Në interpelancën e ditës së djeshme në Kuvend të thirrur me ministrin e Mbrojtjes, Ermal Nufin, deputeti demokrat Klevis Balliu tha se kompania shtetërore e prodhimit të armëve, KAYO, po përdoret nga kryeministri Edi Rama për të "qerasur" me para publike miqtë e tij, dhe se siguria kombëtare është në rrezik si asnjëherë më parë.
Një njësi e vogël administrative në kryeqytetin e Shqipërisë ka mirëpritur banorin e saj më të ri: ish-kryebashkiakun e Nju Jorkut, Eric Adams, i cili tashmë është bërë edhe qytetar me të drejta të plota. Por një pyetje thelbësore mbetet: pse?
Adams bëri bujë ndërkombëtare kur mori shtetësinë shqiptare, por tani ka shkuar një hap më tej, duke u regjistruar zyrtarisht si banor në lagjen e tij të re dhe duke dhënë shenjat e gishtërinjve dhe fotografinë e identifikimit për kartën e re të identitetit dhe pasaportën shqiptare.
Florian Pullazi, drejtuesi i Njësisë Administrative nr. 2, ku Adams tashmë rezulton banor zyrtar, nuk konfirmoi për POLITICO nëse ai do të jetojë realisht në Tiranë apo cilat janë motivet për marrjen e shtetësisë dhe pasaportës. Megjithatë, ai tha se marrja e shtetësisë nga Adams pasqyron “lidhjet e gjata dhe të thella midis qytetit të Nju Jorkut dhe komunitetit shqiptar në SHBA”. Në një postim në rrjetet sociale, Pullazi e përshkroi ish-kryebashkiakun si një “mik të madh të shqiptarëve”, një “politikan i njohur për fokusin në çështjet publike” dhe një “ish-kapiten i Departamentit të Policisë së Nju Jorkut”.
Pasaporta shqiptare, e renditur në vendin e 43 globalisht në vitin 2025 nga Indeksi i Pasaportave Henley, i jep mbajtësit akses pa vizë ose me vizë në mbërritje në 123 vende. Edhe pse Shqipëria nuk është pjesë e Bashkimit Evropian, pasaporta e saj lejon hyrje në zonën e lëvizjes së lirë Schengen deri në 90 ditë. Sa i përket përfitimeve brenda vendit, Adams do të mund të jetojë dhe punojë në Shqipëri, të votojë, të blejë tokë bujqësore, të përdorë shërbimet shëndetësore dhe madje të kandidojë në zgjedhjet vendore apo kombëtare.
Në fakt, në nivel lokal ka pasur spekulime se Adams mund të jetë në prag të kandidimit për kryetar bashkie të Tiranës, pasi kryebashkiaku aktual, Erion Veliaj, ndodhet në burg prej më shumë se një viti, përballë akuzave për korrupsion dhe shkelje financiare.
Por një person i afërt me Adams, që foli në kushte anonimiteti, tha se kjo nuk është e vërtetë. Sipas tij, nuk ka pasur asnjë diskutim për kandidimin e Adams në Shqipëri dhe se ai po e merr shtetësinë për arsye biznesi në nivel lokal.
“Mendoj se ai ka opsione më të mira, le ta themi kështu,” u shpreh ky person, duke iu referuar postit të kryebashkiakut të Tiranës.
Alisa Roever, një ish-modele dhe mike e Adams që drejton një organizatë bamirësie me vëllain e tij, u shpreh se është e pamundur që ai të kandidojë për një post publik në Shqipëri. “Krejtësisht jashtë diskutimit,” tha Roever. Edhe disa persona të tjerë thanë se besojnë që ky hap lidhet me interesa biznesi dhe me “marrëdhëniet e shkëlqyera” që Adams ka në vend.
Adams nuk iu përgjigj kërkesës për koment nga POLITICO.
Adams në Shqipëri
Adams e la detyrën në fund të vitit 2025, pas një mandati të vetëm të shoqëruar me skandale korrupsioni, disa prej të cilave lidhen me angazhime jashtë vendit.
Aktakuza e shtatorit 2024 ndaj ish-kryebashkiakut e akuzonte atë se kishte kryer favore politike për operativë të qeverisë turke në këmbim të ryshfeteve, si bileta avioni me çmime shumë të ulëta dhe qëndrime falas në hotele luksoze. Kjo aktakuzë u rrëzua vitin e kaluar nga Departamenti i Drejtësisë i ish-presidentit Donald Trump, si pjesë e një marrëveshjeje që gjykatësi përgjegjës e përshkroi si diçka që “të jep përshtypjen e një pazari” mes Trump dhe ish-kryebashkiakut.
