Trump paralajmëron Kinën: Tarifë prej 50% nëse transferoni armë në Iran

Sunday, 12 April 2026 18:51

• Written by Mexhis

Presidenti amerikan, Donald Trump paralajmëroi se Kina do të përballet me një tarifë prej 50% nëse transferon armë në Iran. Ai shtoi se dyshonte se Pekini do ta bënte këtë, pavarësisht se inteligjenca amerikane tregonte se kishte plane të tilla.

“Dëgjoj lajme se Kina po jep raketat supore, të cilat quhen raketa supore, raketa anti-ajrore. Dyshoj se do ta bënin këtë, sepse unë kam një lidhje dhe mendoj se nuk do ta bënin këtë”, tha ai për Fox News në emisionin “Sunday Morning Futures with Maria Bartiromo”.

Ai u shpreh se ndoshta Kina e ka bërë në fillim, por theksoi se nuk mendon se do ta bëjnë më.

“Por nëse i kapim duke bërë këtë, ata marrin një tarifë prej 50%, që është një shumë marramendëse”, tha Trump.

Inteligjenca amerikane tregon se Kina po përgatitet t’i dorëzojë Iranit sisteme të reja të mbrojtjes ajrore brenda pak javësh të ardhshme, sipas tre personave të njohur me vlerësimet e fundit të inteligjencës.

Britania tërhiqet nga dorëzimi i Ishujve Chagos pasi SHBA heq mbështetjen

Sunday, 12 April 2026 18:51

• Written by Mexhis

Qeveria britanike është detyruar të tërheqë projektligjin për dorëzimin e Ishujve Chagos tek Mauritius, pasi Shtetet e Bashkuara hoqën mbështetjen për marrëveshjen.

Të premten, zyrtarë të qeverisë britanike pranuan se nuk kishin më kohë për ta miratuar projektligjin brenda sesionit aktual parlamentar, i cili përfundon në javët në vijim.

Kjo është një tjetër goditje për përpjekjet e Londrës për t’ia kaluar sovranitetin Ishujve Chagos Mauritiusit, ku ndodhet edhe baza ushtarake e përbashkët SHBA–MB në Diego Garcia.

Situata shihet si shenjë e përkeqësimit të marrëdhënieve mes SHBA-së dhe Mbretërisë së Bashkuar, pas kritikave të forta të Donald Trump ndaj kryeministrit Keir Starmer për mënyrën si trajtoi luftën me Iranin.

Një zëdhënës i qeverisë britanike deklaroi se Diego Garcia mbetet një aset strategjik kyç për të dy vendet dhe se siguria afatgjatë e saj është prioritet.

Ai shtoi se marrëveshja konsiderohet si mënyra më e mirë për të garantuar të ardhmen e bazës, por do të ecet përpara vetëm nëse ka mbështetjen e SHBA-së.

Trump e ka kritikuar më parë planin, duke i thënë Starmerit se po bënte “një gabim të madh” duke i kaluar sovranitetin Mauritiusit, në këmbim të vazhdimit të përdorimit të bazës ajrore nga SHBA dhe Britania. Megjithatë, në shkurt ai e kishte cilësuar marrëveshjen si “opsionin më të mirë” në rrethanat e krijuara.

Sipas marrëveshjes, Britania do t’ia kalonte sovranitetin Ishujve Chagos Mauritiusit dhe do të merrte me qira ishullin më të madh, Diego Garcia, për 99 vite, për të vijuar operimin e bazës ushtarake.

Megjithatë, SHBA nuk ka shkëmbyer zyrtarisht dokumentet për ndryshimin e traktatit britaniko-amerikan të vitit 1966, çka duket se ka detyruar Londrën të tërhiqet nga projektligji.

Tashmë, nuk pritet që një projektligj i ri për Chagos të përfshihet në fjalimin e Mbretit në maj, ku paraqitet axhenda e qeverisë për parlamentin e ardhshëm, shkruan The Guardian.

Ndërkohë, liderja konservatore Kemi Badenoch e kritikoi qeverinë, duke e cilësuar tërheqjen si një tjetër dështim të kryeministrit, i cili sipas saj po përpiqej të dorëzonte territor sovran britanik dhe të paguante miliarda për përdorimin e një baze që tashmë ishte në pronësi të Britanisë.

