Patentat/ Procedurë e re për kontrollin mjekësor, si do të merret dhe rinovohet leja e drejtimit
Shqipëria, që nga rënia e komunizmit një brez më parë, është bërë kryeqyteti i pastrimit të parave të drogës në Evropë, një vend ku asgjë me rëndësi nuk bëhet pa shpërblime dhe ryshfete.
Gjithçka nisi me Ivankën.
Dhe kjo mund të çojë në largimin e kryeministrit shqiptar Edi Rama – i cili prej kohësh përballet me vështirësi të shumta – pas protestave të dhunshme në Tiranë dhe në vende të tjera, të cilat kanë përfshirë mbarë vendin e trazuar.
Ky shtet i vogël në Detin Adriatik, i vendosur mes Greqisë dhe Malit të Zi, është anëtar i NATO-s dhe aleat i ngushtë i Shteteve të Bashkuara.
Problemet filluan pasi Ivanka Trump, vajza e Presidentit Donald Trump, dhe bashkëshorti i saj Jared Kushner, ndodheshin në një jaht pranë bregdetit shqiptar, kur Ivanka “zbuloi” Sazanin.
Sazani, një strehëz për zogjtë, është një ishull i braktisur që dikur shërbente si bazë ushtarake nën regjimin komunist të Enver Hoxhës.
Ai ndodhet përballë qytetit bregdetar të Vlorës, pranë një lagune të mbrojtur dhe një gadishulli që shërben si zonë e mbrojtur ligatinore, e pasur me biodiversitet – duke përfshirë flamingot rozë, breshkat e detit, fokat dhe një larmi të gjerë shpendësh.
“Ishim në jahtin e një miku dhe ndaluam për të notuar” - tha ajo. “Kështu e gjetëm. Notuam deri në ishull. U ngjitëm zbathur deri në majë dhe mbetëm krejtësisht të magjepsur.”
Aq sa, pas një takimi me Ramën, firma e investimeve private e Kushnerit, “Affinity Partners” – së bashku me investitorë arabë – propozoi një plan zhvillimi prej 1.7 miliardë dollarësh për ta shndërruar ishullin dhe bregdetin e mbrojtur mjedisor në një resort luksoz; jo për shqiptarët, por për milionerë dhe miliarderë të huaj.
Rama, i cili është socialist, mban rekordin si kryeministri me shërbimin më të gjatë në Evropë dhe që ka kërkuar vazhdimisht të ndërtojë një marrëdhënie të ngushtë me Trumpin.
Para se populli shqiptar të kuptonte se çfarë po ndodhte, terreni politik ishte përgatitur tashmë për zbatimin e planeve që do të shkatërronin këtë zonë të pasur me natyrë të egër, përmes ndërtimit të 10,000 vilave private, hoteleve, një marine për jahte, si dhe rrugëve e urave në këtë zonë të mbrojtur.
Buldozerët u shfaqën për të pastruar terrenin dhe u ngritën gardhe. Banorët vendas protestuan, por u përballën me dhunë dhe shtyrje nga ana e personelit të sigurisë private. Kamerat televizive kapën rojet e sigurisë duke u përleshur me protestuesit vendas në maj, kur ata u përpoqën të rrëzonin gardhet e sapondërtuara pa paralajmërim për t'i mbajtur larg tokës që dikur mendonin se i përkiste popullit.
Kjo shkaktoi atë që u bë "Revolucioni i Flamingove", një lëvizje anti-Rama dhe antiqeveritare që filloi edhe para trazirave të Parisit.
Një natë, mijëra protestues nga shtresa të ndryshme të jetës, të ngopur me korrupsionin e përhapur politik, u derdhën në bulevardin kryesor të Tiranës duke mbajtur figura të prera flamingosh dhe pankarta që shkruanin "Shqipëria nuk është në shitje" dhe "Ivanka shko në shtëpi".
Shqipëria, që nga rënia e komunizmit një brez më parë, është bërë kryeqyteti i pastrimit të parave të drogës në Evropë, një vend ku asgjë me rëndësi nuk bëhet pa shpërblime dhe ryshfete.
Ndërsa Revolucioni i Flamingove ishte një lëvizje kryesisht spontane qytetare, paqësore dhe jo e dhunshme, gjërat ndryshuan në mënyrë drastike kur nxënësit u kthyen në shkollë në fund të verës.
Nxënësit, përgjithësisht të ngopur me Ramën, koston e jetesës dhe korrupsionin qeveritar, rrëmbyen Revolucionin e Flamingove dhe filluan të shkatërronin dhe digjnin ndërtesa publike. Ata e duan Shqipërinë për shqiptarët, dhe jo një vend për miqtë e pasur (dhe shpesh të korruptuar) të Ramës dhe investitorët e huaj.
Demonstruesit e mëparshëm, paqësorë, qëndruan në shtëpi ndërsa studentët (dhe keqbërësit) e shndërruan protestën paqësore në trazira të dhunshme antiqeveritare, të shoqëruara me gaz lotsjellës, shkopinj, gurë, fishekzjarrë, kokteje Molotov dhe topa uji që shihni sot në televizion.