Adams e vizitoi për herë të parë Shqipërinë në tetor 2025, kur ishte ende në detyrë dhe po përballej me pasojat politike të skandalit të korrupsionit.
Në atë kohë, vizita e tij e shpejtë ngriti pikëpyetje, veçanërisht kur u takua me kryeministrin shqiptar Edi Rama, i cili vetë përballet me akuza për korrupsion nga opozita vendase. Gjatë vizitës, të dy diskutuan zhvillimin e turizmit dhe biznesit mes dy vendeve, si dhe krijimin e një fluturimi direkt me Nju Jorkun. Ish-kryebashkiaku foli me tone pozitive për Tiranën, duke e quajtur atë një “komunitet në zhvillim dhe një qytet që po ecën në drejtimin e duhur”.
“Doja të vija këtu dhe të mësoja më shumë për teknologjinë, për mënyrën se si ky kryeministër ka arritur të drejtojë transformimin e këtij vendi dhe qyteti,” tha ai.
Ndërsa fluturimi direkt mes dy qyteteve ende nuk është realizuar, Adams duket se e ka çuar mbështetjen e tij për Shqipërinë në një nivel tjetër.
Krenar që është shqiptar
Më 10 prill, u njoftua se një dekret i posaçëm i Presidentit të Shqipërisë, Bajram Begaj, i kishte dhënë Adams shtetësinë shqiptare. Zakonisht, shtetësia shqiptare jepet përmes lidhjeve familjare ose pas një qëndrimi të gjatë në vend, duke përfshirë edhe kalimin e një testi për gjuhën dhe historinë. Por në raste të veçanta, ajo mund të jepet me procedurë të përshpejtuar për kontribute të rëndësishme në fusha si shkenca, ekonomia, ose, si në rastin e këngëtares me famë botërore me origjinë kosovare, Dua Lipa në vitin 2022, kultura.
POLITICO nuk arriti të konfirmojë kushtet mbi të cilat Adams mori shtetësinë me dekret të posaçëm dhe çfarë kontributesh ka dhënë apo pritet të japë ai për vendin.
Sa i përket lagjes së tij të re, Njësia Administrative nr. 2 karakterizohet nga pallate pesëkatëshe të periudhës komuniste, një treg fermerësh, një shkollë baleti dhe një treg rrobash të përdorura. Ndër banorët e njohur përmenden disa ish-kryeministra dhe presidentë, sopranoja me famë ndërkombëtare Inva Mula dhe tashmë edhe Adams.
Vetëm disa orë pasi dha të dhënat biometrike në zyrën vendore, Adams u shfaq në Samitin e Diasporës në Tiranë, me një grafikë të madhe të flamurit shqiptar pas tij dhe me një plis të bardhë në kokë. Aty, mes duartrokitjeve, ai mori pasaportën shqiptare nga kryeministri Edi Rama.
“Shqiptarët do të thoshin se e dinin që kjo do të ndodhte, por në fakt askush nuk e priste ta shihte realisht, që ish-kryebashkiaku i Nju Jorkut të bëhej qytetar i Tiranës dhe i Shqipërisë,” tha Rama para të pranishmëve.
Adams e pranoi pasaportën dhe shtoi: “E dua të qenit amerikan, por sot, falë kryeministrit tuaj, jam shqiptar.”/ Politico.eu
Ambasadori i Shteteve të Bashkuara në NATO, Matthew Whitaker, zhvilloi sot një vizitë zyrtare në Shqipëri, ku u takua me kryeministrin Edi Rama, ministrin e Mbrojtjes Ermal Nufi dhe ministrin e Financave Petrit Malaj, duke përcjellë një mesazh të fortë nga presidenti amerikan Donald Trump mbi rritjen e barrës së mbrojtjes në kuadër të Aleancës.
Gazetarja Anduena Llabani ka zbardhur detaje të reja lidhur me mënyrën se si dyshohet të ketë funksionuar skema kriminale në rastin e grupit të AKSHI-t. E ftuar në emisionin “Kjo Javë” në News24, ajo deklaroi se një nga format e përdorura për transferimin e parave ishte përmes kutive të verës.
“Vera ishte një nga objektet më të preferuara nga këto personazhe. Meqë vera konsumohej, kutitë e verës mbusheshin me para dhe çoheshin si dhuratë. Askush nuk dyshonte se në kutitë me verë do kishte para”, u shpreh Llabani.
