BE i jep dritë jeshile Melonit në Shqipëri – kampet e emigrantëve marrin bekim, por me një kusht që mund të rrëzojë gjithçka!

Friday, 24 April 2026 14:38

• Written by Mexhis

Qendrat e ndalimit të migrantëve që Italia ka ngritur në Shqipëri kanë marrë një miratim të pjesshëm nga nivelet më të larta juridike të Bashkimit Europian, por me një kusht thelbësor: respektimin e plotë të të drejtave të njeriut.

Një opinion i fundit nga një këshilltar i Gjykata e Drejtësisë e Bashkimit Evropian, edhe pse jo detyrues, i jep një avantazh politik qeverisë së Giorgia Meloni, e cila prej dy vitesh është përballur me sfida ligjore për planin e saj për të përpunuar dhe deportuar azilkërkues jashtë territorit italian.

Sipas këtij opinioni, ngritja e qendrave të tilla nuk bie ndesh me ligjin europian, për sa kohë që standardet e mbrojtjes për migrantët respektohen në çdo fazë të procesit.

Në terren, megjithatë, shifrat tregojnë një realitet shumë më modest nga ambicia fillestare. Qendra italiane në Gjadër, një nga pikat kyçe të marrëveshjes me Shqipërinë, ka strehuar rreth 90 persona në muajin shkurt, niveli më i lartë i arritur deri më tani, por ende shumë larg objektivit prej 3 mijë aplikimesh në muaj që kishte artikuluar qeveria italiane.

Vetë Meloni reagoi publikisht, duke e konsideruar opinionin si një konfirmim të drejtimit të saj politik. Në një postim në rrjetin X, ajo deklaroi se ky zhvillim provon “vlefshmërinë” e qasjes së qeverisë së saj, ndërsa sulmoi atë që e quajti “interpretimet ligjore të detyruara dhe të pabazuara”, që sipas saj kanë sjellë “dy vite të humbura”.

Marrëveshja mes Italisë dhe Shqipërisë, e firmosur në vitin 2023, parashikon ngritjen e qendrave të ndalimit dhe deportimit në territorin shqiptar. Fillimisht, këto struktura ishin konceptuar për azilkërkues nga vende të konsideruara të sigurta, gjatë kohës që shqyrtoheshin kërkesat e tyre. Por më pas, Roma e zgjeroi përdorimin e tyre edhe për migrantët, kërkesat e të cilëve janë refuzuar dhe që presin deportimin.

Zgjerimi ka ndezur kritika të forta nga organizatat ndërkombëtare. Amnesty International ka paralajmëruar se të drejtat e azilkërkuesve mund të “kufizohen rëndë”, duke ngritur dyshime mbi standardet reale që do të zbatohen në këto qendra jashtë territorit të BE-së.

Nga ana juridike, Nicholas Emiliou argumenton se ligji europian nuk e ndalon një shtet që të zhvendosë përpunimin e rasteve të azilkërkuesve të refuzuar jashtë kufijve të tij. Por ai vendos një vijë të qartë të kuqe: këto struktura duhet të garantojnë të njëjtat të drejta si brenda BE-së, përfshirë aksesin në avokat, përkthim dhe mbështetje për grupet vulnerabël, si të miturit.

Bashkimi Europian po shkon drejt formalizimit të një politike të re për menaxhimin e migracionit. Në tryezë janë të ashtuquajturat “qendra kthimi” jashtë territorit të BE-së, një model që po shtyhet fort nga disa shtete anëtare. Ministrat e Gjermanisë dhe Holandës kanë konfirmuar se synimi është që ky mekanizëm të jetë gati deri në fund të vitit.

Megjithatë, fjala e fundit i takon vetë gjykatës. Edhe pse në praktikë vendimet shpesh ndjekin opinionet e avokatëve të përgjithshëm, kjo nuk është një rregull i detyrueshëm. Dhe në një çështje kaq të ndjeshme, ku përplasen politika migratore dhe të drejtat e njeriut, çdo detaj mund të bëjë diferencën.

Kur firmosi paktin me Melonin, kryeministri i Shqipërisë Edi Rama tha se shqiptarët janë në borxh me Italinë që i priti ata në eksodin e viteve 90.

