Ajri i ndotur do paguhet me para? Qeveria hap rrugën për dëmshpërblim ndaj qytetarëve!

Wednesday, 01 April 2026 16:00

• Written by Mexhis

Projektligji “Për disa ndryshime në ligjin nr.162/2014 “Për mbrojtjen e cilësisë së ajrit në mjedis”, i ndryshuar i nxjerrë për konsultim publik nga Ministria e Mjedisit parashikon që qytetarët të kenë të drejtë të kërkojnë kompensim për dëmet në shëndet, në rastet kur provohet se ato janë shkaktuar nga shkelje të autoriteteve në menaxhimin e cilësisë së ajrit.

Mekanizmi ligjor i propozuar parashikon një lidhje të drejtpërdrejtë të ndotjes së ajrit dhe kompensimin financiar të shtetit.

Neni i ri 19/1 shënon një ndryshim të rëndësishëm në ligjin ekzistues nr. 162/2014, duke kaluar nga një qasje kryesisht rregullatore drejt një modeli që përfshin edhe përgjegjësi civile. Sipas draftit, çdo person që ka pësuar dëmtim të shëndetit si pasojë e një shkeljeje serioze, qoftë me dashje apo nga pakujdesia  mund të kërkojë dëmshpërblim, nëse vërtetohet lidhja e drejtpërdrejtë mes ndotjes dhe dëmit.

Qytetarët kanë deri në tre vite kohë për të paraqitur kërkesën nga momenti kur marrin dijeni për dëmin, ndërsa një kufi maksimal prej 10 vitesh vendoset nga momenti i shkeljes.

Kjo risi duket se vjen në kuadër të përafrimit të ligjit me direktivat e BE ku lidhja mes ndotjes dhe përgjegjësisë publike ka një theks të fortë.

Përtej kësaj, projektligji sjell një paketë më të gjerë reformash që synojnë modernizimin e sistemit të monitorimit dhe menaxhimit të ndotjes. Drafti zgjeron listën e ndotësve dhe përkufizimeve teknike, duke përfshirë elementë si grimcat ultrafine dhe karboni i zi, si dhe fut konceptin e “modelimit të cilësisë së ajrit” për analiza më të avancuara.

Në nivel praktik, parashikohet ngritja e të paktën dy superstacioneve të monitorimit në zona urbane dhe rurale për të përmirësuar mbledhjen e të dhënave. Këto do të plotësohen nga një sistem i integruar digjital, ku të gjitha të dhënat mbi cilësinë e ajrit do të përpunohen dhe publikohen nga Agjencia Kombëtare e Mjedisit.

Projektligji gjithashtu forcon detyrimet për hartimin e planeve të cilësisë së ajrit. Institucionet përgjegjëse do të kenë afate më të shkurtra për reagim në rast tejkalimi të normave dhe do të duhet të garantojnë që periudhat e ndotjes të kufizohen maksimalisht. Në raste emergjente, njësitë vendore do të detyrohen të zbatojnë plane afatshkurtra, që mund të përfshijnë kufizime të trafikut apo masa të tjera të menjëhershme.

Një tjetër aspekt është rritja e transparencës. Indeksi i cilësisë së ajrit do të përditësohet çdo orë dhe qytetarët do të informohen jo vetëm për nivelet e ndotjes, por edhe për efektet në shëndet dhe masat mbrojtëse.

Drafti synon të krijojë një sistem ku informacioni është i aksesueshëm në kohë reale dhe i përdorshëm për vendimmarrje individuale. Në një aspekt më të gjerë, projektligji adreson edhe ndotjen ndërkufitare, duke kërkuar identifikimin e zonave të prekura dhe bashkëpunim me vendet fqinje për monitorim dhe shkëmbim të dhënash. Nëse miratohet, ligji do të kërkojë miratimin e një sërë aktesh nënligjore brenda 18 muajve./Monitor

Shqipëria shënon 17-vjetorin e anëtarësimit në NATO

Wednesday, 01 April 2026 13:32

• Written by Mexhis

Shqipëria përkujton sot 17-vjetorin e anëtarësimit në NATO, një nga momentet më të rëndësishme në historinë moderne të vendit dhe në rrugën e tij drejt integrimit euroatlantik.

Pas përmbysjes së regjimit komunist në vitin 1991, Shqipëria nisi një proces të gjerë transformimi politik dhe institucional, duke u orientuar drejt bashkëpunimit me organizatat ndërkombëtare, përfshirë edhe Aleancën e Atlantikut të Veriut.