Në një intervistë për prestigjiozen Politico, që Lapsi.al e sjell në shqip, Edi Rama shfaqet sërish si lideri që kërkon të flasë ndryshe nga Europa zyrtare. Nga lufta në Ukrainë te marrëdhëniet me Rusinë, nga Irani te planet për Sazanin me Jared Kushnerin, kryeministri ynë jep mesazhe që në disa raste sfidojnë hapur vijën dominuese të Brukselit. Është një intervistë ku Rama përpiqet të paraqitet njëherësh si europian, pragmatist, artist dhe aleat i Uashingtonit, por që ngre edhe jo pak pikëpyetje për balancat që po përpiqet të mbajë.
Politico:
Bashkimi Europian po bën një gabim serioz duke mos u angazhuar drejtpërdrejt me udhëheqjen ruse për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë, i tha POLITICO-s kryeministri shqiptar Edi Rama.
“Mund të them se Europa ka bërë një gabim të madh strategjik duke ndërprerë çdo kanal me Rusinë”, tha ai në një intervistë në Forumin Ekonomik të Delfit në Greqi. “Europa duhet të jetë gjithmonë, gjithmonë, gjithmonë duke folur me të gjithë.”
Këto deklarata shkojnë kundër qasjes së zyrtarëve të lartë të BE-së, si presidentja e Komisionit Europian Ursula von der Leyen dhe kryediplomatja e BE-së Kaja Kallas, të cilat kanë shmangur kontaktin e drejtpërdrejtë me liderët rusë, përfshirë presidentin Vladimir Putin, duke argumentuar se bisedime të tilla janë të pakuptimta nëse Moska është e vendosur ta vazhdojë gjithsesi luftën.
Por për Ramën, vendi i të cilit synon t’i bashkohet BE-së në vitet e ardhshme, Europa po e lë veten në periferi të çdo marrëveshjeje të ardhshme paqeje mes Ukrainës dhe Rusisë duke shmangur angazhimin e drejtpërdrejtë me Moskën.
“Sa më shumë ta shtyjmë [bisedën me Rusinë], aq më pak zë do të kemi në fund, sepse Rusia — sido që të përfundojë kjo luftë — Rusia nuk po shkon askund”, tha ai, duke shtuar se vendi i tij nuk kishte zero lidhje me Rusinë. “Ne nuk kemi … asnjë lloj varësie nga Rusia … as investime, as gaz rus dhe mut rus, kështu që mund ta them këtë.”
“Ishulli i Kushner”
Deklaratat e Ramës, një ish-basketbollist profesionist që balancon rolin e burrit të shtetit me krijimin e artit të vet, vijnë ndërsa liderët e BE-së mblidhen në Nikozia, Qipro, për të diskutuar mbështetje të mëtejshme për Ukrainën, si edhe krizën energjetike që po godet bllokun për shkak të bllokadës iraniane të Ngushticës së Hormuzit.
Nën drejtimin 13-vjeçar të Ramës, Shqipëria është pozicionuar si fort pro-BE-së, duke ruajtur njëkohësisht marrëdhënie me Shtetet e Bashkuara dhe Presidentin Donald Trump, qëllimet e luftës së të cilit në Iran Rama i ka vlerësuar publikisht.
“Nuk na takon neve [Shqipërisë] të vendosim si të merremi me Iranin në skenën globale, por na takon neve të mbështesim çdo përpjekje për ta dobësuar dhe ndoshta për ta rrëzuar atë regjim”, tha kryeministri shqiptar, duke shtuar se ai do ta lejonte ushtrinë amerikane të kryente operacione nga Shqipëria me kusht që Uashingtoni të sigurojë “mbrojtje ajrore, të cilën ne nuk e kemi në vend”.
Marrëdhëniet e përzemërta të Ramës me Uashingtonin përfshijnë negociata në vazhdim mes qeverisë së tij dhe një kompanie në pronësi të dhëndrit të Trump, Jared Kushner, për shitjen e mundshme të Ishullit të Sazanit, në brigjet e Shqipërisë, miliarderit të pasurive të paluajtshme.
Kushner, përmes kompanisë së tij Affinity Partners, po negocion për të blerë ishullin e pabanuar më parë, me sipërfaqe 5 kilometra katrorë, në Adriatik për 1.4 miliardë dollarë, me qëllim që ta kthejë në një eko-resort luksoz me vila të nivelit të lartë, marina dhe bunkerë për vizitorë të pasur.
