në një moment të caktuar, e njëjta fuqi mund të bëhet arsyeja e rënies së tij, duke besuar se Izraeli aktualisht po përjeton një gjendje irracionaliteti.

Kush është Yaakov Cohen

Yaakov Cohen lindi në vitin 1944 në qytetin maroken të Meknesit. Ai emigroi në Francë dhe mori shtetësinë e saj. Ai konsiderohet si një nga mendimtarët më të shquar hebrenj që kundërshtojnë lëvizjen sioniste dhe mbrojnë kauzën palestineze.

Sa i përket historisë së tij të kundërshtimit të sionizmit, Cohen thotë se si adoleshent ai iu bashkua lëvizjeve rinore të organizuara nga sionistët në qytetin maroken të Meknesit për të promovuar idetë e tyre, por më vonë e kuptoi se ata ishin vetëm një mjet për të mashtruar njerëzit me histori dhe premtime të rreme me qëllim që t’i detyronin të shkonin në Izrael. Qëndrimi i tij ndryshoi gjithashtu pasi zbuloi se hebrenjtë marokenë në Izrael i nënshtroheshin racizmit dhe poshtërimit dhe konsideroheshin arabë. /tesheshi

Analiza/ Trump është futur në një kurth lufte shumë të vështirë me Iranin

Monday, 16 March 2026 19:49

• Written by Mexhis

Prestigjiozja amerikane The New York Times publikon një analizë të thelluar mbi luftën mes SHBA-së dhe Iranit, duke ngritur një pyetje të fortë: a ka hyrë Donald Trump në një konflikt nga i cili është shumë më e vështirë të dalë sesa të hyjë? Dy javë pas nisjes së luftës, presidenti amerikan përballet me një dilemë të madhe strategjike: të vazhdojë përballjen për të arritur objektivat që ka shpallur, ose të përpiqet të tërhiqet nga një konflikt që po përshkallëzohet dhe po trondit ekonominë globale, tregjet e energjisë dhe stabilitetin e Lindjes së Mesme. Sipas analizës të sjellë në shqip nga Lapsi.al, të dyja rrugët mbartin kosto të mëdha dhe rreziqe që mund të shoqërojnë SHBA-në për vite me radhë.

The New York Times:

Presidenti amerikan Donald Trump po përballet me një dilemë të madhe dy javë pasi vendosi të nisë luftën kundër Iranit. Ai duhet të zgjedhë mes dy opsioneve: të vazhdojë luftën për të arritur objektivat ambicioze që ka shpallur, ose të përpiqet të dalë nga një konflikt që po zgjerohet dhe po sjell pasoja të mëdha ushtarake, diplomatike dhe ekonomike.

Trump ka zbuluar shpejt se të dyja rrugët janë problematike dhe plot pasoja që ai dhe ekipi i tij i kishin nënvlerësuar kur SHBA u përfshi në këtë luftë së bashku me Izraelin, konfliktin më të madh në Lindjen e Mesme në rreth një çerek shekulli.

Nga njëra anë, ai mund të vazhdojë luftën kundër një Irani të dobësuar, por që ka treguar se është i aftë të rrisë koston ekonomike për SHBA dhe aleatët e saj. Irani ka arritur të destabilizojë tregjet globale të energjisë dhe të godasë objektiva në disa vende të rajonit.

Por vazhdimi i luftës rrezikon më shumë jetë amerikane, rrit kostot financiare dhe mund të dëmtojë marrëdhëniet me aleatët. Edhe brenda bazës politike të Trump po shtohet shqetësimi, pasi ai kishte premtuar se do të shmangte përfshirjen e SHBA-së në luftëra të reja.

Nga ana tjetër, Trump mund të përpiqet të tërhiqet nga konflikti, edhe pse shumë nga objektivat e shpallura nuk janë arritur ende. Sipas zyrtarëve amerikanë, operacioni i përbashkët SHBA-Izrael ka arritur disa rezultate të rëndësishme: është shkatërruar një pjesë e madhe e arsenalit raketor të Iranit, janë neutralizuar mbrojtjet ajrore dhe është goditur rëndë marina iraniane. Gjithashtu, lideri suprem i Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, është vrarë.