“Qysh nga fillimi ne nuk do ta bënim këtë marrëveshje me asnjë vend tjetër të BE-së sepse ka një ndryshim, të madh dhe një ndryshim historiko-kulturor dhe gjithashtu edhe emocional që lidh Shqipërinë me Italinë dhe shqiptarët me italianët. Nuk besoj që ne nuk do të jemi në gjendje që në vitet që do vijnë për të parashikuar vitet që mund të kemi përpara për të paguar atë borxhin që kemi drejt Italisë, dhe popullit të Italisë, për atë që kanë bërë për ne, nga dita që kemi mbërritur në këtë anë të bregut. Nëse Italia thërret, Shqipëria përgjigjet.”, tha ai.

Marrëveshja më vonë mori bekimin nga presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, si një shembull i “të menduarit ndryshe” në trajtimin e çështjes së emigracionit. Por grupet e të drejtave të njeriut thonë se kjo përbën një precedent të rrezikshëm dhe paraqet një shkelje të detyrimeve të Italisë sipas ligjit ndërkombëtar.

Italia parashikon të shpenzojë 670 milionë euro në 5 vjet për këtë projekt që deri tani është konsideruar i dështuar./Lapsi.a

SPAK zgjat me tre muaj hetimet për Belinda Ballukun

Friday, 24 April 2026 14:37

• Written by Mexhis

Prokuroria e Posaçme Anitkorrupsion (SPAK) ka zgjatur me 3 muaj hetimet për ish-ministren e Infrastrukturës dhe Energjisë dhe ish- kryeministren Belinda Balluku.

Ndaj Ballukut janë dy masa, ajo e pezullimit nga detyra dhe bllokimi i pasaportës për të dalë jashtë shtetit. Ndërkohë, SPAK kërkoi autorizim nga Kuvendi për heqjen e imunitetit të Ballukut, por Partia Socialiste e rrëzoi kërkesën me 82 vota kundër.

Zv.kryeministrja Belinda Balluku është marrë e pandehur për tenderin më vlerë 190 milionë euro për ndërtimin e tunelit të Llogarasë, akuzë që i është komunikuar zyrtarisht dhe dyshohet edhe për tenderin 20 milionë euro të lotit 4 të Unazës së Madhe të Tiranës. Për të dy tenderët, me vlerë 210 milionë euro, sipas SPAK, Balluku ka paracaktuar fituesin përmes mbikëqyrjes dhe ndërhyrjes gjatë gjithë procesit të zhvillimit të garës.

Marlind Laçi: Trump po kërkon tërheqje graduale nga lufta, dëmet ekonomike, të jashtëzakonshme!

Friday, 24 April 2026 08:42

• Written by /Tpz.al

Marlind Laçi, ekspert për marrëdhëniet ndërkombëtare, duke komentuar zhvillimet më të fundit nga konflikti SHBA-Iran, u shpreh në emisionin “Të Paekspozuarit” në MCN TV se Irani ka patur sukses me bllokimin e Ngushticës së Hormuzit, duke detyruar SHBA-të që të ulen në tryezë bisedimesh.

“Loja e Iranit për Ngushticën e Hormuzit ka qenë e suksesshme në aspektin strategjik aq sa ka detyruar palët të shkojnë në tryezë edhe pse nuk kanë konkluduar në marrëveshje.

Ajo çka është interesante, bie në sy fakti, që drejtuesi i diplomacisë Izraelite ka deklaruar se kemi marrë leje të godasim Iranin. Amerikanët mund të vendosin të jenë në pozicion mbrojtës, që presin raketat iraniane drejt Izraelit, por gjykoj se kjo luftë është në faza të ftohta në aspektin e ndërluftimeve. 

Ka njëfarë përplasje në koalicionin teokratiko-politik. Kemi palë paksa më liberal, si Aragchi dhe Pezeshkian. Pala tjetër e Gardës Revolucionare, ka njëfarë radikalizimi, që me vrasjen e liderit Suprem. Ka në krye një radikal si Ahmet Vaidi. Mund të shkonte edhe në artikulimin e tezës për vendosjen e testatave bërthamore. Kjo do të bënte që i gjithë rajoni si Turqia dhe Arabia të kërkonte armatosjen me armë bërthamore.