Planet kanë nxitur protesta të forta nga grupet mjedisore, me 41 organizata që i shkruan Ramës dhe ministrit të tij të Mjedisit në janar për t’i kërkuar ndërprerjen e menjëhershme të negociatave, duke argumentuar se planet përfaqësojnë një “kundërshti të drejtpërdrejtë” me detyrimet e Shqipërisë në kuadër të procesit të anëtarësimit në BE.
I pyetur për këto plane, Rama shfaqi zhgënjim: “Është e pabesueshme që edhe kanale të mëdha, shumë të njohura botërisht, flasin edhe për një ishull që iu shit Jared Kushnerit. Nuk është e vërtetë … nuk e di si ta bëj të marrë fund kjo, sepse ne nuk kemi bërë një marrëveshje me Jared Kushnerin. Ne po negociojmë një marrëveshje me Jared Kushnerin.”
Bisedimet për shitjen kanë vazhduar që para mandatit të dytë të Trump, shtoi Rama, në një kohë kur “nuk ishte e qartë nëse ai [Trump] do të ishte në Shtëpinë e Bardhë apo në burg”. Por marrëveshja nuk duhet në asnjë mënyrë të pengojë përpjekjen e Shqipërisë për t’iu bashkuar Bashkimit Europian, një proces ku, së bashku me Malin e Zi, “ne jemi pararendësit”, tha Rama.
Përkundrazi, “uroj që më në fund ta kemi marrëveshjen, sepse nëse investimi i tyre [i kompanisë së Kushner] ecën përpara, do të jetë një dhuratë e bukur … për t’ia bërë Europës”, tha ai, duke shtuar se bëhet fjalë “për bukurinë, për zhvillimin e qëndrueshëm”.
Një zyrtar i BE-së, të cilit iu ruajt anonimiteti për të folur lirshëm, tha se Komisioni Europian ishte në dijeni të shitjes së planifikuar dhe nuk kishte asnjë koment të menjëhershëm për ndikimin e mundshëm të saj në përpjekjen e Shqipërisë për anëtarësim.
“Artist serioz”
Rama, i cili e përshkroi veten si një “artist serioz” dhe, me gjatësi 1.98 metra, ishte basketbollist profesionist para se të hynte në politikë, njihet për kultivimin e një imazhi jo të zakonshëm.
Pasi shprehu admirim për mjetin e transkriptimit me inteligjencë artificiale të POLITICO-s (“Pse nuk e kam unë këtë?”), Rama kaloi 10 minutat e para të intervistës duke ndarë imazhe të skulpturave që kishte bërë pjesërisht me dorë dhe pjesërisht me AI, të cilat do t’i ekspozojë në një ekspozitë të ardhshme në Berlin.
Shqipëria tërhoqi vëmendje duke prezantuar “ministren e parë me AI” në botë, me emrin Diella, megjithëse aktorja mbi fytyrën e së cilës bazohet Diella ka njoftuar se po e çon qeverinë në gjyq për përdorimin e portretit të saj.
Rama nuk u step: “Po e përgatisim që të dalë në intervista live”, si edhe në “mbledhje qeverie”, tha ai.
Ministrja me AI është pjesë e një përpjekjeje modernizimi në Shqipëri, e cila synon të përfundojë bisedimet e anëtarësimit me BE-në deri në fund të vitit 2027 dhe të bëhet anëtare e plotë e bllokut deri në vitin 2030. Rama i referohet zgjerimit të BE-së si një proces “bashkimi” të Europës, dhe jo si zgjerim i një unioni burokratik.
Pas takimit në Delfi me kryeministrin grek Kyriakos Mitsotakis, mbështetjen e të cilit do t’i duhet nëse Shqipëria do të pranohet si anëtare e BE-së, Rama tha: “Nuk i kam parë kurrë ata [liderët e BE-së] kaq të bindur për nevojën për të bashkuar Europën.” Kjo fjali duket disi e çuditshme.
Megjithatë, Rama këmbëngul se mund të bëjë zgjedhjet e veta në politikën e jashtme, përfshirë të qenit “simpatik” ndaj administratës Trump. Kjo nuk e ndaloi atë të ishte “100 për qind i rreshtuar me Europën” në objektivat e saj strategjikë.
I pyetur nëse Shqipërisë do t’i duhej të zgjidhte anë nëse bëhet anëtare e BE-së, Rama përfundoi:
“Është si njeriu dhe inteligjenca artificiale. Në art, duhet t’i pranosh të dyja, për të pasur rezultatin më të mirë.”