Raportimet tregojnë se ndryshimi i qëndrimit të Trump lidhet edhe me refuzimin e Britanisë për të lejuar përdorimin e bazave të saj për një sulm të mundshëm amerikan ndaj Iranit.

Në të njëjtën kohë, Irani kishte goditur më parë bazën në Diego Garcia, duke paralajmëruar rrezik për jetët britanike.

Ishujt Chagos u shpallën territor britanik në vitin 1965, pasi u ndanë nga Mauritius para pavarësisë së këtij të fundit në 1968. Në atë kohë, mijëra banorë u dëbuan me forcë nga ishujt, të cilët prej vitesh kanë ndjekur procese gjyqësore për kompensim në gjykatat britanike.

Putin futet në lojë: Rusia ofrohet si ndërmjetëse mes SHBA-ve dhe Iranit!

Sunday, 12 April 2026 18:51

• Written by Mexhis

Qëllimi i Rusisë për të luajtur një rol aktiv në proceset diplomatike në Lindjen e Mesme u shpreh nga Presidenti i vendit, Vladimir Putin, duke propozuar ndërmjetësimin e tij për të ulur tensionin në rajon.

Sipas një deklarate të Kremlinit, Presidenti rus, gjatë një bisede telefonike me homologun e tij iranian, Massoud Pezeshkian, nënvizoi gatishmërinë e Moskës për të kontribuar në mënyrë aktive në kërkimin e një zgjidhjeje politike dhe diplomatike.

Siç u theksua në të njëjtën deklaratë, “Rusia është e gatshme të vazhdojë të lehtësojë përpjekjet për të gjetur një paqe të drejtë dhe të qëndrueshme”.

Putin nënvizon se Rusia disponohet për rolin e ndërmjetësit në zhvillimet që po ndodhin në Lindjen e Mesme.

Tre mësime ushtarake nga lufta me Iranin

Sunday, 12 April 2026 18:51

• Written by Mexhis

Nga Lapsi.al

Shpallja e një armëpushimi dyjavor mes SHBA-së dhe Iranit ishte një zhvillim i mirëpritur, megjithëse shumë nga detajet e tij – si edhe realiteti konkret në terren – mbeten ende të paqarta dhe madje të kontestuara. Deri tani, ky ka qenë një konflikt i zhvilluar në distancë, me shumë pak raportime të besueshme nga fronti, i mbështjellë me imazhe të rreme të krijuara nga inteligjenca artificiale, ndërsa mbulimi mediatik është privuar edhe nga një pjesë e madhe e imazheve satelitore komerciale, të cilat në vitet e fundit – veçanërisht që nga viti 2022 – ishin bërë thelbësore.

“Mjegulla e luftës” në këtë konflikt ka qenë më e dendur se në pothuajse çdo konflikt tjetër të kohëve të fundit. Për këtë arsye, çdo diskutim mbi “mësimet” që mund të nxirren deri tani duhet parë si paraprak dhe i kujdesshëm, i bazuar në analiza të përgjithshme fillestare. Megjithatë, një ushtrim i tillë është i rëndësishëm, duke pasur parasysh shpejtësinë me të cilën po evoluojnë çështjet ushtarake.

Edhe nga provat e dukshme, fushata kundër Iranit ka qenë jashtëzakonisht e rëndësishme nga pikëpamja ushtarake dhe strategjike dhe mund të konsiderohet nga historianët e së ardhmes si një pikë kthese në historinë e luftës. Tre “mësime” kryesore dalin në pah – jo si përfundime të provuara, por si hipoteza që kërkojnë reflektim të mëtejshëm:

Mësimi i parë: luftërat agresive nuk funksionojnë më për fuqitë e mëdha.

Në konfliktet shtet më shtet të shekullit XXI, edhe shtetet më të fuqishme e kanë fillimisht të vështirë, e më pas të pamundur, të rrëzojnë kundërshtarët e tyre me forcë ushtarake. Rusia dhe SHBA tashmë e kanë dëshmuar këtë në Ukrainë dhe Iran, por prova të ngjashme ekzistojnë prej më shumë se një shekulli.