Ndërsa ndryshojnë në taktika, të dy grupet duan që Rama, i cili ka sunduar për 13 vjet, të japë dorëheqjen.
Dallimi kryesor midis demonstratave në Paris dhe në Tiranë, më theksuan burimet e mia në Tiranë, është mungesa e protestuesve xhihadistë myslimanë, si në Paris. Të vetmit flamuj që valëviten në Tiranë nga protestuesit janë flamujt e Shqipërisë, jo të Palestinës.
A do të qetësoheshin gjërat, pyeta unë, nëse Presidenti Donald Trump do të ndërhynte dhe do t'i bënte Ivankën dhe Kushnerin të hiqnin dorë nga planet e tyre të diskutueshme të zhvillimit që shkaktuan trazirat në radhë të parë?
Jo, u përgjigjën ata, është tepër vonë për këtë. Rama dhe administrata e tij e korruptuar socialiste duhet të largohen.
Megjithatë, do të kishte qenë më mirë sikur Ivanka të kishte lundruar më tej përgjatë bregdetit, drejt Kroacisë – ku ka më shumë ishuj për të “zbuluar” – dhe t’i kishte lënë shqiptarët të qetë. Ajo ndezi zjarrin.
©Autori Peter Lucas ka shkruar 3 libra për Shqipërinë. Ai është një gazetar veteran dhe shkrimtar i njohur amerikan me origjinë shqiptare. Ai ka një karrierë të gjatë në mediat e rëndësishme në Shtetet e Bashkuara dhe njihet si një ndër reporterët e parë perëndimorë që u lejua të vizitonte Shqipërinë gjatë periudhës së fundit të regjimit komunist (1986).
Ish-guvernatori demokrat Roy Cooper ka fituar garën për Senatin në Karolinën e Veriut përballë republikanit Michael ëhatley, duke u siguruar demokratëve një mandat të rëndësishëm që mbahej nga republikanët. Cooper bëhet demokrati i parë që fiton një garë për Senatin në këtë shtet në pothuajse dy dekada.
Rezultati ishte i pritshëm, pasi Cooper kishte kryesuar vazhdimisht në sondazhet publike ndaj ëhatley-t, ish-kryetar i Komitetit Kombëtar Republikan dhe kandidat i përzgjedhur personalisht nga presidenti Donald Trump.
Epërsia e tij ishte aq e madhe, sa rreth një muaj përpara ditës së zgjedhjeve, grupet kryesore të jashtme që mbështesnin secilën palë reduktuan shpenzimet në këtë shtet. Ato u dhanë përparësi garave të tjera, ku konkurrenca ishte më e ngushtë.
Me transferimin e beftë të Erion Veliajt në burgun e Fierit, një konflikt mes tij dhe kryeministrit Edi Rama doli në sipërfaqe duke e tejkaluar fatin e Bashkisë së Tiranës. Përmes avokatit të tij, Plarent Nreca dhe letrave nga burgu, Veliaj pretendon se Rama është kujdesur personalisht për ndëshkimin e tij me transferimin në Fier dhe se po e shantazhon për dorëheqjen e tij nga Bashkia e Tiranës, përmes një mesazhi të përcjellë në burg nga ministri i Drejtësisë, Toni Gogu.
Veliaj thotë se e takoi Gogun në burg në orët e vona të mbrëmjes së premte dhe gjatë takimit iu kërkua në emër të Ramës jo vetëm dorëheqja, por edhe të pranojë se është përfshirë në protestat e Flamingove si dhe të heqë dorë nga avokati i tij, Plarent Ndreca. Në të kundërt, pretendon ai, do t’i shtoheshin akuza të reja penale.
“Refuzoj haluçinacionet bolshevike që unë kam organizuar ose financuar protestat… Sfidoj Kryeministrin e vendit të nxjerrë një provë të vetme për aludimet e protestave. Ndryshe ik!,” shkroi Veliaj.
Qeveria ka folur deri më tani përmes ministrit Gogu, i cili pranoi vizitën në burg, por mohoi kategorikisht t’i kishte përcjellë atij ndonjë mesazh nga kryeministri. Ministri i Drejtësisë tha se ishte i befasuar nga aludimet e Veliajt, të cilat i konsideroi si “stisje të pavërteta”.
Mes pretendimeve të kundërta të secilës palë, SPAK thotë se “nuk ka asgjë për të ndarë” si përgjigje ndaj pyetjes së BIRN nëse kishte nisur zyrtarisht një hetim. Konflikti mes kryeministrit Edi Rama dhe ish-bashkëpunëtorit të tij të afërt politik, Erion Veliaj, ka ngritur pikëpyetje mbi përdorimin e pushtetit ekzekutiv për ushtrimin e presionit politik dhe ndikim në proceset e drejtësisë. Duke iu referuar akuzave të Veliajt, ekspertë të drejtësisë dhe të shoqërisë civile kërkojnë hetim të pavarur nga organet e drejtësisë, ndërsa e konsiderojnë këtë çështje një test për pavarësinë e SPAK-ut.