Megjithatë, regjimi iranian vazhdon të qëndrojë në pushtet. Sipas informacioneve të fundit, drejtimin e ka marrë djali i tij i plagosur, i cili është zotuar të vazhdojë luftën përmes metodave asimetrike: sulme kibernetike, mina detare dhe sulme me raketa në rajon. Garda Revolucionare dhe milicitë e saj mbeten aktive.

Nëse Trump vendos të tërhiqet tani, një problem tjetër i madh mbetet: rezervat e uraniumit të pasuruar të Iranit, që mund të përdoren për prodhimin e armëve bërthamore. Sipas vlerësimeve, Irani ka material të mjaftueshëm për të prodhuar rreth 10 bomba bërthamore. Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka sugjeruar se këto materiale mund të duhet të merren me një operacion tokësor, një operacion shumë i rrezikshëm.

Ndërkohë, lufta po sjell pasoja gjithnjë e më të mëdha. Deri tani janë vrarë 13 ushtarë amerikanë dhe më shumë se 2,100 persona në total, shumica në Iran. Vetëm civilët e vrarë në Iran llogariten mbi 1,300.

SHBA ka dërguar edhe 2,500 marinsa shtesë në Lindjen e Mesme, duke e çuar praninë ushtarake në rreth 50 mijë trupa në rajon. Sulmet amerikane kanë goditur edhe ishullin Kharg, portin kryesor nga ku eksportohen shumica e naftës iraniane.

Një tjetër problem i madh është Ngushtica e Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme detare për tregtinë globale të naftës. Pas sulmeve dhe kërcënimeve iraniane, trafiku detar aty është pothuajse ndalur. Trump u ka bërë thirrje vendeve si Kina, Franca, Japonia, Koreja e Jugut dhe Britania që të dërgojnë anije për të mbrojtur kalimin në këtë ngushticë.

Sulmet janë përhapur edhe në rajon. Një port i madh nafte në Emiratet e Bashkuara Arabe u godit nga një dron, ndërsa ambasada amerikane në Irak është sulmuar dy herë në ditët e fundit.

Vetë Trump ka dhënë mesazhe kontradiktore për luftën. Ndonjëherë ai thotë se lufta është pothuajse e fituar, ndërsa herë të tjera pranon se luftimet e vështira janë ende përpara. Ai ka deklaruar se vendimet për të vazhduar apo për t’u tërhequr do t’i marrë duke ndjekur “instinktin”.

Administrata amerikane ka pranuar gjithashtu se Irani ka më shumë aftësi sesa pritej për të destabilizuar ekonominë globale, veçanërisht duke kërcënuar mbylljen e Ngushticës së Hormuzit.

Nga ana ushtarake, Pentagoni thotë se SHBA ka epërsi të plotë ajrore dhe se shumica e forcave konvencionale të Iranit janë shkatërruar. Irani tashmë po lëshon rreth 90% më pak raketa dhe 95% më pak dronë sesa në fillim të luftës.

Megjithatë, edhe i dobësuar, Irani ka ende aftësi për të krijuar kaos, sidomos përmes sulmeve ndaj transportit detar dhe përmes luftës kibernetike. Sulme të tilla kanë goditur edhe kompani amerikane, ndërsa autoritetet po hetojnë edhe disa incidente të dhunshme brenda SHBA-së që mund të jenë të lidhura me tensionet e luftës.

Ndërkohë janë shfaqur edhe tensione mes SHBA-së dhe Izraelit. Washingtoni kishte paralajmëruar Izraelin të mos godiste depot e mëdha të naftës pranë Teheranit, nga frika se kjo do të çonte në përshkallëzim të sulmeve ndaj objekteve energjetike në rajon. Por Izraeli i goditi ato gjithsesi, duke shkaktuar rritje të çmimeve të naftës dhe sulme hakmarrëse nga Irani.

Edhe fronti i dytë në Liban kundër Hezbollahut ka krijuar mosmarrëveshje. Administrata Trump mendon se kjo e zgjeron konfliktin, ndërsa Izraeli beson se është momenti i duhur për të goditur grupin e mbështetur nga Irani.