Procesi i anëtarësimit në NATO filloi në vitin 1992, kur Shqipëria u pranua në Këshilli i Bashkëpunimit të Atlantikut të Veriut, një mekanizëm i krijuar për të ndërtuar marrëdhënie me vendet që dolën nga regjimet komuniste në Evropë.

Një moment kyç në këtë rrugëtim ishte viti 2003, kur Shqipëria, Kroacia dhe Maqedonia e Veriut, së bashku me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, nënshkruan Karta e Adriatikut. Kjo nismë synonte të përgatiste këto vende për anëtarësim në NATO.

Shqipëria mori ftesën për anëtarësim në samitin e Bukureshtit më 2 prill 2008 dhe më 25 prill të po atij viti nisi zyrtarisht bisedimet për anëtarësim.

Anëtarësimi u finalizua më 1 prill 2009, duke e bërë Shqipërinë vend anëtar me të drejta të plota të Aleancës. Pak ditë më vonë, më 4 prill 2009, vendi mori pjesë për herë të parë si anëtar në samitin e NATO-s të mbajtur në Strasbourg dhe Kehl.

Anëtarësimi në NATO konsiderohet një arritje strategjike për Shqipërinë, duke garantuar sigurinë kombëtare dhe duke forcuar rolin e saj në skenën ndërkombëtare.

Që prej vitit 2009, Shqipëria ka kontribuar në misionet dhe operacionet e Aleancës, duke dëshmuar angazhimin e saj si një partnere e besueshme në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes.

Hakerat iranianë sulmojnë Gjykatën e Lartë dhe Prokurorinë e Përgjithshme

Tuesday, 31 March 2026 15:16

• Written by Mexhis

Grupi i hackerave “Homeland Justice” ka njoftuar se ka kryer një sulm kiberbetik në drejtim të sistemeve të Gjykatës së Lartë dhe Prokurorinë e Përgjithshme në Shqipëri.

Ka qenë vetë grupi i hackerave që ka njoftuar sulmin në fjalë, në rrjetet sociale, ndërsa pretendon se ka depërtuar në rrjetet e sistemit gjyqësor dhe te prokuroria dhe se ka siguruar të dhëna dhe dokumente që, sipas tyre, lidhen me funksionimin e brendshëm të institucioneve të drejtësisë. Deri në këto momente, nuk ka një konfirmim zyrtar nga autoritetet shqiptare mbi përmasat e sulmit apo nëse të dhëna sensitive janë komprometuar.

Institucionet përgjegjëse për sigurinë kibernetike pritet të verifikojnë autenticitetin e pretendimeve dhe të vlerësojnë ndikimin e mundshëm.

BE-ja nuk bën kompromis me Shqipërinë për Belinda Ballukun

Monday, 30 March 2026 23:32

• Written by Mexhis

Në vitin e kaluar, Shqipëria i ka hapur të gjithë kapitujt negociues, pavarësisht problemeve në sektorin e sundimit të ligjit.

Sikur edhe me vendet tjera kandidate, Komisioni Evropian e ka përmendur në Raportin e Progresit, në tetor të vitit të kaluar se shqetësimet kryesore për Shqipërinë përfshijnë rritjen e presionit politik në gjyqësor, luftën e dobët kundër korrupsionit dhe lirinë e kufizuar të medias.

Sfida e fundit ka të bëjë me refuzimin e deputetëve të Parlamentit të Shqipërisë për t’ia hequr imunitetin ish-zëvendëskryeministres Belinda Balluku, e cila është e akuzuar për korrupsion.

Deputetët nga Partia Socialiste në pushtet kanë refuzuar t’ia heqin asaj imunitetin dhe vendimi është mirëpritur prej vetë kryeministrit Edi Rama, i cili ka thënë se Parlamenti ka bërë “atë që do të bënte çdo shtet demokratik në Evropë”.

Brukseli nuk është pajtuar me deklaratën e Ramës se kërkesa për heqje të imunitetit nuk ka qenë në përputhje me Kushtetutën.

Radio Evropa e Lirë ka mësuar që diçka e tillë ka ndikuar drejtpërdrejt në rezistencën e disa vendeve anëtare që t’ia garantojnë Shqipërisë një të ashtuquajtur IBAR pozitiv.