Në të dy Luftërat Botërore agresorët humbën; ndërkohë, pushtimi sovjetik i Polonisë dështoi, si edhe fushata japoneze në Kinë. Lufta e Koresë përfundoi në barazim, ashtu si edhe lufta Iran-Irak. Ndërhyrjet në Izrael dhe Vietnam përfunduan me humbje, njësoj si tentativa e Argjentinës për Ishujt Falkland dhe pushtimi i Kuvajtit nga Sadam Huseini. Edhe pushtimi amerikan i Irakut në vitin 2003 konsiderohet një fitore ushtarake fillestare, por një dështim strategjik. Afganistani, nga ana tjetër, i rezistoi si Bashkimit Sovjetik ashtu edhe SHBA-së.

Arsyeja kryesore është praktike: lufta nuk funksionon më si instrument politik. Nëse një sulmues nuk arrin një kolaps të shpejtë dhe total të armikut, konflikti kthehet në luftë konsumimi. Në këto kushte, fitorja kërkon ose thyerjen e frontit, ose shkatërrimin masiv të infrastrukturës së prapavijës. Por sot, thyerja e frontit është jashtëzakonisht e vështirë, ndërsa kapaciteti për shkatërrim total është i kufizuar. Dështimi i SHBA-së për të fituar përmes bombardimeve ajrore në Iran është shembulli më i fundit.

Mësimi i dytë: lufta në distanca të gjata është e ardhmja.

Zhvillimi i vazhdueshëm i dronëve dhe raketave po rrit rrezen e veprimit dhe fuqinë goditëse, ndërsa po ul kostot. Kjo shoqërohet me aftësi gjithnjë e më të avancuara survejimi dhe shënjimi, përfshirë nga hapësira. Si rezultat, po përhapen sisteme të sofistikuara armësh për goditje në distanca të gjata.

Deri para një dekade, vetëm SHBA kishte kapacitete të qëndrueshme për sulme të tilla në shkallë të gjerë. Sot, kjo formë lufte po bëhet normë. Një nga pasojat kryesore është se sulmet mund të kryhen nga distanca, ndërsa pala e sulmuar mund të mos ketë mundësi të përgjigjet në të njëjtën mënyrë. Kjo ngre pyetje të mëdha strategjike, sidomos për shtetet me kapacitete më të kufizuara ushtarake.

Mësimi i tretë: fuqia detare është në rënie.

Tradicionalisht, kontrolli i deteve ka qenë themeli i fuqisë globale. Por lufta me Iranin, si edhe ajo në Ukrainë, ka treguar se anijet luftarake janë shumë të prekshme ndaj armëve tokësore me rreze të gjatë dhe dronëve detarë.

Gjatë operacioneve kundër Iranit, marina amerikane u detyrua të tërhiqte aeroplanmbajtësen USS Abraham Lincolnshumë larg, në Detin Arabik, duke detyruar avionët të furnizohen me karburant në ajër për të arritur objektivat. Kjo tregon kufizimet praktike të fuqisë detare në kushtet moderne.

Edhe çështja e hapjes së Ngushticës së Hormuzit mund të konsiderohet një pikë kthese për historinë detare: jo për mungesë kapacitetesh, por sepse kostoja dhe rreziqet u vlerësuan si politikisht të papranueshme.

Kjo ngre pikëpyetje serioze mbi relevancën e anijeve të mëdha luftarake në konfliktet e ardhshme. Nëse ato detyrohen të qëndrojnë larg, aq sa roli i tyre mund të zëvendësohet nga sisteme tokësore, atëherë vlera e tyre vihet në diskutim.

Këto tre “mësime” – joefektiviteti i luftës si instrument politik, rritja e luftës në distancë dhe rënia e fuqisë detare – janë vetëm disa nga përfundimet që ky konflikt sugjeron për natyrën e re të luftës.

Ka edhe të tjera: mundësia e rikthimit të fortifikimeve, dobësimi i konceptit klasik të “parandalimit” përmes aleancave, dhe paqartësia në llogaritjen e balancave ushtarake.

Tragjedia është se, pavarësisht kuptimit të këtyre mësimeve – të cilin qeveritë shpesh nuk e kanë – pak mund të bëhet për t’i zbatuar ato në praktikë. Lufta e radhës, nëse dhe kur të vijë, ka shumë gjasa të na gjejë sërish të papërgatitur. Sfida mbetet ruajtja e burimeve dhe kapaciteteve për t’u rikuperuar, për t’u përshtatur dhe për të përmbysur situatën.