Ndërkohë, Trump dhe kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu flasin pothuajse çdo ditë, ndërsa presidenti amerikan është në kontakt edhe me liderë arabë, veçanërisht me princin saudit Mohammed bin Salman.

Në javët e ardhshme Trump do të duhet të marrë dy vendime shumë të rëndësishme: nëse do të pushtojë ishullin Kharg, qendrën kryesore të eksporteve të naftës iraniane, dhe nëse do të urdhërojë një operacion për të marrë rezervat e uraniumit të pasuruar të Iranit.

Kapja e ishullit Kharg do t’i jepte SHBA-së kontroll mbi eksportet e naftës iraniane dhe do të godiste rëndë ekonominë e vendit, por do të kërkonte një prani të gjatë ushtarake në rajon.

Operacioni për të marrë uraniumin do të ishte një aksion i vetëm, por edhe më i rrezikshëm. Materiali bërthamor ndodhet në tunele të thella në Isfahan dhe do të duhej një operacion shumë i ndërlikuar për ta nxjerrë prej andej pa rrezikuar një incident radioaktiv.

Për momentin, Trump thotë se ende nuk ka marrë vendim për këtë operacion. Dhe kjo sugjeron se lufta mund të zgjasë shumë më tepër nga sa ishte parashikuar në fillim./ Përgatiti në shqip ©LAPSI.AL

Prifti françeskan thyen heshtjen mes bombardimeve në Liban: Zoti nuk jep leje për të vrarë!

Monday, 16 March 2026 19:49

• Written by Mexhis

Frati Tony Choukri, kujdestar i Manastirit Françeskan të Shën Jozefit në Bejrut, i tregon Vatican News për jetën nën luftë dhe bën thirrje për paqe, duke theksuar se “qenia njerëzore nuk është një objekt dhe vdekja nuk është as rrugë dhe as mjet për të ndryshuar strategji, demografi apo kufij.”

Nga Francesca Sabatinelli

Bombardimet izraelite në Liban po marrin jetë njerëzish; ato “godasin muret”, por gjithashtu po krijojnë një “mjedis urrejtjeje dhe hakmarrjeje, një vend që nuk ka asgjë të përbashkët me qetësinë e Libanit.” Ajo që po ndodh nuk i përket jetës së libanezëve, pavarësisht fesë së tyre, pasi ata gjithmonë janë mësuar të jetojnë së bashku.

Frati Tony Choukri, nga Kujdestaria e Tokës së Shenjtë, e përshkruan vendin e tij, Libanin, si “një pëlhurë të ndërthurur – jo një grup komunitetesh të ndara, por një pëlhurë e vetme, një entitet i vetëm, ku të krishterët dhe myslimanët janë të bashkuar si një, dhe krejtësisht të huaj ndaj gjithçkaje që po ndodh tani.”

Frati Choukri është kujdestari i Manastirit Françeskan të Shën Jozefit, në lagjen e krishterë Gemmayzeh në Bejrut, “një zonë që zakonisht është turistike, të themi kështu, por tani jemi të rrethuar nga frika dhe pasiguria,” shpjegoi ai.

Manastiri mban në kujtesë jo vetëm shpërthimin shkatërrues të vitit 2020 në portin e kryeqytetit libanez, por edhe luftën që vendi përjetoi që në vitet e para, në 1974.

Megjithatë, pavarësisht gjithçkaje, manastiri mbetet “një prani e vazhdueshme ku njerëzit vendosin besimin e tyre, ku ndihen të sigurt, sepse fretërit kanë qenë gjithmonë aty; ata kanë qëndruar dhe nuk e kanë braktisur kurrë manastirin”, i cili ndodhet në qendër të qytetit, në pjesën më të vjetër të tij, ku madje nuk ka as strehë.

Asnjë vend nuk është i sigurt

Ka shumë frikë mes njerëzve të zhvendosur që kanë kërkuar strehim aty, “sepse nuk e di kurrë çfarë mund të ndodhë; gjithçka mund të ndryshojë brenda një minute. Nuk di si të lëvizësh dhe as çfarë mund të bëhet,” tha frati Choukri.

Megjithatë, sot i gjithë Libani është i pasigurt.