IBAR është shkurtesë për Raportin mbi Vlerësimin e Përkohshëm të Standardeve ku vlerësohet përparimi në sundimin e ligjit, gjyqësor dhe luftën kundër korrupsionit, për Kapitujt kyç 23 dhe 24 në negociatat e anëtarësimit.

Derisa vendet e BE-së të mos e miratojnë në mënyrë unanime IBAR-in, Shqipëria nuk do të mund të ecë përpara në mbylljen e kapitujve.

Mali i Zi, për shembull, është dashur të presë për IBAR pozitiv, i cili është miratuar në qershor të vitit 2024, në mënyrë që të nisë mbylljen e kapitujve. Para këtij vendimi, hera e fundit që ka mbyllur kapituj ka qenë vitit 2017.

A mund të mbyllet njëri sy?

Pranimi i anëtarëve të rinj pa të drejtën e vetos, që aktualisht e kanë të 27 vendet anëtare të BE-së, është diçka për të cilën kanë avokuar, edhe Edi Rama, edhe Aleksandar Vuçiq në një artikull të përbashkët muajin e kaluar në të përditshmen gjermane, Frankfurter Allgemeine Zeitung, i cili i ka shtuar spekulimet se shtetet e Ballkanit Perëndimor “mund ta mbyllin njërin sy”.

Florian Bieber beson se brenda këtij kuadri ligjor është e pamundur të ndahen konsideratat politike nga kriteret e sundimit të ligjit.

“Sigurisht, elitat politike në Mal të Zi dhe Shqipëri e njohin momentumin politik dhe kanë prirje të jenë më pak të rrepta në lidhje me zbatimin. Megjithatë, në fund të fundit, nevojitet pëlqimi i 27 shteteve anëtare, i cili është larg të qenit i garantuar”, paralajmëron Bieber në disa përgjigje për Radion Evropa e Lirë.

Komisionarja Kos ka folur në këtë drejtim në Parlamentin Evropian në fillim të marsit, duke e theksuar se statusi i liderit në këtë proces nuk garantohet përgjithmonë.

Ajo u ka thënë Shqipërisë, Malit të Zi, Ukrainës dhe Moldavisë që “përparimi duhet të arrihet përmes reformave”.

A mund të ndihmojnë “mekanizmat mbrojtës”?

Mekanizmat mbrojtës nuk janë diçka e panjohur në proceset evropiane.

Kur Bullgaria dhe Rumania janë pranuar në BE më 2017, Komisioni Evropian pati vendosur të miratojë anëtarësimin e tyre, pavarësisht reformave të papërfunduara në fushën e sundimit të ligjit, me kusht që dobësitë të vazhdojnë të adresohen pas anëtarësimit përmes të ashtuquajturit Mekanizëm Bashkëpunimi dhe Verifikimi, i cili mundësoi monitorimin pas anëtarësimit dhe vlerësimin e rregullt të progresit në gjyqësor dhe luftën kundër korrupsionit.

Ky mbikëqyrje pas anëtarësimit zgjati plot 16 vjet dhe përfundoi në vitin 2023.

Për Florian Biberin, ekzistojnë zgjidhje për dilemat e mundshme të shteteve anëtare, dhe sipas tij, zgjidhja qëndron në një periudhë kalimtare që do t'u lejonte anëtarëve të rinj t’i zbatonin reformat pas anëtarësimit.

Sipas tij, pranimi i Malit të Zi dhe ndoshta i vendeve të tjera në rajon do të sinjalizonte se ka një të ardhme për rajonin në BE.

"Një projekt i tillë politik duhet t’i bindë skeptikët midis shteteve anëtare dhe duhet të përfshijë gjithashtu mekanizma të qëndrueshëm për të siguruar që anëtarët e ardhshëm do të respektojnë sundimin e ligjit”, vlerëson Biber.

Megjithatë, ai beson se edhe nëse ndonjë anëtar i ri i plotëson të gjitha kriteret, nuk ka garanci se nuk do të ketë pengesa.

Diçka e tillë ka ndodhur në Hungari, Poloni ose Sllovaki disa vjet pas anëtarësimit në BE, kur problemet me pavarësinë në gjyqësor dhe sundimin e ligjit dolën në pah në këto vende, sepse autoritetet shpesh përpiqeshin të ndikonin në gjykata, të kufizonin liritë e medias dhe të zvogëlonin kontrollin mbi institucionet e pavarura./ REL