“Institucionet e drejtësisë dhe veçanërisht SPAK-u duhet t’i verifikojnë në mënyrë të pavarur pretendimet e Erion Veliajt, sidomos nëse ato përmbajnë dyshime për përdorimin e pushtetit ekzekutiv si instrument presioni politik,” tha avokati Gentian Serjani, drejtues i organizatës për Drejtësi Sociale.
Edhe pse e sheh me skepticizëm përfshirjen e SPAK në një çështje me dimensione politike, Serjani thotë se pretendimet e Veliajt nuk duhet të anashkalohen.
“Çdo pretendim i Veliaj dhe i avokatit të tij duhet të shqyrtohet mbi bazën e provave konkrete, komunikimeve dhe dëshmive përkatëse, dhe jo thjesht mbi bazën e deklaratave publike,” tha Serjani.
Edhe drejtuesi i organizatës ‘Qëndresa Qytetare’, Rigels Xhemollari, argumenton se çështja duhet të hetohet në mënyrë të pavarur dhe vizita e ministrit të Drejtësisë në burg duhet të sqarohet.
“SPAK duhet të verifikojë vizitën e ministrit Gogu në burg, a i përmbush kriteret ligjore apo kemi të bëjmë me një takim ekstraligjor në kufijtë e atij mafioz, siç pretendon kryetari i Bashkisë,” tha Xhemollari.
Sipas tij, akuzat nuk duhet të shndërrohen në një tjetër përplasje politike, por të marrin përgjigje institucionale. Në këtë kontekst ai argumenton se avokati i Veliajt duhej t’i drejtohej menjëherë SPAK-ut për pretendimin që ka për ministrin e Drejtësisë dhe Kryeministrin dhe jo emisioneve televizive.
“Kjo nuk mund të mbetet në terma të retorikës dhe luftës politike, por duhet t’i nënshtrohet verifikimeve ligjore dhe proceduriale,” përfundon ai.
Zef Preçi, drejtor i Qendrës Shqiptare për Kërkime Ekonomike, mendon gjithashtu se akuzat e Veliajt duhet të verifikohen në mënyrë të pavarur.
“SPAK dhe institucionet e drejtësisë duhet t’i verifikojnë në mënyrë të pavarur pretendimet e Veliajt,” tha ai për BIRN, duke shtuar se çështja është me ndjeshmëri të lartë publike për shkak se akuza i drejtohet kryeministrit për presion ndaj një të burgosuri.
Preçi beson se rasti i Veliajt ka një ngjashmëri me rastin e ish deputetes socialiste Klotilda Bushka, e cila u akuzua nga SPAK për pengim të drejtësisë, sepse dyshohet se i bëri presion dëshmitares në procesin e Veliajt.
“Në të dyja rastet, një mbajtës i lartë i pushtetit politik akuzohet se ka përdorur pozitën e tij për të ndikuar te një person kyç në një proces penal në zhvillim. Atëherë, nga Kuvendi, në favor të Veliajt; sot, sipas pretendimit, nga qeveria kundër tij,” thotë ai.
Sipas tij, SPAK duhet të tregojë të njëjtën vendosmëri në hetim.
“Vetëm kështu tregohet se standardi kundër ndërhyrjes politike në drejtësi vlen njësoj, pavarësisht se kush ushtron presionin dhe mbi kë,” përfundon ai.
Ish-ministrja e Mbrojtjes Olta Xhaçka dyshohet të ketë përfituar ryshfet një shumë prej 1.7 milionë eurosh përmes bashkëshortit të saj, ish-politikanit Artan Gaçi. Prokuroria e Posaçme është duke e hetuar çiftin Xhaçka-Gaçi për veprat penale të korrupsionit dhe pastrimit të parave dhe të dyve iu është komunikuar se zyrtarisht iu është regjistruar emri në regjistrin e veprave penale.
Paratë e ryshfetit dyshohet se janë fituar për shkak të një tenderi për blerje municionesh, që Xhaçka ka lidhur gjatë kohës që drejtonte Ministrinë e Mbrojtjes. Paratë kanë kaluar, sipas verifikimeve të hetuesve, në duart e ish-ministres përmes kompanive të bashkëshortit të saj.
Si Artan Gaçi dhe Olta Xhaçka janë thirrur nga prokurorët e posaçëm Ols Dado dhe Altin Dumani për të dhënë shpjegime lidhur me çështjen. SPAK është vënë në lëvizje pas një informacioni të ardhur nga një prej vendeve të BE-së dhe, me sa duket, dyshimet janë ngritur për shkak të faktit se shuma e parave të kaluara në llogari ka qenë e lartë.
Hetimet janë duke vijuar e me gjasë do të përcaktojnë dhe fatin e ish-ministres së Mbrojtjes dhe ish-ministres së Jashtme Xhaçka në politikë. Ndërsa bashkëshorti i saj Gaçi, që ishte deputet i PS-së për një mandat, prej kohësh ka fituar statusin e investitorit strategjik dhe po ndërton një resort luksoz në jug të vendit, në një nga zonat më të lakmuara bregdetare.