Dëmet ekonomike janë të jashtëzakonshme. Garda revolucionare kanë marrë peng edhe marinarë malazezë. Kemi edhe marinsat që ndërhyjnë pranë gjirit të Omanit, pa hyrë në arenën e Ngushticës së Hormuzit.

Trump ka thënë se ka armëpushim pa afat. Tashmë kemi të bëjmë me të njëjtin skenar, ku Trump kërkon tërheqje graduale edhe për faktin e dëmeve dhe kostove politike. Në SHBA ka frymë të polarizuar, mes të majtëve dhe të djathtëve. Duhet parë edhe çështja e zgjedhjeve të mes mandatit.

Ai takimi që Trump ka paralajmëruar me presidentin e Kinës, do të jetë vendimtar jo vetëm për fatet e rajonit, por të të gjithë globit”- tha Laçi.

Shqipëria ndër vendet me akses të lartë në internet, të fundit për aftësitë digjitale

Friday, 24 April 2026 08:31

• Written by /Lapsi.al

Një publikim i fundit i Eurostat, “Digjitalizimi në Europë”, që jep të dhëna mbi aftësitë bazë digjitale të shteteve të Europës si dhe përdorimin e internetit, përfshin dhe Shqipërinë. Të dhënat e fundit për aftësitë bazë digjitale janë të vitit 2023 nga Eurostat. Shqipëria renditet e fundit në Europë, si për meshkujt dhe për femrat, sa i përket individëve më të paktën një aftësi bazë digjitale. Vetëm 25% e meshkujve dhe 22% e femrave kishin një aftësi bazë digjitale, përkundrejt 57% dhe 54%, që është mesatarja e Europës. Në rajon kryeson Mali i Zi (53 dhe 50%), e ndjekur nga Serbia (36 dhe 32%). Nuk ka të dhëna për Kosovën.

Sipas Eurostat, treguesi i aftësive dixhitale (DSI) mbulon pesë fusha: aftësitë në informacion dhe menaxhimin e të dhënave; aftësitë e komunikimit dhe bashkëpunimit; aftësitë për krijimin e përmbajtjes dixhitale; aftësitë e sigurisë; dhe aftësitë për zgjidhjen e problemeve. Këto pasqyrojnë pesë fushat e kompetencës të Kornizës së rishikuar të Kompetencës Dixhitale (DigComp 2.0). Për të pasur të paktën aftësi bazë dixhitale (të përftuara si kombinim i niveleve bazë dhe mbi bazë), individët duhet të dinë të kryejnë të paktën një aktivitet që lidhet me secilën nga këto fusha.

Në vitin 2023, 56% e personave të moshës 16–74 vjeç në BE kishin të paktën aftësi bazë të përgjithshme dixhitale, 24 pikë përqindjeje më pak se objektivi për vitin 2030 i përcaktuar në Dekadën Dixhitale. Përqindjet më të larta të personave 16-74 vjeç që kishin të paktën aftësi bazë të përgjithshme dixhitale u regjistruan në Holandë (83%) dhe Finlandë (82%), të ndjekura nga Irlanda (73%), Danimarka (70%) dhe Çekia (69%). Nga ana tjetër, nivelet më të ulëta u shënuan në Rumani (28%) dhe Bullgari (36%). Në shumicën e vendeve të BE-së, pesha e personave me të paktën aftësi bazë dixhitale ishte më e lartë te burrat sesa te gratë, me Austrinë, Francën dhe Greqinë që regjistruan diferencat më të mëdha, përkatësisht 8, 7 dhe 6 pikë përqindjeje. Në 8 vende të BE-së, situata ishte e kundërt, me një përqindje më të lartë të grave me të paktën aftësi bazë dixhitale, ndërsa diferenca më e madhe u regjistrua në Lituani.

Sipas Eurostat, teknologjitë dixhitale janë përhapur në pothuajse të gjitha sferat e jetës së njerëzve. Ato transformojnë modelet e biznesit, vendet e punës dhe proceset e prodhimit, duke nxitur rritjen dhe inovacionin. Transformimi dixhital që po përparon me shpejtësi po nxjerr gjithnjë e më shumë në pah potencialin e tij për shoqërinë dhe ekonominë: duke mbështetur punësimin, shëndetësinë dhe arsimin, duke përmirësuar qëndrueshmërinë ekonomike të bizneseve dhe duke kontribuar në qëndrueshmëri.