“Mendonim se bombardimet do të ndaleshin në jug, aty ku janë zonat e Hezbollahut, ku ndodhet edhe kufiri ‘i nxehtë’ me Izraelin. Por goditjet kanë arritur edhe këtu. Është e qartë se gjeografia e vendeve të pasigurta po zgjerohet; tashmë nuk mund të mendosh më për asnjë zonë si më të mbrojtur,” vazhdoi ai.

Frika dhe mikpritja

Kjo frikë e madhe u bë reale vetëm dy ditë më parë, kur gjatë përgatitjeve për festën e Shën Jozefit gjithçka filloi të dridhej. Ata që ishin mbledhur në kishë për t’u lutur në atë moment ndien bombardimin që goditi vetëm 300 metra larg manastirit.

Megjithatë, askush nuk largohet. Manastiri ka qenë gjithmonë një pikë referimi për njerëzit në nevojë, për refugjatët që vijnë nga jugu i Libanit ose, në të kaluarën, për ata që iknin nga lufta në Siri.

Gjatë viteve, nga Manastiri i Shën Jozefit janë nisur edhe korridore humanitare. Tani, ndërsa jeton nën bombardime, ai është shndërruar në një vend strehimi për njerëzit e zhvendosur.

Aktualisht aty strehohen rreth 150 persona, por “ne duam të gjejmë një rrugë tjetër për fëmijët dhe të moshuarit; duam të gjejmë një vend më të sigurt për ta,” theksoi frati Choukri.

“Fëmijët më të vegjël, sapo dëgjojnë një zhurmë që mund të ngjajë me të shtëna armësh, vrapojnë të fshihen në qoshe ose pranë nënave të tyre. Ne duam të gjejmë një vend më të mbrojtur për ta.”

Zoti nuk jep leje për të vrarë

Megjithatë, kjo nuk vlen për fretërit e manastirit, të cilët nuk kanë ndërmend të largohen nga Gemmayzeh. Ata qëndrojnë pranë komuniteteve që sot jetojnë me ndjesinë dramatike të të qenit “të margjinalizuar, të padëshiruar dhe të shtypur.”

Dhe megjithëse frati Choukri nuk e fsheh besimin e tij të madh te libanezët dhe te aftësitë e tyre, ai pranon gjithashtu se “e keqja po gjen hapësirë.” Frika po përhapet mes popullsisë, me të gjitha pasojat që mund të sjellë.

Apeli i fratit Choukri është mbi të gjitha që të ndalet “kjo vuajtje.”

“Mendoni për ata që po vdesin, sepse Zoti nuk i ka dhënë askujt leje të vrasë njerëz,” këmbënguli ai.

Kërkesa e tij është që njerëzit të jetojnë me respekt për ligjin, për të drejtat e njeriut dhe për besimin, sepse “qenia njerëzore nuk është një objekt dhe vdekja nuk është as rrugë dhe as mjet për të ndryshuar strategji, demografi apo kufij.”/ Vatican News

Lufta vjen në Ballkan? - Irani kërcënon Rumaninë: Sulmojmë nëse lejon SHBA-në të përdorë bazat e saj!

Monday, 16 March 2026 19:48

• Written by Mexhis

Irani do ta shohë Rumaninë si palë në konfliktin në Lindjen e Mesme nëse lejon Shtetet e Bashkuara të përdorin bazat e saj, u tha gazetarëve zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmaeil Baghaei.

“Nëse Rumania u jep Shteteve të Bashkuara akses në bazat e saj, ne do të japim një përgjigje përkatëse ligjore dhe politike”, tha ai. “Pa dyshim, Rumania do të shihet si pjesëmarrëse në agresionin ushtarak kundër Iranit dhe kjo është krejtësisht e papranueshme nga pikëpamja e së drejtës ndërkombëtare.”

Më parë, kanali televiziv Digi24 tha se SHBA-të i kishin kërkuar qeverisë rumune të përdorte Bazën Ajrore Mihail Kogalniceanu në lindje të vendit për operacionet e tyre të mëvonshme kundër Iranit.

Më vonë, u bë e ditur se Presidenti rumun Nicusor Dan lejoi vendosjen e avionëve dhe ushtarëve amerikanë në bazë.