Aksesi në internet i familjeve shqiptare ndër më të lartat në Europë

Ndonëse shqiptarët nuk kanë aftësi digjitale, familjet shqiptare renditen ndër vendet me aksesin më të lartë të internetit në Europë, me 99.27% të familjeve që kanë akses në internet, sipas të dhënave që i përkasin vitit 2025, përkundrejt 94.74% që është mesatarja e bashkimit Europian. Në rajon, akses pak më të lartë ka Kosova, me 99.35%.

Sipas Eurostat, ndonëse të gjitha familjet në BE mbuloheshin nga teknologjitë e broadband-it, përdorimi i internetit nga familjet në BE mbeti nën 100%. Në vitin 2024, 94% e familjeve në BE kishin akses në internet në shtëpi. Përqindjet më të larta të familjeve me internet në shtëpi u regjistruan në Holandë dhe Luksemburg, të dyja me 99%, të ndjekura nga Finlanda, Danimarka dhe Spanja, të gjitha me 97%. Përqindjet më të ulëta të familjeve me akses në internet në shtëpi u regjistruan në Greqi me 87%, Kroaci me 88% dhe Lituani me 90%

.

Shqipëria renditet lart dhe në përqindjen e individëve që e kanë përdorur internetit për të ndërvepruar me autoritetet publike në 2024-n, me rreth 70%, përkundrejt 56% që është mesatarja e Bashkimit Europian, për shkak të numrit të lartë të shërbimeve që merren online në vend.

Sipas Eurostat, në vitin 2024, 56% e personave të moshës 16-74 vjeç në BE, gjatë 12 muajve para anketës mbi përdorimin e TIK-ut në familje dhe nga individët, kanë kontaktuar ose ndërvepruar nëpërmjet internetit me autoritetet publike ose shërbimet publike për qëllime personale. Normat më të larta të përdorimit të e-government, përfshirë faqet që lidhen me detyrimet e qytetarëve, si deklarimi i taksave apo njoftimi i ndryshimit të vendbanimit, të drejtat, si përfitimet sociale, dokumentet zyrtare, si karta e identitetit apo certifikata e lindjes, shërbimet publike të arsimit, si bibliotekat publike apo informacioni për regjistrimin në shkolla ose universitete, si dhe shërbimet publike shëndetësore, si ato të spitaleve publike, u regjistruan në Danimarkë (95%), Finlandë (90%) dhe Holandë (86%). Përdorimi më i ulët i e-government u regjistrua në Rumani (18%) dhe Bullgari (25%).

Edhe kur vjen puna tek shëndetit, shqiptarët ndërveprojnë, sidomos për të aksesuar të dhënat personale për shëndetin online, me rreth 56% të individëve.

Sipas Eurostat, në vitin 2024, 28% e qytetarëve të BE-së të moshës 16-74 vjeç raportuan se kishin aksesuar online të dhënat e tyre personale shëndetësore, 40% kishin rezervuar një takim me një mjek përmes një faqeje interneti, ndërsa 58% e qytetarëve të BE-së kishin kërkuar online informacion që lidhet me shëndetin. Dy nga këto përqindje ishin më të lartat në Finlandë, ku 74% e qytetarëve kishin aksesuar online të dhënat e tyre shëndetësore dhe 64% kishin rezervuar një takim me mjekun përmes internetit. Holanda kishte përqindjen më të lartë të personave që përdornin internetin për të kërkuar informacion mbi shëndetin, me 82%.

Eurostat nuk ka informacion për përdorimin e teknologjisë së informacionit nga sipërmarrjet shqiptare. Në rajon, Mali i Zi ka përqindje të ngjashme përdorimit të të dhënave analitike nga kontraktorë të jashtëm mbi mesataren e Bashkimit Europian (47% nga meshkujt, përkundrejt 33% të mesatares së BE-së) he 37% nga punonjësit e vet (28% mesatarja e BE-së).